Η Κρυπτεία είναι ένας από τους αρχαιότερους θεσμούς που μας
έρχεται από την Αρχαία Λακεδαιμονία και είναι σύμφυτη με το στρατιωτικό
πνεύμα της πόλης και τις μεγάλες απαιτήσεις εσωτερικής ασφαλείας που
υπήρχαν
Ήταν η Μυστική Υπηρεσία της εποχής, επιφορτισμένη με τη Φύλαξη της
Λακεδαίμονος από εσωτερικούς στην αρχή εχθρούς, όπως οι είλωτες, και
αργότερα και από εξωτερικούς εχθρούς.
Ήταν η ίδια Ομάδα που μετά από χρόνια παρακολούθησης, εκτέλεσε
παραδειγματικά τον Εφιάλτη, ή Επιάλτη, τον Γεφυραίο χωλό (κουτσό στην
πιο … Μυστική Παράδοση) που πρόδωσε στους Πέρσες το μονοπάτι των
Θερμοπυλών, με αποτέλεσμα τη σφαγή των 301 Σπαρτιατών και 700 Θεσπιέων.
Το 480 π.Χ. ένας Γεφυραίος, ο γνωστός Επιάλτης, πρόδωσε την Ελλάδα
στον ξένο κατακτητή, με αποτέλεσμα να θυσιασθεί η αφρόκρεμα της
Ελληνικής νεολαίας. Ο προδότης πληρώθηκε πλουσιοπάροχα από τους Πέρσες,
οι οποίοι και του έδωσαν καταφύγιο.
Το 469 π.Χ. μας αναφέρει ο Ηρόδοτος ότι ο Επιάλτης γύρισε στην
πατρίδα του όπου και δολοφονήθηκε από κάποιον Αθηνάδη. Ο Ηρόδοτος
υποσχέθηκε ότι αργότερα στην ιστορία του θα αποκάλυπτε τα περιστατικά
γύρω από αυτή την παραδειγματική τιμωρία. Ποτέ δεν το έκανε… η Κρυπτεία
τον προειδοποίησε…
Για 11 ολόκληρα χρόνια η Κρυπτεία διατηρούσε Κλιμάκιο στο Καλλίδρομο,
ο Αθηνάδης είχε στήσει μια νέα ζωή εκεί, αλλά περίμενε… η Νέμεσις θα
έπρεπε να αποδοθεί. Όπως και έγινε, και η Λακεδαίμονα, πόλη του Λύκου,
τον τίμησε ιδιαίτερα για την επιβολή του Νόμου στον προδότη. Η Κρυπτεία
είχε μάτια σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο.
Κάτι που δεν είναι και τόσο γνωστό στους διάφορους «ερευνητικούς»
κύκλους, είναι ότι ο θεσμός της Κρυπτείας ενέπνευσε τον Hasan i Sabbah,
γνωστότερου και ως «Γέρος του Βουνού«, να ιδρύσει το γνωστό Τάγμα των
Hashshashins, ή Ασσασίνων.
Στην Ιαπωνία η κάστα των Ninja έπαιρνε την ίδια εκπαίδευση με τους Λακεδαιμόνιους…
Δεν πρεπει ποτε να μαθουν οι Ελληνες ότι: Δημόκριτος, Πυθαγόρας, Ηράκλειτος διατύπωσαν απόλυτα τη θεωρία της Πυρηνικής Φυσικής και της Ειδικής Σχετικότητος, ενοποιώντας σε ενιαίους μαθηματικούς τύπους τον Ηλεκτρισμό, την Βαρύτητα, τον Μαγνητισμό, την Αστρονομία, και τα Ασθενή Ρεύματα Πυρήνων Ατόμων.
Δεν πρέπει ποτέ να μάθουν οι Έλληνες ότι: οι Αστρονόμοι – Μαθηματικοί, Εύδοξος, Κάλλιπος, Αρίσταρχος, Ευκλείδης, Αρχιμήδης, Κόνων, Ίππαρχος, Κλεομήδης, Απολλώνιος, Πτολεμαίος, θέων, Υπατία, Πάππος, είχαν εξαντλήσει τα όρια της ανθρώπινης νοημοσύνης επιλύοντας ΝΟΕΡΑ ΧΩΡΙΣ ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ εξισώσεις 12 αγνώστων (δώδεκα εξισώσεις δώδεκα αγνώστων) ενώ το όριο των σημερινών Η/Υ είναι «7 εξισώσεις 7 αγνώστων». Διότι πρέπει να προβληθούν οι κλεπταποδόχοι αρχαίας γνώσης Κέπλερ, Γαλιλαίος κλπ…
Δεν πρέπει οι έλληνες να γνωρίζουν ότι : οι Μηχανικοί – Τεχνικοί Ευπαλίνος, Σώστρατος, Ήρων, Ζώσιμος, Καλλίνικος, κατασκεύαζαν τοπογραφικά όργανα τριγωνομετρικής τοπογραφήσεως, αυτόματους μηχανισμούς και όργανα ηλεκτρικών εφαρμογών, διότι πρέπει να προβληθεί ο κλεπταποδόχος Έντισον ως εφευρέτης του …ηλεκτρισμού, αν και οι ανωτέρω έλληνες μηχανικοί χρησιμοποιούσαν το Ήλεκτρον (κεχριμπάρι) ως φυσικό συσσωρευτή στατικού ηλεκτρισμού σε τεχνικές εφαρμογές…
Δεν πρέπει οι έλληνες να γνωρίζουν ότι : οι Γεωγράφοι – Εξερευνηταί Σκύλαξ, Πυθέας, Εύδοξος, Στράβων, Παυσανίας, Κοσμάς Ινδικοπλεύστης, Εκαταίος, είχαν χαρτογραφήσει όλη την επιφάνεια του πλανήτη, διότι υπάρχει κίνδυνος να μάθουν οι έλληνες ότι η Ατλαντίδα και η Αμερικανική Ήπειρος ανήκαν διοικητικά στους Δελφούς, ενώ η Ασίας ανήκε διοικητικά στις Σάρδεις, με κεντρικό συντονιστή το Απολλώνειο Κέντρο Δήλου, στο οποίο οι Υπερβόρειοι Έλληνες (Βόρεια Σιβηρία) έστελναν ως ένδειξη αναγνώρισης «κάθε έτος, εκλεκτά σιτηρά», μέσω των Ελλήνων Αριμασπών και Ισσηδόνων και Μασαγετών Κεντρικής και Νοτίας Σιβηρίας.
Δεν πρέπει οι έλληνες να γνωρίζουν ότι οι Έλληνες Ιατροί, Γαληνός, Κέλσος, Ηρακλείδης , Ηρόφιλος, Πραξαγόρας, Αγνοδίκη, Κτηρίας, Ιπποκράτης, Εριβιώτης, προέβαιναν σε ιάσεις «εξισορροπήσεως ηλεκτρομαγνητικών ρευστών του σώματος» ρυθμίζοντας την αλκαλικότητα και την οξύτητα των οργάνων. Ότι προέβαιναν σε ιάσεις με χρήση «αριστερόστροφων αμινοξέων» (αντιβιοτικών) λαμβανόμενων από φυτά, γνωρίζοντας πλήρως ότι μόνον τελευταία ανεκάλυψε η μοριακή βιολογία, για την δράση – αντίδραση των αριστερόστροφων αμινοξέων (αντιβιοτικών) με τα δεξιόστροφα αμινοξέα (πρωτεΐνες οργανισμών).
Δεν πρέπει οι έλληνες να μάθουν ότι τα σύμβολα «ΑΡΙΣΤΕΡΟΣΤΡΟΦΗ ΣΒΑΣΤΙΚΑ» και «ΔΕΞΙΟΣΤΡΟΦΗ ΣΒΑΣΤΙΚΑ» ήταν σύμβολα φυσικής και μαθηματικών, με τα οποία οι Έλληνες Πυθαγόρας και Δημόκριτος και Αρίσταρχος εξέφραζαν δεξιόστροφους και αριστερόστροφους πυρήνες ατόμων, πλανήτες, ηλιακά συστήματα, γαλαξίες και συμπαντικούς τομείς συνόλων γαλαξιών.
Πριν από 2500 χρόνια ο Ιπποκράτης έκανε εγχειρήσεις στον εγκέφαλο και στην καρδιά…
Παρά τα σχεδόν ανύπαρκτα μέσα της εποχής του, ο Ιπποκράτης πραγματοποιούσε δύσκολες χειρουργικές επεμβάσεις. Εκείνος και οι μαθητές του, αντιμετώπιζαν με επιτυχία περιστατικά της ορθοπεδικής, της καρδιοχειρουργικής και της βασικής χειρουργικής. Ακόμα και επεμβάσεις στο ανθρώπινο κρανίο πραγματοποιούσε ο Ιπποκράτης, όπως διαβάζουμε σε αρκετά από τα έργα του…. Εκτός από την ίδια την επέμβαση, ο Ιπποκράτης έδινε μεγάλη σημασία στην προετοιμασία του ασθενούς και του χειρουργείου.
Στο έργο του Κατ’ ιατρείον, περιγράφει αναλυτικά πώς πρέπει να ετοιμάζεται ο ασθενής πριν την επέμβαση, πώς αποστειρώνονται τα εργαλεία, πως διαμορφώνεται ο χώρος, αλλά και πώς χρησιμοποιείται το τεχνητό και το φυσικό φως κατά την επέμβαση….
Αμερικανοί αρχαιοβοτανολόγοι μπόρεσαν για πρώτη φορά να μελετήσουν και να αναλύσουν το περιεχόμενο χαπιών που έφτιαχναν οι γιατροί στην αρχαία Ελλάδα και τα οποία ανακαλύφθηκαν προ 20ετίας, σε ένα ναυάγιο Ελληνικού πλοίου στα ανοιχτά της Τοσκάνης……
Οι αναλύσεις DNA έδειξαν ότι κάθε χάπι ήταν ένα μείγμα από τουλάχιστον δέκα διαφορετικά εκχυλίσματα φυτών, όπως ο ιβίσκος και το σέλινο. «Για πρώτη φορά έχουμε, πια, φυσικά στοιχεία όσων περιέχονται στα γραπτά των αρχαίων Ελλήνων γιατρών Διοσκουρίδη και Γαληνού», δήλωσε ο Αλέν Τουγουέιντ του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν στην Ουάσιγκτον, σύμφωνα με το New Scientist…
Ο έκτος αιώνας π.Χ που διακρίθηκε σε τόσους τομείς, αποκορύφωσε τα κατορθώματα του θέτοντας τα θεμέλια του δράματος.
Ήταν μία από τις δημιουργικότερες στιγμές της Ιστορίας.
Ουδέποτε
προηγουμένως από όσο γνωρίζουμε, οι άνθρωποι περάσανε από την παντομίμα
ή την τελετουργία στο λαλούμενο λαϊκό θεατρικό έργο.
Η κωμωδία λέει ο Αριστοτέλης αναπτύχθηκε <<από εκείνους που ηγούντο της φαλλικής πομπής>>
Ομάδα
ανθρώπων που έφεραν φαλλούς και τραγουδώντας διθυράμβους προς τον θεό
Διόνυσο ή ύμνους προς κάποιον άλλο θεό της βλάστησης αποτελούσαν, κατά
την Ελληνική ορολογία, κώμο (πομπή).
Ο
σεξουαλισμός ήταν ουσιώδης, γιατί το αποκορύφωμα της τελετής ήταν ένας
συμβολικός γάμος που απέβλεπε στη μαγική γονιμοποίηση του εδάφους.
Έτσι
στην αρχαιότερη Ελληνική κωμωδία, όπως και στις περισσότερες σύγχρονες
κωμωδίες και τα μυθιστορήματα, ο γάμος και η υποτιθεμένη αναπαραγωγή
αποτελούν το σύνηθες τέλος της ιστορίας.
Το κωμικό δράμα της Ελλάδας παρέμεινε άσεμνο μέχρι την εποχή του Μενάνδρου, γιατί η καταγωγή του ήταν σαφώς φαλλική.
Στην αρχή ήταν ένας χαρμόσυνος πανηγυρισμός των αναπαραγωγικών δυνάμεων και οι σεξουαλικοί περιορισμοί είχαν μερικώς αρθεί.
Ήταν μια ημέρα ηθικού δικαιοστασίου.
Η ελευθερία του λόγου (παρρησία) έφτανε στα άκρα.
Μάλιστα
πολλοί από τους παρελαύνοντες, ενδεδυμένοι κατά το Διονυσιακό πρότυπο
του σάτυρου, έφεραν ουρά τράγου και μέγα τεχνητό φαλλό από κόκκινο δέρμα
σαν μέρος της αμφιέσεως τους.
Αυτή η περιβολή έγινε πατροπαράδοτη στην κωμική σκηνή.
Ήταν ένα είδος ιερής ενδυμασίας, την οποία τηρούσε με θρησκευτική ευλάβεια ο Αριστοφάνης.
Πράγματι,
ο φαλλός εξακολουθούσε να είναι το αχώριστο έμβλημα του γελωτοποιού
μέχρι το 5ον αιώνα μ.Χ στη Δύση και μέχρι το τελευταίο αιώνα του
Βυζαντίου στην Ανατολή.
Μαζί με τον φαλλό, στη Παλαιά κωμωδία υπάρχει και ο άσεμνος χορός κόρδαξ (πρόδρομος χορός του τσιφτετελιού στις ημέρες μας).
Το περίεργο είναι, ότι ο πραγματικός εορτασμός της βλάστησης μετατράπηκε για πρώτη φορά σε κωμικό δράμα στην Σικελία.
Περί
το 560 π.Χ κάποιος Σουσαρίων από τα Μέγαρα στην Ύβλα κοντά στις
Συρακούσες, μετέτρεπε την εύθυμο παρέλαση σε σύντομα έργα ωμής σάτιρας
και κωμωδίας.
Από την Σικελία, η νέα τέχνη πέρασε στην Πελοπόννησο και κατόπιν στην Αττική.
Οι κωμωδίες παιζόντουσαν στα χωριά από περιοδεύοντες ηθοποιούς ή ντόπιους ερασιτέχνες.
Πέρασε
ένας αιώνας προτού οι αρχές, όπως λέει ο Αριστοτέλης, αποδώσουν αρκετή
σοβαρότητα στο κωμικό δράμα, ώστε να επιτρέψουν (465 π.Χ) την εμφάνιση
του σε επίσημη εορτή.
Η τραγωδία προήλθε κατά τον ίδιο τρόπο από τις μιμικές παραστάσεις χορού και άσματος Διονυσιακών οργιαστών με αμφίεση τράγου.
Αυτά τα σατιρικά έργα παρέμειναν ουσιαστικό μέρος του Διονυσιακού δράματος μέχρι την εποχή του Ευριπίδη.
Κάθε
συνθέτης τραγικής τριλογίας έπρεπε να κάνει μια παραχώρηση στη παλαιά
παράδοση προσφέροντας, ως τέταρτο μέρος της παραστάσεως του, ένα
σατιρικό έργο προς τιμή του θεού Διονύσου.
<<Επειδή
ήτο εξέλιξις του σατιρικού έργου, λέει ο Αριστοτέλης, επέρασε πολύς
καιρός προτού η τραγωδία εξυψωθή από την βραχείαν πλοκήν και την κωμικήν
άρθρωσιν εις την πλήρην της αξιοπρέπειαν>>.
Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι ωρίμασαν και άλλοι σπόροι για την γέννηση της τραγωδίας.
Ίσως να δανείστηκε κάτι από την τελετουργική λατρεία της εξιλεώσεως των νεκρών.
Αλλά
ουσιαστικά οι πηγές της ήταν οι μιμητικές θρησκευτικές τελετές, όπως η
αναπαράσταση της γέννησης του Διός στην Κρήτη ή ο συμβολικός του γάμος
με την Ήρα στο Άργος και την Σάμο, ή τα ιερά μυστήρια της Δήμητρας και
της Περσεφόνης στην Ελευσίνα και αλλού και προπαντός το πένθος και η
χαρά για τον θάνατο και την ανάσταση του θεού Διονύσου στην Αττική και
την Πελοπόννησο.
Αυτές οι παραστάσεις καλούνταν ‘’δ ρ ώ μ ε ν α – τ ε λ ο ύ μ ε ν α’’ πράγματα.
Το δράμα είναι συγγενική λέξη και σημαίνει, <<ως ώφειλε, δράσιν>>.
Στην
Σικυώνα μέχρι των ημερών του τύραννου Κλεισθένη, οι τραγικοί χοροί
λέγεται ότι αναφέρονταν <<εις τα πάθη του Αδράστου>> του
αρχαίου βασιλιά.
Στην Ικαρία (της Αττικής), όπου μεγάλωσε ο Θέσπις, θυσίαζαν τράγο στο θεό Διόνυσο.
Ίσως
το <<άσμα του τράγου>> από τον οποίο έλαβε το όνομα της η
τραγωδία, να ήταν ψαλμός του διαμελισμένου συμβόλου ή ενσάρκωση του
μεθυσμένου θεού.
Το Ελληνικό δράμα, όπως και το σύγχρονο των ημερών μας, προήλθε από την θρησκευτική τελετουργία.
Έτσι
το Αθηναϊκό δράμα, τραγικό και κωμικό, παίζονταν σαν μέρος της εορτής
του Διονύσου, υπό την εποπτεία των ιερέων του, σε θέατρο που έφερε το
όνομα του και από ηθοποιούς που καλούνταν <<Διονυσιακοί
καλλιτέχνες>>.
Το άγαλμα του θεού Διονύσου μεταφέρονταν στο θέατρο προ της σκηνής για να απολαμβάνει το θέαμα.
Μάλιστα πριν την παράσταση θυσιάζονταν ζώο για να τιμήσουν τον θεό.
Το
θέατρο είχε την ιερότητα ναού και όποιες παραβάσεις γίνονταν εκεί
τιμωρούνταν αυστηρά σαν ιεροσυλία μάλλον παρά σαν απλά εγκλήματα.
Ακριβώς
όπως η τραγωδία κατείχε τιμητική θέση επί της σκηνής κατά τα Διονύσια,
έτσι και η κωμωδία κατείχε τα σκήπτρα κατά την εορτή των Ληναίων.
Αλλά και αυτή η εορτή ήταν επίσης Διονυσιακή.
Ίσως αρχικά το θέμα, όπως στο δράμα της χριστιανικής λειτουργίας, να ήταν τα πάθη και ο θάνατος του θεού.
Βαθμηδόν επιτράπηκε στους ποιητές να τα αντικαταστήσουν με τα πάθη και τον θάνατον ενός ήρωα της Ελληνικής μυθολογίας.
Ίσως
μάλιστα στις πρώτες του μορφές το δράμα να ήταν μαγική τελετουργία που
σκοπό είχε να αποτρέψει τις τραγωδίες που παρίστανε και να εξαγνίσει το
ακροατήριο.
Μερικώς αυτή η θρησκευτική βάση κράτησε την Ελληνική τραγωδία σε υψηλότερο επίπεδο από το επίπεδο της Ελισαβετιανής σκηνής.
Ο
χορός, όπως τον διαμόρφωσαν για μιμητική δράση ο Αρίων και οι άλλοι,
έγινε το θεμέλιο της δραματικής συγκρότησης και παρέμεινε ουσιαστικό
μέρος της Ελληνικής τραγωδίας μέχρι των τελευταίων έργων του Ευριπίδη.
Οι
αρχαιότεροι δραματουργοί καλούνταν Χ Ο Ρ Ε Υ Τ Ε Σ, γιατί τα έργα τους
ήταν κυρίως χορική ποίηση – και πράγματι οι ίδιοι ήταν δάσκαλοι του
χορού.
Μόνο ένα πράγμα
χρειάζονταν, για να μετατραπούν αυτές οι χορικές παραστάσεις σε δράματα,
και αυτό ήταν η αντιπαράθεση ενός ηθοποιού προς τον χορό με διάλογο και
δράση!!!!!!
Αυτή η έμπνευση ήρθε
σε έναν από τους χοροδιδασκάλους, τον Θέσπιν από την Ικαρία πόλη κοντά
στα Μέγαρα, όπου η λατρεία του Διονύσου ήταν δημοφιλής, και όχι μακριά
από την Ελευσίνα, όπου το τελετουργικό δράμα της Δήμητρας, της
Περσεφόνης και του Διονύσου Ζαγρέως λάμβανε χώρα κάθε χρόνο.
Βοηθούμενος
αναμφίβολα από τον εγωισμό που προωθεί τον κόσμο, ο Θέσπις διαχωρίστηκε
από τον χορό, απάγγειλε ατομικούς στίχους, ανάπτυξε της έννοια της
αντίθεσης και της σύγκρουσης και πρόσφερε το δράμα στην Ιστορία.
Έπαιζε
διάφορους ρόλους με τέτοια αληθοφάνεια, ώστε όταν ο θίασος του έδωσε
παραστάσεις στην Αθήνα, ο Σόλωνας το θεώρησε σαν δημόσια απάτη και
κατάγγειλε την νέα τέχνη σαν ανήθικη – κατηγορία που επαναλαμβάνεται σε
κάθε αιώνα.
Ο Πεισίστρατος πιο ευφάνταστος ενεθάρρυνε διαγωνισμούς δραματικών παραστάσεων κατά την εορτή των Διονυσίων.
Μάλιστα το 534 π.Χ νίκησε σε ένα τέτοιο διαγωνισμό.
Η νέα μορφή αναπτύχθηκε τόσο γρήγορα, ώστε ο Χοιρίλος ύστερα από μια μόνο γενεά δημιούργησε 160 έργα.
Όταν
50 χρόνια μετά τον Θέσπιν ο Αισχύλος και οι Αθηναίοι επέστρεψαν νικητές
από την Ναυμαχία της Σαλαμίνας, η σκηνή ήταν έτοιμη για την μεγάλη
περίοδο της ιστορίας του Ελληνικού δράματος.
Η
ορφική θρησκεία ήταν ένα ακόμη παρακλάδι στην αρχαία ελληνική
θρησκευτική ζωή που εμφανίστηκε λίγο μετά ή παράλληλα με τη διονυσιακή
λατρεία την οποία ανταγωνίστηκε. Ως θεμελιωτής της φέρεται ο Ορφέας ο
οποίος ως πρώτη αρχή διακήρυξε την αποχή από αιματηρές θυσίες αλλά και
την κρεατοφαγία. Δηλαδή εντελώς το αντίθετο από όσα πρέσβευε η
διονυσιακή λατρεία. Η ωμοφαγία ειδικά ήταν αμάρτημα μεγάλο για τους
ορφικούς.
Οι ορφικοί είχαν δικό
τους βιβλίο με τον «ιερό λόγο» όπου περιγραφόταν ο θάνατος του
Διονύσου-Ζαγρέα. Στο βιβλίο αυτό στηριζόταν οι τελετουργίες τους.
Εκείνος που οργάνωσε τις τελετές φέρεται ως ο ίδιος ο Ορφέας και
κατ΄άλλους ο Ονομάκριτος που ζούσε την εποχή των Πεισιστρατιδών στην
Αθήνα. Το ιερό βιβλίο των ορφικών αναφερόταν στον Ζαγρέα, ως θεό του
Κάτω Κόσμου, γιο του Δία και της Περσεφόνης, που γεννήθηκε στην Κρήτη
και ανατράφηκε από τους Κουρήτες όπως ο Ζευς.
Οι
Τιτάνες θέλησαν να σκοτώσουν το Ζαγρέα και κατάφεραν τελικά να τον
κατασπαράξουν. Από το σώμα του η Αθηνά έσωσε μόνο την καρδιά. Ο Δίας
τότε σκότωσε τους Τιτάνες. Οι ορφικοί πίστευαν πως από τις στάχτες των
τιτάνων δημιουργήθηκαν οι πρώτοι άνθρωποι οι οποίοι έτσι κληρονόμησαν
την κακή ή τιτανική φύση (το σώμα) και την αγαθή ή θεία (την ψυχή),
γιατί οι τιτάνες είχαν φάει τον Διόνυσο-Ζαγρέα.
Κάπου
εδώ διαφαίνεται η διαφορά με τους Βακχικούς. Οι οπαδοί των βακχικών
οργίων πίστευαν πως με την ωμοφαγία γίνονταν «ένθεοι», αποκτουσαν δηλαδή
τη μακαριότητα που χάριζε η παρουσία του θεού μέσα τους. Οι ορφικοί,
αντίθετα, κατέταξαν το φόνο του θεού και το φάγωμά του από τους
ανθρώπους στα μεγάλα αμαρτήματα. Έτσι άρχισε η αντιπαλότητα μεταξύ των
δυο θρησκευτικών αυτών ομάδων που παρέμεινε μεγάλη ώς το τέλος της
αρχαιότητας.
Ένας από τους μύθους
για το θάνατο του Ορφέα αποδίδει το θάνατο σε εκδίκηση του Διόνυσου, ο
οποίος έστειλε τις βάκχες και τον σκότωσαν, γιατί τιμούσε περισσότερο
τον Απόλλωνα κι όχι το Διόνυσο, αν και δοξάστηκε από τις σχετικές με το
Διόνυσο τελετές που ίδρυσε.
Η
ορφική θρησκεία βρισκόταν εγγύτερα με τις δοξασίες και διδασκαλίες του
δελφικού/απολλώνιου μαντείου/ιερατείου γιατί σε αντίθεση με τη
διονυσιακή υπήρχε μεγάλη προσήλωση στους καθαρμούς, αλλά λόγω της στενής
σχέση Απόλλωνα και Ορφέα με τη μουσική που εξευγενίζει τα ήθη, ακόμα
και από την αγάπη και των δυο προς το μέτρο και τη σωφροσύνη που
αντιμάχεται την ξέφρενη λατρεία των Βακχών.
Για
τους ορφικούς η ψυχή ήταν κάτι θαυμαστό και υπερκόσμιο. Άξιζε πολύ
περισσότερο από το σώμα και έπρεπε κάθε άνθρωπος να την ενισχύει
δαμάζοντας την τιτανική του φύση (δηλαδή τις ορέξεις του σώματος). Κατά
τη μυστική τους διδασκαλία η ψυχή βρίσκεται φυλακισμένη ή «ενταφιασμένη»
στο σώμα. Η έκφραση «τὸ σῶμα σῆμά ἐστι τῆς ψυχῆς» αποδίδεται από τον
ίδιο τον Πλάτωνα στους ορφικούς.
Αυτό
οδηγεί στη σκέψη πως η ψυχή θα μπορούσε να ζήσει αληθινά μόνο μετά το
θάνατο του σώματος. Για πρώτη φορά γίνεται τόσο σαφής έξαρση του
πνευματικού στοιχείου εις βάρος του υλικού και πρώτη φορά αντικρίζεται
με νέα διάθεση η τύχη του ανθρώπου μετά το θάνατο. Μέχρι τότε, η επίσημη
ολυμπιακή θρησκεία είχε την ψυχή ως μια σκιά που κατέβαινε στον Άδη,
χωρίς προοπτική για κάτι ιδιαίτερο μετά το θάνατο. Στην επίσημη θρησκεία
των Ολύμπιων η ψυχή του πεθαμένου βρίσκεται αιώνια σ᾿ έναν «ἀτερπῆ»
χώρο (Οδύσσ. λ 94). Γι’αυτό ο Αχιλλέας φέρεται να προτιμάει να ζει πάνω
στη γη σαν εργάτης στο χωράφι ενός φτωχού αγρότη παρά να βρίσκεται
νεκρός ακόμη και σαν βασιλιάς μεταξύ νεκρών (Οδύσσεια, λ 489 – 491).
Η
ζωή σε αυτόν τον κόσμο ήταν για τους ορφικούς και είδος δοκιμασίας για
την εξασφάλιση της καλύτερης αιώνιας μοίρας μετά το θάνατο. Ο κάθε
άνθρωπος έπρεπε να υποβάλλεται σε μια «άσκηση», η οποία περιόριζε τις
επιθυμίες του σώματος. Έπρεπε να απέχει από κρέατα και από ορισμένα άλλα
τρόφιμα που ορίζονταν στα ιερά βιβλία της ορφικής θρησκείας.
Οι
ορφικοί απέφευγαν επίσης τις αιματηρές θυσίες προς τους θεούς. Για να
είναι κάθε στιγμή άμεμπτοι, υποβάλλονταν σε πλήθος θρησκευτικών καθαρμών
που εκτελούσαν οι Ορφεοτελεστές.
Οι
ορφεοτελεστές όμως ήδη από τον 5ον αιώνα πΚΕ είχαν αρχίσει να διασύρουν
την ορφική θρησκεία, γιατί οι περισσότεροι ήταν φτωχοί αγύρτες που
αναζητούσαν σπίτια πλουσίων θρησκολήπτων για να υποβάλουν τα μέλη τους
σε καθαρμούς. Ισχυρίζονταν πως μπορούσαν έναντι αμοιβής να απαλλάξουν
από καταδέσμους (μάγια) και τα πεθαμένα μέλη των οικογενειών, ώστε η
ψυχή τους να μην υποφέρει στον Άδη, και ότι μπορούσαν δήθεν και να
βλάψουν με δικούς τους μαγικούς καταδέσμους τους ζωντανούς εχθρούς του
οικοδεσπότη τους. Στα ύστερα χρόνια της αρχαιότητας η δεισιδαιμονία
τροφοδοτούσε τους εξαχρειωμένους αυτούς «ιερουργούς» της ορφικής
θρησκείας. Στα χωριά, αλλά και στις πόλεις υπήρχαν τότε πολλοί που
ένιωθαν την ανάγκη να καταφεύγουν συχνά στους ορφεοτελεστές για να
απαλλάσσονται από τις εκάστοτε καινούργιες αμαρτίες τους. Κάποια από
αυτά αναφέρονται από το Δημοσθένη (Περί του στεφάνου 259).
Τα
ιερά βιβλία των ορφικών προέβλεπαν και τιμωρίες των αμύητων και αμοιβές
των μυημένων στον Άδη. Ο Πλάτων τα αναφέρει στην Πολιτεία (363 – 364).
Εκεί επιφυλάσσονται τιμωρίες για «αδίκους» και «ανοσίους» και αμοιβές
για «δικαίους και οσίους». Στα αρχαϊκά χρόνια πολλοί
διάβαζαν τις λεγόμενες «Εις ΄Αδου καταβάσεις», από τις οποίες μια
τουλάχιστον αποδιδόταν στον Ορφέα. Μνημόνευε ευσεβείς μέσα σε λειμώνες
(Διόδ. 1, 96, 5) και τιμωρίες ασεβών. Πολλοί γοητεύονταν από αναγνώσματα
του είδους αυτού: από τη Νέκυια της Οδύσσειας είναι γνωστή η συγκίνηση
του Οδυσσέα, όταν αυτός συνάντησε και μίλησε με τη μητέρα του που είχε
πεθάνει κατά την απουσία του, καθώς και η συγκίνησή του όταν συνάντησε
ήρωες και συμπολεμιστές του που επίσης ήταν πεθαμένοι (ιδίως τον
Αγαμέμνονα και τον Αχιλλέα). Ιδιαίτερα συναρπαστικοί ήταν οι κίνδυνοι
που αντιμετώπιζαν οι ήρωες της «Καταβάσεως», καθώς διέσχιζαν τα θλιβερά
μονοπάτια του Άδη και συναντούσαν κακόβουλους δαίμονες του σκότους σαν
τον Ευρύνομο που είχε παραστήσει στη Νέκυιά του ο Πολύγνωτος να τρίζει
τα δόντια του και να τρώει τις σάρκες των νεκρών (Παυσ. 10, 28, 7). Η
σύνθεση αυτή του Πολύγνωτου που στόλιζε την εσωτερική όψη των τοίχων της
δελφικής λέσχης των Κνιδίων είναι μια από τις μνημειακές απεικονίσεις
του κάτω κόσμου βασισμένη στην περιγραφή του Παυσανία (10, 28, 1 – 33,
12). Οι αγγειογράφοι προτιμούσαν στη μέση της σύνθεσής τους να
παριστάνουν το παλάτι του υποχθόνιου βασιλείου και το βασιλικό ζεύγος
μέσα σ' αυτό• πολύ κοντά απεικόνιζαν τον Ορφέα να παίζει τη λύρα και
ταυτόχρονα να τραγουδά, ενώ απέναντι φαινόταν ένας από τους δικαστές του
Άδη (ο Αιακός) και μπροστά ο τρικέφαλος Κέρβερος απαγόμενος από τον
Ηρακλή, τον οποίο οδηγούσε ο Ερμής. Παρίσταναν και μερικούς ήρωες και
ηρωίδες, καθώς και μεγάλους αμαρτωλούς, ιδίως το Σίσυφο.
Στην
κάτω Ιταλία και στη Σικελία αλλά και σε πολλά μέρη της Ελλάδας, όπου
υπήρχαν ορφικοί ή οπαδοί συγγενικών με αυτούς μυστικών αιρέσεων, οι
νεκροί εφοδιάζονταν με ενεπίγραφα χρυσά ελάσματα, όπου παρέχονταν
οδηγίες για την πορεία τους προς τον Άδη, ιδίως προς τους «λειμῶνας τῶν
εὐσεβῶν». Τα χρυσά αυτά ελάσματα, καθώς και οι «Εις ΄Αδου καταβάσεις»
και ο ακούραστος πόλεμος κατά των ορέξεων του σώματος και η «άσκηση» και
οι καθαρμοί, δεν αφήνουν αμφιβολία πως οι ορφικοί, περισσότερο από
καθετί άλλο, ανησυχούσαν για το υπερπέραν και για την εκεί τύχη τους. ------------- Εικόνα:
Η απεικόνιση του κάτω κόσμου από τον Πολύγνωτο στη δελφική λέσχη των
Κνιδίων, λίγο πριν το 450 π.Κ.Ε (η λέσχη είχε χτιστεί μετά τους
περσικούς πολέμους). Αντίθετα με την επικρατέστερη
στα μεταχριστιανικά χρόνια γνώμη περί του «΄Αδη» ως τόπου κολασμού των
άδικων ανθρώπων, η αρχαία αντίληψη για τον κάτω κόσμο δεν ξεχωρίζει τους
δίκαιους από τους άδικους. Στον κοινόν όμως αυτόν τόπο δεν παρέλειπε να
αποδίδει σε καθέναν από τους άδικους ή ασεβείς την τιμωρία του. Ανάμεσα
στους τιμωρημένους ήταν οι περιφρονητές των μυστηρίων και οι γνωστοί
από τους μύθους μεγάλοι αμαρτωλοί του παρελθόντος. Αναπαράσταση του C. Robert βασισμένη στην περιγραφή του πίνακα από τον Παυσανία. Σχέδιο του H. Schenck, 1892.
Ο Φίλων ο Αλεξανδρεύς ή Φίλων (ο) Ιουδαίος (λατ. Philo Judaeus)
(20 π.Χ. - 50 μ.Χ.) ήταν ελληνιστής Ιουδαίος φιλόσοφος ο οποίος
γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, η οποία αποτελούσε εκείνη την
εποχή κέντρο της εβραϊκής διασποράς.
Οι ελάχιστες βιογραφικές πληροφορίες για τον Φίλωνα προέρχονται από τα δικά του έργα, συγκεκριμένα στο έργο του Πρεσβεία προς Γάιον, και από τον Ιώσηπο στο έργο του Ιουδαϊκή Αρχαιολογία.
Το έργο του
Ο
Φίλων χρησιμοποίησε την αλληγορία για να αναμείξει και να εναρμονίσει
την ελληνική φιλοσοφία και τον Ιουδαϊσμό—αν και δεν θεωρείται ότι αυτή η
προσέγγιση ήταν αντιπροσωπευτική των Ιουδαίων της διασποράς[1]. Η
μεθοδολογία του περιλάμβανε πρακτικές τόσο της ιουδαϊκής ερμηνευτικής
όσο και της στωικής φιλοσοφίας. Ορατές είναι επίσης οι πυθαγοριστικές
επιρροές, όπως η κρυπτοσυμβολιστική και η προσκόλληση στην αυτοπειθαρχία
ως προετοιμασία για την αθανασία. Αν και τα έργα του δεν έγιναν ευρέως
αποδεκτά από τους συγχρόνους του, οι χριστιανοί εκκλησιαστικοί πατέρες,
από το 150 μ.Χ. και μετά, έκαναν δεκτό το έργο του με ενθουσιασμό
εντοπίζοντας σε αυτό μια μορφή κρυμμένου Χριστιανισμού. Οι φιλελεύθεροι,
εκκοσμικευμένοι Ιουδαίοι της Αλεξάνδρειας αντιμετώπιζαν τον Φίλωνα ως
ιουδαϊκό αντίστοιχο του Πλάτωνος[2].
Ο Φίλων ταύτισε τον Λόγο των
Στωικών, δηλαδή την αρχή που συγκροτεί το σύμπαν, με την πρωτόκτιστη
σοφία του Θεού που αναφέρεται στη Μετάφραση των Εβδομήκοντα της Εβραϊκής
Βίβλου, διά της οποίας πλάστηκε ο κόσμος, και αυτός ο συσχετισμός
επηρέασε εμφανώς την πρωτοχριστιανική Χριστολογία[3]. Ο Ευσέβιος
Καισαρείας έκανε την υπόθεση ότι οι Εσσαίοι «θεραπευταὶ καὶ θεραπευτρίδες» στην έρημο της Αιγύπτου, οι οποίοι αναφέρονται από τον Φίλωνα (Περί Βίου Θεωρητικού ή Ικετών), ήταν στην πραγματικότητα μια χριστιανική ομάδα, «ὅτι
δὲ τοὺς πρώτους κήρυκας τῆς κατὰ τὸ εὐαγγέλιον διδασκαλίας τά τε
ἀρχῆθεν πρὸς τῶν ἀποστόλων ἔθη παραδεδομένα καταλαβὼν ὁ Φίλων ταῦτ’
ἔγραφεν, παντί τῳ δῆλον». (Εκκλησιαστική Ιστορία
2.17.24) Ο Φίλων απέδιδε την προέλευση της ελληνικής φιλοσοφίας στην
Πεντάτευχο. Σαν τον απόστολο Παύλο, ο Φίλων θεωρούσε ότι η σεξουαλική
διαστροφή και αταξία αποτελούν σύμπτωμα ειδωλολατρίας. Απέρριπτε την
ελληνική ηθική παράδοση και θεωρούσε την αποκαλυμμένη θρησκεία ανώτερη
από τη φιλοσοφία. Αν και εξυμνούσε τη σπουδαιότητα της μελέτης των
επιστημών η οποία με τη σειρά της προωθεί την εμβάθυνση στη φιλοσοφία
με απώτερο σκοπό την υψηλού επιπέδου θεολογία, ο ίδιος υπήρξε
εκλεκτικιστής, χωρίς να εντάσσεται σε κάποια συγκεκριμένη φιλοσοφική
σχολή. Η αντίληψη του Φίλωνος περί Θεού επηρεάστηκε έντονα από
πλατωνικές ιδέες. Ο Φίλων θεωρούσε ότι ο Θεός είναι Ένας, η απόλυτη
Μονάδα, πέρα από κάθε έννοια πολλαπλότητας, και ότι δεν υπάρχει καμία
γλώσσα που θα μπορούσε να περιγράψει την ύπαρξή Του.
Ο Φίλων
θεωρείται ως ο ιδρυτής της θρησκευτικής φιλοσοφίας στον Ιουδαϊσμό, τον
Χριστιανισμό και το Ισλάμ. Σύμφωνα με τον Τσάντγουικ (Henry Chadwick), «η
ιστορία της χριστιανικής φιλοσοφίας αρχίζει όχι με έναν Χριστιανό,
αλλά με έναν Ιουδαίο, τον Φίλωνα της Αλεξανδρείας, έναν ηλικιωμένο
σύγχρονο του Αγίου Παύλου». Μάλιστα «ο Φίλων είναι πλήρως εξελληνισμένος, παρουσιάζοντας ένα κατά πολύ ελληνικό πρόσωπο στον κόσμο». Ο Φίλων «γνώριζε ελάχιστα ή καθόλου» την εβραϊκή γλώσσα, καθώς «η
εβραϊκή γλώσσα και ο εβραϊκός πολιτισμός εξελληνίσθηκαν βαθμιαία και
εύποροι Εβραίοι γονείς (όπως οι γονείς του Φίλωνος) εξασφάλιζαν για τα
παιδιά τους φιλελεύθερη μόρφωση από Έλληνες εκπαιδευτές». Η άποψη που διακρατούσε ότι η μετάφραση των Εβραϊκών Γραφών (Παλαιά Διαθήκη) των Εβδομήκοντα στην ελληνική γλώσσα «ήταν θεόπνευστη, τον απάλλασσε από την ανάγκη ή την ευθύνη να κάνει αναφορές από το πρωτότυπο [εβραϊκό] κείμενο».
Η
αλληγορική ερμηνεία των Γραφών χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα από τον
Κλήμεντα Αλεξανδρείας, ενώ συστηματοποιήθηκε από τον Ωριγένη και
μετέπειτα από τον Αθανάσιο Αλεξανδρείας.
Κατά τον Ομηρικό
Ύμνο, ο Άδης (Πλούτωνας) με τη συγκατάθεση του Δία άρπαξε την κόρη της
Δήμητρας, τηνΠερσεφόνη, κατά την στιγμή που αυτή συνοδεύονταν από
τιςΩκεανίδες Νύμφες και έπαιζε και έδραττε άνθη από το Νύσσιον Πεδίον.
Η
Δήμητρα άκουσε τις φωνές της αρπαζόμενης θυγατέρας και όρμησε μαινόμενη
να την βρει. Επειδή όμως, κανείς δεν μπορούσε να της δώσει πληροφορίες,
η Δήμητρα συνοδευόμενη από την Εκάτη, η οποία είχε ακούσει τις φωνές
της Περσεφόνης επίσης, μετέβη στον γιο τουΥπερίωνα, τον βασιλέα Ήλιο και
τον παρεκάλεσε ως επόπτη των πάντων, να την πληροφορήσει τι απέγινε η
θυγατέρα της.Ο Ήλιος πράγματι, της είπε όλη την αλήθεια και η Δήμητρα
οργίστηκε τόσο με τον Δία, ο οποίος επέτρεψε την αρπαγή της Περσεφόνης
από τον Πλούτωνα, ώστε δεν επέστρεψε στον Όλυμπο, αλλά μεταμορφωμένη σε
γριά, περιπλανιόνταν στις πόλεις και στους αγρούς, αγνοούμενη από όλους.
Μετά
από την περιπλάνηση αυτή, έφθασε στην Ελευσίνα, όπου κάθισε κάτω από
την σκιά μιας ελιάς, κοντά σε ένα πηγάδι, που βρισκόταν δίπλα στο
Παρθένιο Φρέαρ (βλ. Αγέλαστος Πέτρα). Στο φρέαρ αυτό κατέφθασαν μετά από
λίγο, για να αντλήσουν νερό, οι 4 θυγατέρες του βασιλέα της Ελευσίνας
Κελεού, η Καλλιδίκη, η Κλεισιδίκη, η Δημώ και η Καλλιθόη, η μεγαλύτερη
απ’ όλες, οι οποίες βλέποντας την γριά, τη ρώτησαν ποιά είναι, πότε ήλθε
και γιατί έμενε δίπλα από το πηγάδι και δεν πήγαινε στην πόλη για να
φιλοξενηθεί. Η Δήμητρα αποκρίθηκε, ότι καταγόταν από την Κρήτη, ότι
είχε αιχμαλωτισθεί από ληστές στο λιμάνι της Κνωσσού και ότι μετά από
εννέα ημέρες κατάφερε να δραπε- τεύσει, μόλις το πλοίο των ληστών έφτασε
στο Θωρικόν, όπου είχε προσορμίσει. Στη συνέχεια, παρακάλεσε τις
τέσσερις κόρες, να την συστήσουν σε κάποια οικία, στην οποία να υπηρετεί
κατά δύναμη και δήλωσε ότι ήταν σε κατάσταση να αναθρέψει και νεογνά
παιδιά, αν κάποιος ήθελε να της εμπιστευθεί κάποιο τέτοιο.
Τα
άκουσαν αυτά οι θυγατέρες του Κελεού και η ωραιότερη από αυτές, η
Καλλιδίκη, της απαρίθμησε τους έξι (6) άρχοντες της πόλης, που ήταν οι:
Κελεός, Δόλιχος, Εύμολπος, Πολύξενος, Δίοκλος και Τριπτόλεμος και όλες
μαζί, την παρακάλεσαν να παραμείνει δίπλα από το πηγάδι, ώσπου να
αναγγείλουν τις ειδήσεις στη μητέρα τους Μετάνειρα, η οποία ήταν πιθανό
να τη δεχτεί στην υπηρεσία της και να της αναθέσει την ανατροφή του
νεογέννητου παιδιού της Δημοφώντα. Πράγματι, η Δήμητρα περίμενε και μετά
από λίγο, οι θυγατέρες του Κελεού επέστρεψαν τρέχοντας, για να την
παραλάβουν.
Εκείνη τις ακολούθησε και εισήλθε στο σπίτι του
πατέρα τους. Με την είσοδο της θεάς στο παλάτι, τα πάντα πλημμύρισαν από
Φως. Αυτό το γεγονός ήταν, που έκανε τη Μετάνειρα, να δεχτεί τη θεά ως
τροφό του Δημοφώντα.
Η Μετάνειρα καθόταν στον θρόνο της και
μόλις αντίκρισε τη θεά, σηκώθηκε να της προσφέρει τη θέση της, πράγμα
που η Δήμητρα αρνήθηκε. Η Ιάμβη, η υπηρέτρια, της πρόσφερε τότε ένα
σκαμνί σκεπασμένο με λευκή σαν ασήμι προβιά, για να καθίσει. Η περίλυπος
μητέρα Δήμητρα αρνήθηκε να δεχτεί το πλήρες οίνου ποτήρι, το οποίο της
πρόσφερε η Μετάνειρα, λέγονταν ότι δεν είναι επιτρεπτό σε αυτήν να πίνει
κρασί. Τότε, τα αστεία της υπηρέτριας Ιάμβης κίνησαν το πρώτο μειδίαμα
της μέχρι τότε αγέλαστης και άσιτης θεάς, η οποία παρακάλεσε να της
δοθεί ο κυκεώνας, δηλαδή ένα ρόφημα, ένα ποτό το οποίο δεν γνωρίζουμε τι
ακριβώς περιείχε. Με το ρόφημα αυτό, η θεά έπαψε την μακροχρόνια
αποχή της από τροφή και ποτό και ανέλαβε την ανατροφή του νεαρού
Δημοφώντα, τον οποίο όμως, μεγάλωνε ως να ήταν θεός! Δεν τον έτρεφε με
γάλα, όπως τρέφονταν τα άλλα βρέφη, αλλά κάθε βράδυ το μύρωνε με
αμβροσία και φυσώντας το με την αναπνοή της, το περνούσε πάνω από τη
φωτιά, σα δαυλό, διότι είχε σκοπό να το καταστήσει αθάνατο.
Και
πράγματι, το παιδί έφτασε να μοιάζει με θεό, πράγμα που είχε παραξενέψει
τους γονείς του. Η μητέρα του ένα βράδυ, παρακολούθησε τη θεά και είδε
έντρομη να βάζει το παιδί της στη φωτιά. Τρομαγμένη τότε φώναξε:“… Γιε
μου, η ξένη αφήνει εσένα στη φωτιά να χαθείς και μένα να βυθιστώ στη
θλίψη …”
Η θεά τότε, οργισμένη και θυμωμένη με τη Μετάνειρα,
απάντησε με τα παρακάτω λόγια, που μάλλον, κρύβουν και το μυστικό των
μυήσεων!
“… Άνθρωποι ανίδεοι και μωροί, τη μοίρα που σας πέφτει καλή και αν είναι ή κακή, δεν τη μαντεύετε! Και συ πολύ παραπλανήθηκες με την αστοχασιά σου. Δόξα θα χάριζα άφθαρτη στο λατρεμένο σου το γιο, αθάνατο και αγέραστο θα σου τον είχα κάνει. ΝΑΙ! Μα τον όρκο των θεών, τα’ αμάλαγο, άτεγκτο νερό της Στύγας! Αλλά τώρα πια, του θανάτου τη μοίρα να τη γλιτώσει δε μπορεί στ’ αλήθεια. Μα θα του δοθεί άφθαρτη δόξα και τιμές, αφού στα γόνατά μου κάθισε και στην αγκαλιά μου έγειρε ν’ αποκοιμηθεί… … Η τιμημένη Δήμητρα, θεών και ανθρώπων η χαρά το πιο τρανό χάρισμα, εγώ είμαι, ΝΑΙ! …”
Συγχρόνως
όμως, η Δήμητρα ζήτησε να της χτισθεί ναός κάτω από την Ακρόπολη και
πάνω από το φρεάτιο τουΚαλλιχόρου, στον οποίο και αποσύρθηκε μετά την
ταχύτατη ανοικοδόμησή του, αποφεύγοντας πάσα σχέση με τον κόσμο και
κλαίγοντας για την τύχη της κόρης της.
Αλλά η πράξη αυτή της Δήμητρας επέφερε φρικτά αποτελέσματα. Η
γη έπαψε να βλασταίνει και μάταια οι άνθρωποι την καλλιεργούσαν και
έσπερναν. Ο κίνδυνος να εξαφανισθεί το ανθρώπινο γένος από την πείνα και
να στερηθούν οι θεοί τις θυσίες, τις οποίες ως τότε πρόσφεραν οι
άνθρωποι σε αυτούς, φαίνονταν αναπότρεπτος. Αυτό, ανάγκασε τον Δία να
στείλει τον ένα μετά τον άλλο όλους τους Ολύμπιους θεούς στην Ελευσίνα
προς την Δήμητρα, για να την πείσουν να αλλάξει γνώμη και να επιστρέψει
στον Όλυμπο μεταξύ των άλλων θεών. Αυτή όμως, κατ' ουδένα τρόπο ήθελε
να πεισθεί, προτού δει την αρπαγμένη κόρης της. Έγινε ανάγκη τότε, να
κληθεί ο σύζυγος της Περσεφόνης με τον Ερμή, να επιτρέψει την άνοδό της,
ώστε η Δήμητρα βλέποντας την κόρη της, να πάψει την οργή της.
Εκείνη
την παράκληση δεν την απέκρουσε μεν ο θεός του Κάτω Κόσμου, προ της
ανόδου όμως, της Περσεφόνης, της έδωσε να φάει καρπό ροιάς, ώστε να
εξασφαλίσει την επιστροφή της σε αυτόν.
Γρήγορα
και επί του άρματος του Πλούτωνα, οδηγούμενο από τον Ερμή, διένυσε η
Περσεφόνη το μέχρις την Ελευσίνα διάστημα και παρουσιάστηκε στην μητέρα
της.
Η εκ της συναντήσεως όμως χαρά μεταξύ μητέρας και κόρης δεν
διάρκεσε πολύ, διότι ρωτώντας η Δήμητρα την Περσεφόνη αν είχε φάει κάτι
πριν προ της αναχωρήσεως από τον Άδη, και ακούγοντας ότι υποχρεώθηκε να
φάει καρπό ροιάς, αντιλήφθηκε ότι ήταν αδύνατο να έχει συνεχώς την κόρη
της.
Η επάνοδος της Δήμητρας στον Όλυμπο φανόταν και πάλι
δύσκολη. Με τη μεσολάβηση όμως, της Ρέας (της μητέρας του Δία, του
Πλούτωνα και της Δήμητρας) επήλθε συμβιβασμός μεταξύ των θεών, κατά τον
οποίο το ένα τρίτο (1/3) του έτους η Περσεφόνη όφειλε να μένει πλησίον
του συζύγου της και τα άλλα δύο τρίτα (2/3) μεταξύ των Ολύμπιων θεών και
δίπλα από τη μητέρα της, η οποία δέχθηκε με αυτούς τους όρους να
επιστρέψει στον Όλυμπο. Ευθύς αμέσως μετά την έξοδο της Δήμητρας από
το ναό, η γη καλύφθηκε με χλόη και άνθη και άρχισε να παράγει καρπούς, η
δε Δήμητρα έδειξε στους άρχοντες της πόλης Τριπτόλεμο, Διοκλή, Εύμολπο
και Κελεότον τρόπο με τον οποίο επιθυμούσε να τελείται η λατρεία της,
τα “Σεμνά Όργια”, τα οποία δεν επιτρεπόταν κατά κανένα τρόπο να
φανερώνονται στους αμύητους.
Μιας και έκανα αναφορά στα Σεμνά Όργια, να αποσαφηνίσω την τόσο παρεξηγημένη λέξη Όργια. Σύμφωνα
με την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα, την τόσο πλούσια σε λέξεις και νοήματα, η
λέξη Όργια σημαίνει : “… μυστικαί τελεταί, μυστική λατρεία, τελούμενη
αποκλειστικώς υπό των μυημένων εις την μυστικήν λατρείαν της Δήμητρος εν
Ελευσίνι. Την ετυμολογία της λέξεως την βρίσκουμε στη λέξη Έργον,
δηλαδή από την ΕΡΓΑΣΙΑΝ
Η
περιπλάνηση του Οδυσσέα, ίσως τελικά να μην ήταν τόσο..κοντά στην
πατρίδα του και μέσα στη Μεσόγειο. Κι αυτό βασίζεται πλεόν σε
επιστημονικές μελέτες που ανέδειξαν πολλά και ενδιαφέροντα. όπως το ότι
έφτασε μέχρι την Αμερική!
α) η μελέτη της Εριέττας Μέρτζ
Η πρώτη που ετόλμησε να έρθει αντιμέτωπη προς την επικρατούσα άποψη
ότι... οι περιπλανήσεις του Οδυσσέως έγιναν μέσα στην Μεσόγειο ήταν η
Αμερικανίδα Εριέττα Μέρτζ (Henrietta Mertz) η οποία το 1965 εξέδωσε στο
Σικάγο των Η.Π.Α. το βιβλίο The Wine Dark Sea (τίτλος στα Ελληνικά
ΟΙΝΩΨ ΠΟΝΤΟΣ εκδόσεις ΝΕΑ ΘΕΣΙΣ -1995) και αργότερα το 1967 τα
Αργοναυτικά στα οποία με μεγάλη πειστικότητα -στηριζόμενη στις δικές
της προσωπικές έρευνες και εξερευνήσεις στην Β. και Ν. Αμερική-
διατυπώνει την θέση ότι το ταξίδι του Οδυσσέα ήταν εντός αλλά και εκτός
Μεσογείου.
Η άποψη της κ. Μέρτζ είναι ότι ο Οδυσσέας ταξίδεψε μέχρι τις ακτές
της Αμερικής βοηθούμενος από τα θαλάσσια ρεύματα. Η κ. Μέρτζ εντόπισε τα
μέρη που επισκέφθηκε ο Οδυσσέας με βάση την ταχύτητα που κινούνται τα
θαλάσσια ρεύματα και την διάρκεια των ταξιδιών από σταθμό σε σταθμό όπως
αναφέρονται στην Οδύσσεια. Οι απόψεις της κ. Μέρτζ ενισχύονται και από
αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν βρεθεί στην Αμερικανική ήπειρο.
Σχεδιάγραμμα που παρουσιάζει την περιπλάνηση του Οδυσσέα μετά την
πτώση της Τροίας βάσει των διαπιστώσεων της Εριέττας Μέρτζ (η οποία
μελέτησε εδάφιο προς εδάφιο το κείμενο του Ομήρου σε συνδυασμό με
διάφορες νεότερες ανακαλύψεις και παρατηρήσεις που αναφέρονται από τον
ίδιο τον Όμηρο π.χ. διάρκεια ταξιδιού κλπ). Στον χάρτη επισημαίνονται η
περιοχή που υπήρξαν οι Σειρήνες , σε ποιο σημείο της Αμερικάνικης
ηπείρου ήταν η Σκύλλα και η Χάρυβδης και μέσο ποίας οδού ο Οδυσσέας
επέστρεψε στην Ιθάκη βοηθούμενος καθ όλη την διαδρομή από το ρεύμα του
κόλπου (Gulf stream) .
β) η μελέτη του Ζίγκφριντ Πετρίδη
Οι Έλληνες έχουν μία αποδεδειγμένη ναυτική ιστορία που ξεκινάει
τουλάχιστον από το 7.250 π. Χ. όπως αποδεικνύεται από τα ευρήματα του
σπηλαίου Φράχθι στην Αργολίδα.
« Η μοναδικότης του Ελληνικού γεωγραφικού χώρου, ήτοι η παρουσία εις
μικράν σχετικώς έκτασιν, το Αιγαίον Πέλαγος, εκατοντάδων νήσων,
επέτρεψε εις τους προϊστορικούς κατοίκους του, λίαν ενωρίς την ανάπτυξιν
της δια θαλάσσης επικοινωνίας. Με την πάροδο των ετών και την απόκτησιν
πείρας θαλασσίων ταξιδίων, οι Αιγαίοι ναυτικοί έγιναν τολμηρώτεροι,
πλεύσαντες προς βορράν εις τον Εύξεινον πόντον, προς νότον εις Αίγυπτον
και Φοινίκην και δυσμάς εις Ιταλίαν και Ιβηρίαν. Ανακαλύψαντες ότι η
θάλασσα εις ην εταξίδευον περιεβάλλεντο παντού υπό ξηράς με μία μόνον
έξοδον, δεν εδίστασαν να εξέλθουν τραπέντες όπως είδομεν προς βορράν
(σημ. της ΑΕΙ- Κασσιτερίδες νήσοι = Αγγλία) δια τον κασσίτερον και δια
το ήλεκτρον, αλλά και προς δυσμάς ως θ αποδείξωμεν » (ΟΔΥΣΣΕΙΑ
ελληνική έκδοση, σελίδα 139)
Η Ελληνική γραμματεία είναι πλούσια σε αναφορές για τις γεωγραφικές
γνώσεις των αρχαίων προγόνων μας. Στην μελέτη του κ. Πετρίδη
παρουσιάζονται στοιχεία που αφορούν τις
γεωγραφικές γνώσεις για περιοχές :
- του Βορρά (υπερβορέα)
- της Ανατολής (Ασίας)
- του Νότου (Αιθιοπία, Κυρηναϊκή, Αίγυπτος, λοιπή βόρεια Αφρική)
- και της Δύσεως (Ιταλία, νήσοι δυτικώς της Ιταλίας α) Σαρδηνία, β)
Κορσική γ) Έλβα δ) Καπρί ε) Ίσκια , Ιβηρική χερσόνησος, Γαλλία,
βόρειο-ανατολική Ευρώπη, Βρετανία Ιρλανδία.
Από την Ελληνική γραμματεία προκύπτει ότι οι Έλληνες έχουν μεγάλη
εξοικείωση με τις αστρονομικές παρατηρήσεις (παράδειγμα οι αστρονομικές
αναφορές των Ορφικών ύμνων) και οι ναυτικοί της εποχής χρησιμοποιούν
τους αστερισμούς για να προσανατολίζονται κατά την διάρκεια της
νυχτερινή πλεύση τους.
Μεγάλη βαρύτητα στην έρευνα του ταξιδιού του Οδυσσέως έχουν οι
αστρονομικές αναφορές της Οδύσσειας. Αναφέρεται από τον Όμηρο ότι
«ΑΡΚΤΟΝ Θ ΗΝ ΚΑΙ ΑΜΑΞΑΝ ΕΠΙΚΛΗΣΙΝ ΚΑΛΕΟΥΣΙΝ, ΗΤ ΑΥΤΟΥ ΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΚΑΙ Τ
ΩΡΙΩΝΑ ΔΟΚΕΥΕΙ, ΟΙΗ Δ ΑΜΜΟΡΟΣ ΕΣΤΙ ΛΟΕΤΡΩΝ ΩΚΕΑΝΟΙΟ ΤΗΝ ΓΑΡ ΔΗ ΜΙΝ
ΑΝΩΓΕ ΚΑΛΥΨΩ, ΔΙΑ ΘΕΑΩΝ, ΠΟΝΤΟΠΟΡΕΥΟΜΕΝΑΙ ΕΠ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΧΕΙΡΟΣ ΕΧΟΝΤΑ»
(ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ Ε 273) δηλαδή : και την Αρκτον (Μ. Αρκτο) που την
ονομάζουν και Αμαξα, που κλωθογυρίζει αυτού και παραφυλάει τον Ωρίωνα
και που μονάχ αυτή είναι αμέτοχη στα λουσίματα του Ωκεανού, (σημ. της
ΑΕΙ : δηλαδή ο αστερισμός είναι αειφανής δεν πέφτει κάτω από τον
ορίζοντα) τον συμβούλεψε λοιπόν η υπέροχη θεά η Καλυψώ να ταξιδεύει
έχοντας στ αριστερό του χέρι αυτήν.
Στο κείμενο αυτό περιέχονται σημαντικότατες πληροφορίες. « Ο Όμηρος
ομιλεί περί Ωκεανού και όχι Πόντου και όπως είδομεν Ωκεανόν οι
αρχαίοι Έλληνες ωνόμαζαν την περιβάλλουσαν την οικουμένην θάλασσαν (σημ.
της ΑΕΙ : η θάλασσα έξω από τις Ηράκλεις στήλες) περί αυτού συμφωνεί
και ο Στράβων ΤΑΥΤΑ ΓΑΡ ΠΑΝΤΑ ΦΑΝΕΡΩΣ ΕΝ ΤΩ ΑΤΛΑΝΤΙΚΩ ΠΕΛΑΓΕΙ
ΠΡΑΤΤΟΜΕΝΑ ΔΗΛΟΥΤΑΙ (c26) δηλαδή : Όλα αυτά είναι καταφανές ότι
δηλούνται (υπό του Ομήρου) ως τελούμενα εις τον Ατλαντικόν »
(ΟΔΥΣΣΕΙΑ ελληνική έκδοση, σελίδα 182)
Η πολυετή εμπειρία του Ζ. Πετρίδη ως ιστιοπλόου τον βοήθησε να
επιβεβαιώσει ή και να διορθώσει (όπου αυτό ήταν απαραίτητο) τα
συμπεράσματα της Ε. Μέρτζ, με βάση τις αναφορές που υπάρχουν από τον
Όμηρο για την διάρκεια του ταξιδιού από σταθμό σε σταθμό και τις
επιπρόσθετες λεπτομέρειες που τυχόν αναφέρονται (π.χ. κατεύθυνση ανέμου,
πορεία πλοίου, περιγραφές των νησιών κλπ).
Δηλαδή Μου δωσε ένα ασκί εννιάχρονου βοδιού, που το έγδαρε, κι
έκλεισε κει μέσα τις κινήσεις των ανέμων με τα πολλά τους βουητά, γιατί
εκείνον είχε κάμει ο γιός του Κρόνου επιστάτη στους ανέμους, για να
σταματάη και να αμολάη όποιον του αρέσει. Κι έδεσε το ασκί μέσα στο
βαθουλωτό καράβι με γυαλιστερή, ασημένια κλωστή, για να μην φυσάει έστω
και λίγο. Αφησε μονάχα τον Ζέφυρο (δυτικό) να φυσάει για χάρη μου, για
να πάη στην πατρίδα και τα πλοία κι εμάς τους ίδιους.
Ώστε ο Αίολος παρακληθείς υπό του Ωδυσσέως, εδέσμευσεν όλους τους
ανέμους, αφήσας μόνο τον ούριον δι αυτόν, Ζέφυρον δυτικός, όπερ
σημαίνει ότι ο Οδυσσεύς ευρίσκετο δυτικώς της Ιθάκης και περίπου στο
ίδιο γεωγραφικό πλάτος με αυτήν.
Και η διήγησις συνεχίζει :
ΕΝΝΗΜΑΡ ΜΕΝ ΟΜΩΣ ΠΛΕΟΜΕΝ ΝΥΚΤΑΣ ΤΕ ΚΑΙ ΗΜΑΡ, ΤΗ ΔΕΚΑΤΗ Δ ΗΔΗ
ΑΝΕΦΑΙΝΕΤΟ ΠΑΤΡΙΣ ΑΡΟΥΡΑ (ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ Κ2 δηλαδή : Εννιά μερόνυχτα
συνέχεια ταξιδεύαμε και στις δέκα άρχισε να ξεχωρίζει πια η γη της
πατρίδας (σημ. της ΑΕΙ : άρα η νήσος Αιολία πρέπει να είναι ένα νησί
που να ευρίσκεται δυτικά της Ιθάκης και να απέχει απόσταση που
ισοδυναμεί με ταξίδι επί 9 μέρες με ευνοϊκό άνεμον)
Η απόσταση νήσοι Lipari νήσος Ιθάκη δεν υπερβαίνει τα 270 μίλια
και δια 9-ήμερον πλούν η μέση ταχύτης είναι : 270:9: 4=1,25 κόμβοι, αλλά
μία ωριαία ταχύτητα πλεύσης 1,25 κόμβων δεν είναι εύνοια του Αιόλου,
αλλά μαρτύριο
Αντιθέτως η απόστασις : νήσος Μαγιόρκα Σαρδηνία Σικελία Ιθάκη
είναι 870 μίλια και δια 9-ήμερον πλούν η μέση ταχύτης είναι :
870:9:24=4,03 κόμβοι, δηλαδή μία ταχύτης ενός ήρεμου θαλάσσιου
περιπάτου, δεκτή από πάσης απόψεως. Αρα να η νήσος του Αιόλου »
(ΟΔΥΣΣΕΙΑ ελληνική έκδοση, σελίδα 216)
Από τα ανωτέρω συμπεραίνεται ότι ο Οδυσσέας δεν έφτασε στην
Αμερικανική ήπειρο από τύχη, παρασυρόμενος από τα θαλάσσια ρεύματα
(άποψη την οποία έχει η κ. Ε. Μέρτζ).
Αποδεικνύεται ότι οι Έλληνες είχαν και ποντοπόρα πλοία, ισχυροτάτης κατασκευής, ταχέα και ευέλικτα.
Γνώριζαν πολύ καλά και την ναυτική τέχνη, αλλά και την τέχνη του
ναυτίλου, εκμεταλλευόμενοι τις δυο κινητήριες δυνάμεις των πλοίων : τα
κουπιά και τα πανιά. για να οδηγήσουν τα σκάφη τους εκεί που
επιθυμούσαν.
Πραγματικά μόλις μπαίνεις στον αρχαιολογικό χώρο της Επιδαύρου, νιώθεις μια περίεργη αίσθηση να σε καταλαμβάνει.
Μια απόκοσμη ομορφιά που απλώς θέλεις να σιωπήσεις για να την αφήσεις να θεραπεύσει το "μέσα" σου.
Βέβαια μόνο τυχαία δεν είναι και η ύπαρξη των Ασκληπιείων εκεί, που έχει να κάνει με τον ήχο, την ακουστική, την επίγεια μουσική αρμονία η οποία συγχρονίζεται με την συμπαντική μουσική αρμονία και την ίαση.
Η ακουστική λοιπόν στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου έχει το αξιοπερίεργο, ότι έτσι όπως ακούγονται καθαρά τα Ελληνικά εκεί, δεν μπορούν να ακουστούν άλλες γλώσσες, υπάρχει δηλ. κάποιου είδους συντονισμού του ήχου, της Μαθηματικής Ελληνικής γλώσσας, του χώρου και της ακουστικής, και αυτό γιατί η Ελληνική γλώσσα είναι μουσική γλώσσα.
Γνωστή δε η σχέση μεταξύ μουσικής αρμονίας και των μαθηματικών και των μαθηματικών με την αρμονία του σύμπαντος, όπως επίσης γνωστό είναι ότι στην αρχαία Ελλάδα η μουσική, η αριθμητική η γεωμετρία και η αστρονομία ήταν αδελφές επιστήμες.
Το
Καρναβάλι σηματοδοτεί ένα τέλος και μια καινούρια αρχή: το τέλος του
χειμώνα και την αρχή της άνοιξης. Είναι ένα μεταίχμιο, ένα σημείο
μεταβατικό, ανάμεσα σε δύο εποχές. Κι όπως συχνά συμβαίνει στις
παραδόσεις των λαών, οι άνθρωποι νιώθουν την
ανάγκη να τιμήσουν αυτά τα σημεία σταθμούς, ντύνοντάς τα με πλήθος
έθιμα, δοξασίες και τελετουργίες. Αυτή την ανάγκη τη βλέπουμε ήδη από
την αρχαιότητα, όπως βλέπουμε και πολλά από τα στοιχεία που
περιλαμβάνουν τα παραδοσιακά Καρναβάλια. Αναζητώντας τις αρχαίες ρίζες
του Καρναβαλιού, θα ανακαλύψουμε το βαθύτερο νόημα κάποιων εθίμων, που
με πείσμα επιβιώνουν ή αναβιώνουν μέσα στους αιώνες, φέρνοντας κοντά μας
κάτι από τη μαγεία και το μυστήριο άλλων εποχών.
Αν θέσουμε το ερώτημα ποιος είναι ο θεός του Καρναβαλιού, η απάντηση
είναι σαφής: ο Διόνυσος. Είναι ο θεός του κρασιού και του γλεντιού, των
αστείων πειραγμάτων, του εκστατικού χορού, αλλά και της μεταμφίεσης.
Είναι ακόμη μια μορφή κατεξοχήν ερωτική. Κι αν πάμε πίσω στο χρόνο, θα
δούμε ότι πράγματι τις μέρες αυτές στην αρχαία Αθήνα και αλλού γιόρταζαν
μια γιορτή βακχική: τα Ανθεστήρια.
Ανθεστήρια και Ψυχοσάββατα
Ο Διόνυσος είναι ένας θεός που εξάπτει τη φαντασία: γονιμικός και
μανιοδότης, γυναικείος και φαλλικός συνάμα. Αγαπάει τα όρη και τα δάση,
την άγρια Φύση. Συχνά εμφανίζεται ζωόμορφος και κερασφόρος. Είναι ακόμη
προστάτης της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της έκστασης…
Η στενή σχέση του Διόνυσου με τη γη μας ενδιαφέρει άμεσα, μια που το
Καρναβάλι έχει τις ρίζες του σε πανάρχαιες τελετές γονιμότητας. Άλλωστε,
τα Ανθεστήρια, όπως μαρτυρεί το όνομά τους, είναι μια γιορτή των
λουλουδιών, της Φύσης που ξαναγεννιέται καθώς ο χειμώνας τελειώνει και
πλησιάζει η άνοιξη. Γιορταζόταν από τις 11 ως τις 13 του σεληνιακού μήνα
Ανθεστηριώνα, που αντιστοιχεί περίπου στο δικό μας Φεβρουάριο.
Τη δεύτερη μέρα της γιορτής, που ονομαζόταν Χοές, συνήθιζαν να
στεφανώνουν τα τρίχρονα παιδιά με λουλούδια. Όπως μαρτυρεί ο Παναγής
Λεκατσάς, ο οποίος έχει γράψει μια εκπληκτική μελέτη για το Διόνυσο, «το
Στεφάνωμα είναι επαφή με τη βλάστηση, που ενσωματώνει τη δύναμη της
ανανεούμενης Ζωής, κι η επαφή τούτη είναι γνώριμη μυητική πράξη».
Υπήρχε μάλιστα το έθιμο ο θεός, ή μάλλον το άγαλμά του, να καταφτάνει
στο ιερό του μέσα σε ένα καράβι. Μια αρχαία αγγειογραφία που
απεικονίζει τη σκηνή αυτή τον παρουσιάζει να κρατάει στο χέρι λουλούδι.
Άλλωστε, ο ίδιος είχε και τους τίτλους Άνθιος, Ανθιστήρ και Μελανθίδης.
Και μια που μιλήσαμε για τον ερχομό του Βάκχου μέσα σε καράβι, ας δούμε
και ένα αντίστοιχο έθιμο που υπάρχει σήμερα: στο Καρναβάλι της Αιδιψού ο
Καρνάβαλος φτάνει στην παραλία μέσα σε μια βάρκα.
Το γονιμικό χαρακτήρα των Ανθεστηρίων φανερώνουν και οι συνήθειες της
τρίτης μέρας της γιορτής, που ονομαζόταν Χύτροι. Οι χύτροι είναι τα
πήλινα αγγεία μέσα στα οποία μαγείρευαν την πανσπερμία, ένα πλήθος από
σπόρους. Αυτή προσφερόταν στα πνεύματα των νεκρών και στο συνοδό τους,
το χθόνιο Ερμή.
Αυτή η συνήθεια εύκολα μας θυμίζει ένα στοιχείο της νεοελληνικής
παράδοσης. Η πανσπερμία δεν είναι άλλη από τα σημερινά κόλλυβα, που
προσφέρονται στις νεκρές και τους νεκρούς τα Ψυχοσάββατα. Δεν είναι
τυχαίο ότι το δεύτερο Σάββατο των Αποκριών θεωρείται Ψυχοσάββατο. Την
ημέρα των Χύτρων πιστευόταν οι ψυχές γυρίζουν για λίγο στον επάνω κόσμο.
Παρόμοια έθιμα συναντάμε και σε άλλους λαούς. Στην Αγγλία την
τελευταία μέρα του Οκτωβρίου γιορτάζεται το Χαλογουίν, που συνδυάζει το
αποκριάτικο στοιχείο της μεταμφίεσης με την πεποίθηση ότι εκείνη την
ημέρα τα πνεύματα των νεκρών ανεβαίνουν για λίγο στη γη. Αυτά βέβαια
είναι καθαρά παγανιστικά στοιχεία, όπως και το Καρναβάλι. Έχουν τις
ρίζες τους στα έθιμα των κελτικών λαών.
Μαινάδες και μασκαράδες
Σε διάφορους διονυσιακούς μύθους και τελετουργίες υπάρχει το στοιχείο
της μεταμόρφωσης ή της μεταμφίεσης, που αποτελεί και βασικό
χαρακτηριστικό της Αποκριάς. Μπορούνε λοιπόν να αντιληφθούμε ότι αρχικά
δεν ήταν ένας αστεϊσμός, όπως σήμερα, αλλά κάτι πολύ βαθύτερο. Μέσα στο
πλαίσιο της τελετουργίας, οι άνθρωποι ένιωθαν ότι πραγματικά ενσάρκωναν
αυτό το οποίο αντιπροσώπευε η μεταμφίεσή τους. Η ίδια η γονιμική
ενέργεια της Φύσης περνούσε μέσα στους λατρευτές και τις λατρεύτριες,
τους ιερείς και τις ιέρειες, που ντύνονταν με δέρματα ζώων, όπως οι
Μαινάδες.
Το στοιχείο της ζωομορφικής μεταμφίεσης το συναντάμε από πολύ παλιές
εποχές. Για παράδειγμα, στη νότια Γαλλία, στο σπήλαιο Tρεις Aδελφοί
(Trois Frères), ανακαλύφθηκε μια παλαιολιθική απεικόνιση ενός άνδρα
μασκαρεμένου σε ελάφι. Αγαλματάκια της νεολιθικής περιόδου παρουσιάζουν
ανθρώπινες μορφές που φορούν μάσκες με μορφή ζώων.
Εικάζεται ότι διάφοροι μύθοι και απεικονίσεις των ιστορικών χρόνων
που σώθηκαν ως εμάς ενδέχεται ν’ αποτελούν διαστρεβλωμένες μορφές
πανάρχαιων τελετουργιών. Οι Κένταυροι, για παράδειγμα, μπορεί αρχικά να
ήταν άντρες μεταμφιεσμένοι σε άλογα. Οι Σάτυροι ίσως να ήταν λατρευτές
με τραγόμορφη αμφίεση, ενώ ο Μινώταυρος μπορεί κάποτε να ήταν ένας
κρητικός ιερέας που έφερε τη μάσκα του ιερού ταύρου.
Ζωομορφικές μεταμφιέσεις βλέπουμε και σήμερα σε διάφορα παραδοσιακά
Καρναβάλια, όπως στη Σκύρο: εκεί η φορεσιά του τσοπάνη συνδυάζεται με
την προβιά της μάσκας και τα κουδούνια που κρέμονται στη μέση. Η
λαογραφική έρευνα ανάγει το έθιμο αυτό στο 19ο αι., όμως
μοιάζει ν’ αποτελεί απόηχο πολύ παλιότερων συνηθειών. Μας δείχνει τη
δύναμη που έχουν κάποια παραδοσιακά στοιχεία, όπως η μεταμφίεση με
στοιχεία ζωώδη και ο χορός. Παρόμοια φαινόμενα παρατηρούμε και σ’ άλλα
μέρη της Ελλάδας. Ένα παράδειγμα είναι οι «Αρκούδες», δρώμενο που
τελείται στο Βώλακα του νομού Δράμας στις 8 Ιανουαρίου.
Ανακαλύπτοντας ξανά το Διόνυσο
Πάρα πολλά αρχέγονα στοιχεία παραμένουν ζωντανά σε διάφορα μέρη της
χώρας μας. Για παράδειγμα, το φαλλικό στοιχείο, που παραπέμπει στη
γονιμική ιδιότητα του Βάκχου, διατηρείται ακόμη σε ορισμένα παραδοσιακά
Καρναβάλια, όπως στον Τύρναβο και στην Αγία Άννα της Εύβοιας. Αναβιώσεις
των αρχαίων Φαλληφορίων έχουν τελεστεί και στην πόλη των Αθηνών από
οργανώσεις που έχουν αναφορά στην ελληνική πολυθεϊστική θρησκεία.
Συμμετέχοντας σε διονυσιακού τύπου δρώμενα μπορεί κανείς να νιώσει
την αρχετυπική τους ενέργεια, αλλά και την κάθαρση που προσφέρουν,
απελευθερώνοντας καταπιεσμένα συναισθήματα. Άλλωστε, η κάθαρση υπήρξε
βασικό συστατικό του αρχαίου δράματος, το οποίο προήλθε από τις
διονυσιακές γιορτές. Ο
“Ελευθερεύς Διόνυσος” είναι εκείνος που μας απελευθερώνει από τα δεσμά
μας, από τα πρέπει και τα μη, σπάζοντας τα στερεότυπα και τα ταμπού για
να μας διδάξει έναν άλλο τρόπο ύπαρξης. Γιατί η ελευθερία και ο έρωτας
είναι αναπόσπαστα στοιχεία του Καρναβαλιού και του βακχικού πνεύματος…
Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη συζήτηση του με τον δημοσιογράφο Fareed Zakaria στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ:
Νομίζω ότι η κύρια
διαχωριστική γραμμή σήμερα δεν βρίσκεται τόσο μεταξύ της κεντροδεξιάς
και της κεντροαριστεράς, αλλά μεταξύ εκείνων που πιστεύουν στον πολιτικό
ρεαλισμό και την καλή λειτουργία των δημοκρατιών μας και εκείνων που
υπόσχονται «τον ουρανό με τ’ άστρα», ενώ ταυτόχρονα υπονομεύουν τους
δημοκρατικούς θεσμούς… Στις επερχόμενες εκλογές, οι Έλληνες θα συγκρίνουν μεταξύ των τεσσάρων ετών της προηγούμενης κυβέρνησης, η οποία – κατά τη γνώμη μου – ήταν μια λαϊκιστική κυβέρνηση που δεν έκανε πολύ καλό στη χώρα, και των τεσσάρων ετών της δικής μας κυβέρνησης. Επομένως, αν κερδίσουμε- όπως πιστεύω ότι θα συμβεί – (το αποτέλεσμα) θα είναι μια ψήφος εμπιστοσύνης.
Η υπερβολική μας
εξάρτηση από τη Ρωσία μας προκάλεσε τεράστια προβλήματα και θεωρώ ότι
και σε αυτή την περίπτωση αργήσαμε να αντιδράσουμε. Ήμουν ο πρώτος που τάχθηκε υπέρ ενός πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου.
Ξεκίνησα τον Μάρτιο και τελικά έπεισα το Συμβούλιο και την Επιτροπή να
το υιοθετήσουν τον Δεκέμβριο. Από τότε, προφανώς όχι μόνο γι’ αυτόν τον
λόγο -θέλω να είμαι ειλικρινής- η τιμή του φυσικού αερίου έχει
καταρρεύσει.
Δεν θα πάμε σε πόλεμο με την Τουρκία, αν και έχουμε γίνει μάρτυρες πολλών εντάσεων τα τελευταία τρία χρόνια.
... Αλλά κοιτάξτε, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να καθίσουμε στο
τραπέζι με την Τουρκία ως λογικοί ενήλικες και να επιλύσουμε την κύρια
διαφορά μας, που είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και
την Ανατολική Μεσόγειο. Είναι ένα περίπλοκο ζήτημα λόγω της γεωγραφίας
του Αιγαίου, αλλά έχουμε καταφέρει να επιλύσουμε παρόμοια προβλήματα με
τους γείτονές μας. Το κάναμε με την Ιταλία, το κάναμε με την Αίγυπτο,
και με την Αλβανία εξετάζουμε το ενδεχόμενο να προσφύγουμε στο Διεθνές
Δικαστήριο και να αφήσουμε το Δικαστήριο να αποφασίσει για λογαριασμό
μας από τη στιγμή που θα συμφωνήσουμε στο πλαίσιο των κανόνων. … Και
αυτό που με απασχολεί περισσότερο -γιατί υπάρχει πολύς θόρυβος στην
Τουρκία για την Ελλάδα που ενισχύει τις ένοπλες δυνάμεις της. Και ρωτώ, πιστεύει
κανείς λογικά ότι τα ελληνικά νησιά αποτελούν απειλή για την τουρκική
ενδοχώρα; Ή είναι πιο ρεαλιστικό να πιστεύει κανείς ότι η τουρκική
ενδοχώρα αποτελεί απειλή για τα ελληνικά νησιά; Ιδιαίτερα έχοντας κατά
νου την ιστορία της Κύπρου -το 1974 είχαμε μια εισβολή και περισσότερο από το ένα τρίτο του νησιού είναι ακόμα υπό κατοχή. Πιστεύω λοιπόν ότι μετά τις εκλογές
-είναι ενδιαφέρον ότι θα γίνουν περίπου την ίδια εποχή και στις δύο
χώρες και δεν ξέρω ποια κυβέρνηση θα προκύψει από την Τουρκία, αλλά σίγουρα
νομίζω ότι υπάρχουν τρόποι να μειωθεί η ένταση, να εργαστούμε σε θέματα
κοινού ενδιαφέροντος, να συμφωνήσουμε ότι διαφωνούμε. Αλλά ακόμη και αν
συμφωνούμε ότι διαφωνούμε, μπορούμε να το κάνουμε με πολιτισμένο τρόπο.
Δεν χρειάζεται να απειλούμε ο ένας τον άλλον ή να εμπλεκόμαστε σε
υπερπτήσεις ή σε άλλες πολύ προκλητικές δραστηριότητες, αυξάνοντας τον
κίνδυνο ατυχήματος.
Ως ιδιώτης θα ταφεί ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος στο Τατόι. Πιθανή η παρουσία του Πρίγκιπα Γουίλιαμ στην κηδεία.
«Πυρετός» συσκέψεων επικράτησε στο κυβερνητικό επιτελείο για το
τελετουργικό της κηδείας του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου, με το Μέγαρο
Μαξίμου να εκδίδει ανακοίνωση το πρωί της Τετάρτης.
Ο τέως βασιλιάς θα ταφεί ως ιδιώτης, με την κυβέρνηση να μην ικανοποιεί την επιθυμία της οικογένειας Γλύξμπουργκ για κηδεία με τιμές αρχηγού κράτους.
Η ταφή του Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ θα πραγματοποιηθεί στο Τατόι κοντά στους προγόνους τους, όπως επιθυμούσε η οικογένεια. Υπενθυμίζεται πως εκεί έχει ταφεί και η μητέρα του Φρειδερίκη.
Στην ανακοίνωση αναφέρεται πως ο ναός στον οποίο θα τελεστεί η κηδεία
του Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ θα οριστεί σε συνεννόηση της κυβέρνησης με
την οικογένειά του. Ωστόσο σύμφωνα με πληροφορίες, ο ναός θα είναι η Μητρόπολη Αθηνών.
Την κυβέρνηση θα εκπροσωπήσει η Υπουργός Πολιτισμού κυρία Λίνα
Μενδώνη, ενώ δεν υπάρχει κάποια επίσημη πληροφορία για το αν θα
πραγματοποιηθεί λαϊκό προσκύνημα.
Κυβερνητικές πηγές, ωστόσο, αναφέρουν πως αν επιλεγεί η Μητρόπολη, τότε δεν θα υπάρξει λαϊκό προσκύνημα.
Τέλος, στην ανακοίνωση αναφέρεται πως θα τηρηθούν όλες οι διαδικασίες
που προβλέπει το Πρωτόκολλο για τους επίσημους από το εξωτερικό που θα
παραστούν στην κηδεία.
Λίγη ώρα αργότερα η οικογένεια εξέδωσε ανακοίνωση για τον θάνατό του, αναφέροντας πως θα εκδοθεί νέο δελτίο σχετικά με τον Ναό.
Ποιοι θα παραστούν στην τελετή
Με βάση τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, δεν αναμένεται μαζική
προσέλευση από Ευρωπαίους «γαλαζοαίματους». Σίγουρη είναι η παρουσία
της Βασίλισσας Σοφία της Ισπανίας, αδερφή ςτου τέως βασιλιά, ενώ πιθανό είναι ο Πρίγκιπας Γουίλιαμνα εκπροσωπήσει τη βασιλική οικογένεια του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ως προς την ημερομηνία τέλεσης της κηδείας, επικρατέστερες μέρες είναι η Παρασκευή και το Σάββατο.
Επαφές με Γεραπετρίτη και Ιερώνυμο είχαν οι γιοι του τέως
Τις πρωτοβουλίες, ως προς το τελετουργικό, είχαν αναλάβει οι δύο
μεγαλύτεροι γιοι του Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ, Παύλος και Νικόλαος.
Μάλιστα, το προηγούμενο διάστημα, όταν και επιδεινώθηκε η κατάσταση της υγείας του τέως βασιλιά, οι δυο τους είχαν έρθει σε επικοινωνία με την κυβέρνηση και συγκεκριμένα με τον υπουργό Επικρατείας κ. Γιώργο Γεραπετρίτη, ώστε να βολιδοσκοπήσουν τις προθέσεις του Μαξίμου.
Παράλληλα, είχαν έρθει σε επαφή και με τον Αρχιεπίσκοπο της Ελλάδας, Ιερώνυμο, για την παραχώρηση της Μητρόπολης.
Επιθυμία της οικογένειας του Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ ήταν η κηδεία
να τελεστεί με τιμές αρχηγού κράτους και η σορός του τέως βασιλιά να
τίθεται σε λαϊκό προσκύνημα.
Η ανακοίνωση της κυβέρνησης για την ταφή
Σχετικά με την κηδεία του τέως Βασιλιά Κωνσταντίνου, σε διυπουργική
σύσκεψη υπό τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, αποφασίστηκαν τα εξής:
– Ο τέως Βασιλιάς θα ταφεί ως ιδιώτης, – Η ταφή θα πραγματοποιηθεί κοντά στους προγόνους του στο Τατόι, – Σε συνεννόηση της κυβέρνησης με την οικογένεια θα οριστεί ο Ναός στον οποίο θα πραγματοποιηθεί η Εξόδιος Ακολουθία, – Την κυβέρνηση θα εκπροσωπήσει στην κηδεία η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη, – Θα τηρηθούν όλες οι διαδικασίες που προβλέπει το Πρωτόκολλο για τους επίσημους από το εξωτερικό που θα παραστούν στην κηδεία.
Το επιχείρημα που προέταξε η κυβέρνηση ήταν πως το Πολίτευμα άλλαξε
μετά το δημοψήφισμα του 1974 και ότι ο Κωνσταντίνος Γλυξμπουργκ δεν
διαθέτει ελληνική υπηκοότητα, πέρα από το δανέζικο διαβατήριο
χρονολογίας του 1983 που εκδόθηκε στη χώρα καταγωγής της συζύγου του..
Η ανακοίνωση της οικογένειας
Ανακοίνωση εξέδωσε η οικογένεια του τέως Βασιλιά Κωνσταντίνου ενημερώνει για τον θάνατό του.
Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρεται ότι λεπτομέρειες για την εξόδιο ακολουθία και την ταφή θα ανακοινωθούν αργότερα.
Όπως αναφέρει η ανακοίνωση:
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΘΑΝΑΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Β’
«Με βαθύτατη θλίψη η Οικογένεια ανακοινώνει ότι ο Βασιλεύς
Κωνσταντίνος, αγαπημένος σύζυγος, πατέρας και αδερφός, απεβίωσε εχθές 10
Ιανουαρίου 2023, νοσηλευόμενος στο νοσοκομείο ‘ΥΓΕΙΑ’.
Θα ακολουθήσει νεότερη ανακοίνωση σχετικά με την εξόδιο ακολουθία και την ταφή του.
Ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο ήλθε στα χέρια μου, με τίτλο «Περίπλους στο παρελθόν»,
του εκπαιδευτικού Θεόδωρου Ποσταντσίδη, Στο βιβλίο αυτό, ο μελετητής
κάνει μια ανατροπή στα έως τώρα συμβατικά λεγόμενα και μετρημένα,
φοβισμένα, μασημένα λόγια του επίσημου επιστημονικού κατεστημένου.
Από
την εν λόγω εργασία του, λοιπόν, σας παρουσιάζω μια περίληψη: «Η
χρονολόγηση ενός γεγονότος δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται ούτε από
συμπτωματικά στοιχεία, ούτε βέβαια από κυκλικά επιχειρήματα, όπως
γίνεται στην περίπτωση του Τρωικού Πολέμου, όπου οι επιστήμονες έδωσαν
πρώτα μια ημερομηνία και κατόπιν έτρεξαν να προσαρμόσουν τα πάντα γύρω
από αυτήν.
Έτσι οι όποιες αναφορές υπάρχουν σήμερα δεν έχουν
καμία αξία μια και είναι απλά ένα ακόμα κυκλικό επιχείρημα. Ξεκινούν από
το 1170 π.χ.χ. και φυσικά καταλήγουν υποχρεωτικά εκεί. Τα όποια
αστρονομικά στοιχεία χρησιμοποίησαν αφορούσαν εκλείψεις, που συμβαίνουν
πάντοτε, και φυσικά κοντά και σε αυτήν την ημερομηνία. Αλλά αυτό δεν
είναι στοιχείο χρονολόγησης. Είναι σαν να πας στην ακροθαλασσιά και να
αναρωτιέσαι αν θα βρεις κοχύλια για να δηλώσεις μετά ότι εκεί είναι η
θάλασσα, χωρίς να σκέφτεσαι ότι από την αρχή πήγες εκεί.
Το θέμα
μας όμως δεν είναι άλλο από την χρονολόγηση των ορφικών και ομηρικών
κειμένων, με μερικά πραγματικά στοιχεία, που αφορούν αστρονομικά
φαινόμενα μοναδικά, όπως η εαρινή ισημερία σε συγκεκριμένο ζώδιο και η
ισομέρεια των εποχών.
Η Γη ισορροπεί μέσα σ’ ένα βαρυτικό πεδίο,
που από την μια κάνει τον φυσικό άξονά της να έχει μια κλίση 23,4° ως
προς το επίπεδο της ελλειπτικής, το επίπεδο δηλαδή περιστροφής γύρω από
τον ήλιο, και από την άλλη να εκτελεί μια περιστροφή κάθε ημέρα γύρω από
τον άξονα αυτό δεξιόστροφη. Γι’ αυτό και ο ήλιος «κινείται» ως προς
εμάς αριστερόστροφα. Ταυτόχρονα η κλίση αυτή του άξονα συμβάλει στην
δημιουργία των εποχών, ενώ παράλληλα αναγκάζει την Γη, όπως και κάθε
«σβούρα» να κάνει ο άξονας της μία πλήρη στροφή κάθε περίπου 25.760
χρόνια. Αυτή η μεγάλη στροφή ονομάζεται μετάπτωση ισημεριών μια και εξ
αιτίας της η εαρινή ισημερία αλλάζει, κατά μέσον όρο κάθε 2.500 χρόνια
(ζώδιο). Στην εποχή μας γίνεται στους Ιχθείς. Όπως ξέρουμε η Γη
περιφέρεται και γύρω από τον Ήλιο. Κάνει μια περιστροφή κάθε έναν χρόνο.
Αυτή
όμως η περιστροφή δεν είναι απόλυτα ομαλή. Από την μια η τροχιά της
προσομοιάζει προς μια έλλειψη και από την άλλη το νοητό κέντρο αυτής της
ελλειπτικής δεν ταυτίζεται με την θέση του Ήλιου. Είναι σαν ο Ήλιος να
πλησιάζει, μέσα σ’ ένα διάστημα 95.000 χρόνων, πότε προς την μια και
πότε προς την άλλη πλευρά.
Έτσι δημιουργούνται δύο σημεία
τροχιακά. Αυτό που είναι το πιο κοντινό στον Ήλιο (περιήλιο) και το
συμμετρικό του, που είναι πιο μακρινό από τον Ήλιο (αφήλιο).
Δημιουργείται δηλαδή ένας άξονας συμμετρίας. Τα δύο δε τμήματα της
ελλειπτικής ονομάζονται αψίδες. Η ετήσια κίνηση της Γης έχει όμως άλλα 4
«σταθερά» σημεία αναφοράς αποτέλεσμα και αυτό της κλίσης του άξονα της
Γης.
Τα δύο είναι τα σημεία που τέμνεται η ελλειπτική με την
προέκταση του ισημερινού (ισημερίες) και ο κάθετος σε αυτά άξονας, που
αντιπροσωπεύει τις τροπές του Ήλιου (μεγαλύτερη ημέρα και μεγαλύτερη
νύχτα). Η αναπαράσταση αυτού του φαινομένου σε γράφημα είναι ένας κύκλος
που τέμνεται από δύο άξονες (σχ. 1).
Η σύνθεση των αψίδων της
ελλειπτικής με τον «τροχό» που είδαμε παραπάνω δίνει την διάρκεια των
εποχών, γιατί ενώ οι άξονες τροπών και ισημεριών είναι σταθεροί ο άξονας
περιηλίου-αφηλίου κινείται κάνοντας έναν κύκλο κάθε 20.936 χρόνια.
Όταν
αυτός ο άξονας περιηλίου-αφηλίου ταυτίζεται με τον άξονα των τροπών
τότε η Άνοιξη έχει ίδιες ημέρες με το Καλοκαίρι και το Φθινόπωρο με τον
Χειμώνα. Όταν όμως ταυτίζεται με τον άξονα των ισημεριών τότε ή ο
Χειμώνας ισούται με την Άνοιξη και το Καλοκαίρι με το Φθινόπωρο ή Άνοιξη
με το Φθινόπωρο και το Καλοκαίρι με τον Χειμώνα. Το σημαντικό των
παραπάνω πληροφοριών είναι ότι αυτές οι κινήσεις είναι μετρήσιμες μια
και επαναλαμβάνονται με την ακρίβεια ενός ρολογιού. Έτσι ξέρουμε πότε
συμβαίνουν».
Οι αστρονομικές πληροφορίες των κειμένων
Όταν
ο συγγραφέας αναφέρεται σε αρχαία κείμενα εννοεί «μόνον του Ορφέως, του
Ομήρου και του Ησιόδου, κείμενα απροσδιορίστου έως σήμερα ηλικίας, μια
και ούτε ένας – επαναλαμβάνω ούτε ένας – δεν γνωρίζει το πότε γράφηκαν.
Πολλοί υπέθεσαν, αλλά κανείς δεν γνώριζε πραγματικά.
Ο Ορφέας, ο
χαρισματικός αυτός πανεπιστήμων, στους λεγόμενους «Ύμνους» του μας δίνει
μια σειρά από πληροφορίες για τα αστρονομικά φαινόμενα της εποχής του.
Για όσους θέλουν να τον αμφισβητήσουν θα πω εδώ ότι ο Ορφέας (το ίδιο
ισχύει και για τους άλλους) όταν παρατηρούσε τον ουρανό και κατέγραφε τα
διάφορα φαινόμενα προφανώς δεν σκεφτόταν πώς να ξεγελάσει τους
επόμενους χιλιάδες χρόνια μετά, αλλά θέλησε να τα καταγράψει, ώστε να
μπορέσουν και να τα χρονολογήσουν. Μάλιστα ο αείμνηστος Κ. Χασάπης
έγραψε μια διατριβή πάνω σε αυτά και κατάφερε να ταυτίσει με ακρίβεια τα
λεγόμενα στους Ύμνους με αντίστοιχα αστρονομικά φαινόμενα.
Οι
λεγόμενοι Ύμνοι δεν ήταν δοξασίες τρελαμένων πρωτογόνων, αλλά η
καταγραφή των αστρονομικών και άλλων χαρακτηριστικών των πλανητών του
ηλιακού μας συστήματος, αλλά και μια σειρά γήινων φαινομένων. Από το
εξαίρετο αυτό βιβλίο, που αγνοήθηκε, αλλά ποτέ δεν διαψεύστηκε, αν και
τελευταία κάποιοι προσπαθούν να οικειοποιηθούν τα συμπεράσματα του Κ.
Χασάπη, μαθαίνουμε τα εξής:
β) Στον «Ύμνο» 14,2 (της Μητέρας των Θεών) αναφέρει: «Η ΛΙΣ ΤΑΥΡΟΦΟΝΟΣ ΙΕΡΟΤΡΟΧΟΝ ΑΡΜΑ ΤΙΤΑΙΝΕΙ».
γ)
Στον «Ύμνο» 8,19 (του Ήλιου) συνεχίζει: «ΜΑΣΤΙΓΙ ΛΙΓΥΡΗ ΤΕΤΡΑΟΡΟΝ ΑΡΜΑ
ΔΙΩΚΩΝ». Η κίνηση πέριξ του Ήλιου αναφέρεται ως κίνηση άρματος που την
βλέπουμε και στην ιστορία του Φαέθωντος. Εδώ επίσης έχουμε αναφορά στους
γνωστούς αστερισμούς του Λέοντα και του Ταύρου, που βρίσκονται, ως προς
την ελλειπτική σε απόσταση τριών ζωδίων δηλαδή 90°. Όταν ο Λέων
βρίσκεται στον άξονα των Τροπών, τότε ο Ταύρος βρίσκεται στην Εαρινή
Ισημερία (σχ.2).
δ) Στον ύμνο 34,21-22 (στον Απόλλωνα) μας λέει: «ΜΙΞΑΣ ΧΕΙΜΩΝΟΣ ΘΕΡΕΟΣ Τ ΙΣΟΝ ΑΜΦΟΤΕΡΟΙΣΙΝ ΤΑΙΣ ΥΠΑΤΑΙΣ ΧΕΙΜΩΝΑ ΘΕΡΟΣ ΝΕΑΤΑΙΣ ΔΙΑΚΡΙΝΑΣ».
Εδώ
έχουμε μια σαφή αναφορά στο γνωστό στην Αστρονομία περιοδικό φαινόμενο
της ισομέρειας των εποχών. Ας δούμε το νόημα, ή την απόδοση εάν θέλετε,
αυτών των στίχων, γιατί εδώ είχαμε μια τεράστια παρανόηση από τους
προηγούμενους ερευνητές:
Ο Ορφέας ναι μεν αναφέρει ότι το Θέρος
και ο Χειμώνας είναι ίσοι, αλλά δεν εννοεί το γνωστό μας καλοκαίρι στην
πλευρά αυτή της Εύκρατης Ζώνης, αλλά για το σύνολο Θέρος+Άνοιξη που
αφορά το υπόλοιπο κομμάτι της Γης, στις άλλες δύο ζώνες, που έχουν μόνον
δύο εποχές.
Άλλωστε στον δεύτερο στίχο μας λέει επεξηγηματικά
ότι οι τελευταίες (ΥΠΑΤΑΙΣ) ημέρες του Χειμώνα διακρίνονται (ΔΙΑΚΡΙΝΑΣ)
από τις πρώτες (ΝΕΑΤΑΙΣ) ημέρες του Θέρους. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνον
όταν ο χειμώνας και το θέρος γειτνιάζουν και αυτό συμβαίνει μόνον όταν
θεωρούμε ότι υπάρχουν δύο εποχές.
Τώρα για το πώς μπορούν να
ξεχωρίσουν μεταξύ τους (ΔΙΑΚΡΙΝΑΣ) αυτό μπορεί να γίνει μόνον με την
Εαρινή Ισημερία. Άλλωστε ακόμη και σήμερα λέμε ότι είναι η πρώτη ημέρα
της Άνοιξης. Άρα την εποχή του το σύνολο ΘΕΡΟΣ+ΕΑΡ ισούτο με το
ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ+ΧΕΙΜΩΝΑΣ. Αυτό συνέβη το 3983 π.χ.χ. και την προηγούμενη φορά
το 14451 π.χ.χ.
Με βάση αυτά τα δύο πρώτα στοιχεία θα λέγαμε ότι
αναφέρεται πιθανόν στο 3983 π.χ.χ. Αλλά εδώ έρχεται ο Όμηρος να μας
δώσει το επόμενο στοιχείο.
Στην Οδύσσεια (Ε,271-277) η Καλυψώ
λέει στον Οδυσσέα ότι θα κινηθεί με βάση την θέση της Μ. Άρκτου, της
οποίας καταγράφει την θέση με απόλυτη ακρίβεια, που είναι παμφαίνουσα
(ΑΜΜΟΡΟΣ ΕΣΤΙ ΛΟΕΤΡΩΝ ΩΚΕΑΝΟΙΟ), δηλαδή βρίσκεται κοντά στον Β. Πόλο.
Αυτή θα έπρεπε να βρίσκεται πάντοτε αριστερά του. Για να επιτευχθεί αυτό
θα έπρεπε ο Οδυσσέας να έχει μια κίνηση από ΝΔ. προς ΒΑ.
«ΠΛΗΙΑΔΑΣ
Τ ΕΣΟΡΩΝΤΙ ΚΑΙ ΟΨΕ ΔΥΟΝΤΑ ΒΟΩΤΗΝ ΑΡΚΤΟΝ Θ ΗΝ ΚΑΙ ΑΜΑΞΑΝ ΕΠΙΚΛΗΣΙΝ
ΚΑΛΕΟΥΣΙΝ Η Τ ΑΥΤΟΥ ΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΚΑΙ Τ ΩΡΙΩΝΑ ΔΟΚΕΥΕΙ ΟΙΗ Δ ΑΜΜΟΡΟΣ ΕΣΤΙ
ΛΟΕΤΡΩΝ ΩΚΕΑΝΟΙΟ ΤΗΝ ΓΑΡ ΔΗ ΜΙΝ ΑΝΩΓΕ ΚΑΛΥΨΩ ΔΙΑ ΘΕΑΩΝ ΠΟΝΤΟΠΟΡΕΥΕΜΕΝΑΙ
ΕΠ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΧΕΙΡΟΣ ΕΧΟΝΤΑ».
Η Μ. Άρκτος ήταν
παμφαίνουσα το 2500-2000 π.χ.χ. περίπου έως το 1000-500 π.χ.χ. Σήμερα,
για παράδειγμα, δεν είναι παμφαίνουσα. Αμέσως διαπιστώνουμε ότι ούτε το
3983 π.χ.χ. ούτε το 14451 π.χ.χ. ήταν παμφαίνουσα στο Βόρειο Ημισφαίριο.
Αδιέξοδο; Όχι, γιατί δεν χρησιμοποιήσαμε ακόμη όλα τα στοιχεία.
Είδαμε
ότι η Εαρινή Ισημερία συνέβαινε στο ζώδιο του Ταύρου. Αυτό συνέβη από
το 4000 π.χ.χ. έως το 1440 π.χ.χ. εάν υπολογίσουμε και το μεσοαστρικό
κενό ανάμεσα στον Ταύρο και τον Κριό. Απ’ αυτό βλέπουμε ότι το 3983
π.χ.χ. είχαμε ισομέρεια εποχών και ισημερία στον Ταύρο, αλλά όχι
παμφαίνουσα την Μ. Άρκτο. Το δε 14451 π.χ.χ. ισομέρεια εποχών,
φθινοπωρινή ισημερία στον Ταύρο (απέναντι δηλαδή), αλλά και κάτι
αξιοπρόσεκτο ως προς την Μ. Άρκτο. 14451- 12880 (25760/2) = 1571, δηλαδή
ακριβώς απέναντι από την εποχή που η Μ. Άρκτος ήταν παμφαίνουσα (σχ.3).
Ας
υποθέσουμε ότι αντί για το Βόρειο Ημισφαίριο ο Ορφέας έμενε στο Νότιο
Ημισφαίριο. Ξέρω ότι ακούγεται παράλογο, αλλά είναι απλά μια υπόθεση.
Τότε το 14451 π.χ.χ. θα είχαν στον Νότο και ισομέρεια εποχών, αλλά και
Εαρινή Ισημερία στον Ταύρο, μια και οι εποχές είναι αντίθετες. Παρ’ όλα
αυτά, πάλι δεν ικανοποιείται η θέση της Μ. Άρκτου.
Ας δούμε τώρα
και κάτι λίγο περίεργο πριν συνδυάσουμε όλα αυτά και βρούμε ημερομηνία
που να ανταποκρίνεται σε όλα τα δεδομένα: Είδαμε την Καλυψώ να δίνει τις
συγκεκριμένες οδηγίες στον Οδυσσέα για την νύχτα μόνο. Λέω για την
νύχτα μόνο, γιατί κινούμενος στον άξονα Δύσης-Ανατολής θα έπρεπε να του
πει ότι ο Ήλιος θα ξημερώνει κάπου μπροστά δεξιά και θα συνεχίσει να
κινείται μέχρι να τον συναντήσει το μεσημέρι. Άρα έχοντας λοξά δεξιά τον
Ήλιο μπορεί να προσανατολιστεί. Όμως η Καλυψώ δεν λέει κουβέντα.
Είναι
δυνατόν να μη μιλά για το προφανές και να του αναφέρει μόνον την Μ.
Άρκτο; Ο Ησίοδος στο «Έργα και Ημέρες» (στ. 414-418) αναφέρει:
Αρχίζει
λοιπόν και περιγράφει μία-μία τις διάφορες εποχές για να προσδιορίσει
την εποχή που γίνεται η επιτολή του άστρου του Σειρίου, δηλαδή το πότε ο
Σείριος ανατέλλει πριν από τον Ήλιο. Στην αρχή καλοκαίρι («ΗΜΟΣ ΔΗ
ΛΗΓΕΙ ΜΕΝΟΣ ΟΞΕΟΣ ΗΕΛΙΟΙΟ ΚΑΥΜΑΤΟΣ ΙΔΑΛΙΜΟΥ») που τελειώνει, μετά
έρχεται το φθινόπωρο με τις βροχές του («ΜΕΤΟΠΩΡΙΝΟΝ ΟΜΒΡΗΣΑΝΤΟΣ ΖΗΝΟΣ
ΕΡΙΣΘΕΝΕΟΣ») και μετά έρχεται ο χειμώνας, η εποχή που ο ήλιος είναι
λιγότερο ισχυρός και γι’ αυτό το δέρμα των ανθρώπων γίνεται πιο ανοιχτό
(«ΜΕΤΑ ΔΕ ΤΡΕΠΕΤΑΙ ΒΡΟΤΕΩΣ ΧΡΩΣ ΠΟΛΛΟΝ ΕΛΑΦΡΟΤΕΡΟΣ»).
Τότε μας
λέει ότι ο Σείριος ανατέλλει πριν από τον Ήλιο. Αυτό όμως στο Βόρειο
Ημισφαίριο συμβαίνει Αύγουστο. Δηλαδή καλοκαίρι, την εποχή που είναι
χειμώνας στο Νότιο. Εφέτος συγκεκριμένα συμβαίνει στην αρχή του χειμώνα
του Νότου (13 Ιουνίου, Kstars software), όπως ακριβώς αφήνεται να
εννοηθεί από τον Ησίοδο.
Ο Ησίοδος, λοιπόν, μας μιλά για αστρικά
γεγονότα, που μπορεί να δει κάποιος μόνον από τον Νότο, την αντίστοιχη
εποχή και όχι από τον Βορρά.
Γιατί δεν υπάρχουν τα τρία
περιγραφόμενα φαινόμενα ταυτόχρονα; Γιατί ο Οδυσσέας πηγαίνοντας
ανατολικά, ας πούμε σχηματικά από την Αμερική προς την Ευρώπη, δεν
βλέπει τον Ήλιο μπροστά του; Γιατί ο Ησίοδος περιγράφει γεγονότα που
συμβαίνουν μόνον στο Νότιο ημισφαίριο; Πριν μερικά χρόνια αναπτύχθηκε η
θεωρία του Ωρίωνα.
Αυτή έλεγε ότι οι τρεις πυραμίδες
αντιπροσωπεύουν τα τρία αστέρια της Ζώνης του Ωρίωνα και μάλιστα με
καταπληκτική ακρίβεια μια και ανταποκρίνονταν στην αναλογία του
φαινόμενου μεγέθους τους όσο και στην διάταξή τους και πολλές ακόμη
λεπτομέρειες.
Εκεί που ατύχησε η θεωρία αυτή ήταν στο ότι στον
ουρανό του Β. Ημισφαιρίου η θέση της Ζώνης του Ωρίωνα είναι ανάποδα σε
σχέση με την διάταξη των πυραμίδων (εικ.4).
Εάν κάνουμε μια
τολμηρή υπόθεση και εδώ και ας ανατρέψουμε την Γη. Τότε στις ίδιες
μοίρες, αλλά στο Νότιο πια ημισφαίριο θα είχαμε (εικ.5) τον Ωρίωνα στην
θέση που θα ταυτίζονταν με την ακριβή τοποθέτηση των πυραμίδων της
Αιγύπτου».
Και ο συγγραφέας καταλήγει: «Αλλά δεν καλούμαστε να
δημιουργήσουμε την δική μας εκδοχή της Ιστορίας, αλλά να αποτυπώσουμε
την ίδια την Ιστορία. Έτσι όσο και εάν φανεί τολμηρό, απίθανο ή αδύνατο
για κάποιους, όλα αυτά τα στοιχεία, μαζί με αυτό των πυραμίδων,
ταιριάζουν μόνον σε μία περίπτωση: Φαίνεται ότι κάποια στιγμή, μετά από
το 14451 π.χ.χ. είχαμε ανατροπή των φυσικών πόλων της Γης! Υπάρχουν
επιστήμονες που έχουν στοιχεία γι’ αυτό. Όλοι αυτοί ήξεραν τι έβλεπαν
στον ουρανό τους και προφανώς δεν τα έλεγαν για να μας κοροϊδέψουν.
Έτσι
όπως λέει και ο Σ. Χόλμς, όταν αποκλείσεις το αδύνατο, αυτό που μένει,
όσο περίεργο και να φαίνεται, είναι πάντα η αλήθεια. Εδώ αδύνατο είναι
να μην ήταν έτσι διατεταγμένος ο Ουρανός! Άρα είχαμε ανατροπή πόλων, που
βέβαια κατέστρεψε σχεδόν τα πάντα εδώ στην Γη (γι’ αυτό και οι Κέλτες
φοβόντουσαν μην πέσει ο ουρανός στο κεφάλι τους), αλλά πριν από αυτήν,
το 14451 είχαμε και ισομέρεια εποχών, αλλά και Εαρινή Ισημερία στον
Ταύρο στο τότε Νότιο Ημισφαίριο, και σήμερα Βόρειο, μια και δεν
επηρεάζονται από αυτό, αλλά και την Μ. Άρκτο παμφαίνουσα στο Β.
Ημισφαίριο μια και ο άξονας πήρε την ακριβώς απέναντι θέση (σχ.6).
Ταυτόχρονα,
λόγω της ανατροπής, η Γη σταμάτησε αναγκαστικά την περιστροφή της και
περιστράφηκε αντίθετα από ό,τι πριν, έτσι ώστε να εναρμονιστεί με το
βαρυτικό πεδίο [Βαρυτικό πεδίο ονομάζεται ο χώρος εκείνος στον οποίο
κάθε μάζα δέχεται δύναμη.μέσα στο οποίο βρίσκεται]. Αυτό φαίνεται
άλλωστε από τον μύθο του θρόνου του Άργους, που θα άλλαζε χέρια μόνον αν
ο Ήλιος ανέτειλε από την Δύση, όπως και έγινε!
Μ’ αυτόν τον
τρόπο και όλες οι αναφορές που βρίσκουμε στον Ορφέα, τον Όμηρο και τον
Ησίοδο σχετικά με το πού δύει ή ανατέλλει ο Ήλιος αλλά και από πού
φυσούν οι αντίστοιχοι άνεμοι, παίρνουν πραγματικό νόημα μια και
ταυτίζονται απόλυτα με την πραγματική Γεωγραφία. (Στα γραφήματα 7-8 του
βιβλίου όχι εδώ φαίνεται πως με την ανατροπή αλλάζει η κατεύθυνση
περιστροφής και άρα πρέπει, λόγω βαρυτικού πεδίου, να σταματήσει και να
περιστραφεί ανάποδα που αυτό σημαίνει ότι πλέον ανατέλλει από εκεί που
έδυε).
Ένα ακόμη σχετικό στοιχείο είναι οι Αργοναύτες, που μόλις
περνούν την Τροία σταματούν. Και τότε διαπιστώνουν ότι ο Ήλιος δύει
μπροστά τους μέσα στην θάλασσα! Αυτό δεν είναι εφικτό ακόμη και χωρίς
ανατροπή στην σημερινή υποτιθέμενη θέση πολύ δε μάλλον με την ανατροπή
της.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Απ’ όλα τα παραπάνω προκύπτουν αβίαστα τα εξής συμπεράσματα:
α)
Ο Ορφέας έζησε και έδρασε περί το 14500 π.χ.χ. ή 16.500 χρόνια από
σήμερα. Τότε έγινε η Αργοναυτική Εκστρατεία και λίγο μετά, με μια γενεά
διαφορά, ο Τρωικός Πόλεμος.
β) Ο Όμηρος, όπως και ο Ησίοδος (ή ο
«Ησίοδος» των «Έργων» για να ακριβολογώ) αν και δεν προσδιορίζουν
επακριβώς την εποχή που έζησαν, εν τούτοις από κάποιες άλλες
αστρονομικές παρατηρήσεις, που δεν αφορούν το παρόν άρθρο, υπολογίζω ότι
έζησαν γύρω στα 500-700 χρόνια μετά, δηλ. περίπου 16.000 χρόνια από
σήμερα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έζησαν ταυτόχρονα. Ίσως μια καλή
χρονική ένδειξη να είναι ότι τα γεγονότα στην εποχή τους είχαν μια
απήχηση, αλλά οι λεπτομέρειες είχαν ξεχαστεί.
Γι’ αυτό και οι
αστρονομικές παρατηρήσεις στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια είναι
περιορισμένες και αφορούν εκλείψεις κλπ., σε σχέση με τα σημαντικά
αστρικά γεγονότα που προσφέρει ο Ορφέας, αλλά αγνοεί, ίσως, ο Όμηρος.
γ)
Η ελληνική Ιστορία, και όχι πια προϊστορία, μια και έχουμε γραπτά
κείμενα ηλικίας 16.500 ετών αναγνωρισμένα απ’ όλους, πρέπει να
ξαναγραφτεί. Ταυτόχρονα και η ομηρική γεωγραφία πρέπει να αλλάξει εκ
βάθρων.
δ) Οι «Ινδοευρωπαίοι» κλπ. θα πρέπει να αναθεωρηθούν, μια
και η παγκόσμια, μητέρα, γλώσσα είναι η λεγόμενη ορφική (αλλά και
ομηρική) γλώσσα και το παγκόσμιο γλωσσικό φαινόμενο είναι αποτέλεσμα
ενός κοινού παγκόσμιου πολιτισμού που σχεδόν έσβησε και όχι μια τυχαία
διάσπαρτη λειτουργία».
ΠΗΓΕΣ: Τα
στοιχεία είναι από το δίτομο βιβλίο του Θ. Ποσταντσίδη «Περίπλους στο
παρελθόν». Και: Ορφικά (Αργοναυτικά και ύμνοι), Ομήρου («Οδύσσεια»),
Ησιόδου («Έργα και Ημέρες»), Astronomical Software: Kstars, Γρ. Α.
Αντωνακόπουλου «Γενική Αστρονομία», εκδ. ΟΑΕΔ Αθήναι, 1986, συλλογικό
«Άτλας του Ουρανού», εκδ. Susaeta 2008, Wikipedia, http://www.eugenfound.edu.gr, http://spaceplace.nasa.gov. ellinondiktyo