ΕΛΛΑΣ: ΠΕΡΙ ΤΟΥ ''ΞΕΝΟΦΑΝΗ'' ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΡΜΕΝΙΔΗ!!

 

Πολλοί μεταγενέστεροι συγγραφείς προσδιόρισαν τον Ξενοφάνη ως δάσκαλο του Παρμενίδη και ιδρυτή της ελεατικής σχολής των φιλοσόφων εξαιτίας της άποψής του ότι, παρά την πολλαπλότητα των μορφών, υπάρχει ένα ακίνητο, αμετάβλητο και αιώνιο «ένα».

 

Τούτη η άποψη για τον Ξενοφάνη είναι στηριγμένη κατά ένα μεγάλο μέρος στην αναφορά του Πλάτωνα για την «ελεατική φυλή μας, που ξεκινά από τον Ξενοφάνη και ακόμα νωρίτερα» (Σοφ. 242d) και την παρατήρηση του Αριστοτέλη ότι «... όσον αφορά ολόκληρο τον κόσμο, λέει ότι αυτός είναι ο θεός" Μετα(. A5, 986b18)!!

 

Όμως, ο Ξενοφάνης που μας μιλά στα επιζήσαντα αποσπάσματά του είναι ένας συνδυασμός ραψωδού, κοινωνικού κριτικού, θρησκευτικού δασκάλου και οξυδερκούς σπουδαστή της φύσης.

 

Ο Ευριπίδης στον Ηρακλή (1341 ff) αποδίδει την επίθεσή του στις ιστορίες που λέγονται για τους Θεούς από τον Όμηρο και τον Ησίοδο.

 

Στη "Πολιτεία", ο Πλάτων αυτοπαρουσιάζεται ως πνευματικός κληρονόμος του Ξενοφάνη, επικρίνοντας τις ιστορίες των ποιητών για τους θεούς, και απαιτώντας μετριοπάθεια.

 

Η σύλληψη του Ξενοφάνη για τον «ένα μέγιστο Θεό» ενθάρρυνε τον Ηράκλειτο να διατυπώσει την πίστη του σε μια διάνοια που καθοδηγεί όλα τα πράγματα.

 

Οδήγησε επίσης τον Αναξαγόρα στη διατύπωση της θεωρίας του νου και τον Αριστοτέλη στον απολογισμό του για το θείο νου που εμπνέει προς την κατεύθυνση της τελειότητας.

 

Μια πολύτιμη πρόταση στα αποσπάσματά του, μια πρόταση άρτια αισθητικά, τον κατατάσσει στους μεγάλους χρησμωδούς της φιλοσοφίας:

"Δόκος επί πάσι τέτυκται"(VS 21 B, 34). Για όλα έχουμε μόνο εικασίες!!!

 

Η θέση του κολοφώνιου στοχαστή είναι μια προαγγελία της αριστοτελικής σύλληψης του θείου ως του "κινούντος ακινήτου"!!!

 

Γιώργος Χαβαλές

Δημήτρης Λιαντίνης - "Τα Ελληνικά"

«Ξέρεις

πόση απόσταση υπάρχει ανάμεσα σ’ εκείνον που τιμά τη φυσική γνώση πως

όταν πεθάνει θα χαθεί, όπως χάνεται το φύλλο του δέντρου*, που λέει ο

Όμηρος, και ανάμεσα σ’ εκείνον που τον έμαθαν να πιστεύει πως όταν

πεθάνει, θα μεταναστέψει σε κάποια υπερουράνια Αμερική;
Υπάρχει τόση

απόσταση, όση απόσταση υπάρχει ανάμεσα στο χαλίκι και στο διαμάντι των

Ρομανόφ. Υπάρχει τόση διαφορά ουσίας και ποιότητας, όση διαφορά υπάρχει

ανάμεσα σ ̓ έναν κανίβαλο μάγο της φυλής των Παπούας και στο Ντίρακ που

ανακάλυψε την αντιύλη.

Στο πρόβλημα του θανάτου, που για τον

άνθρωπο είναι το πρόβλημα των προβλημάτων, και για τη φιλοσοφία ο μόνος

δρόμος που οδηγεί στη γνήσια έρευνα και στην αληθινή γνώση για τη φύση

και τη μοίρα του ανθρώπου**, όπως ισχυρίζεται ο Πλάτων, οι Έλληνες δεν

καταδέχτηκαν να κοροϊδέψουν τον εαυτό τους. Αρνηθήκανε να

αυτοεξευτελιστούν.
Και αφού δεν τον κορόιδεψαν εδώ, στον κίνδυνο και

στον αγώνα τον έσχατο, είναι αυτονόητο πως δεν τον κορόιδευαν και σε

τίποτα άλλο. Κυνήγησαν τον πάνθηρα δηλαδή, και θα κιότευαν μπροστά στους

ψύλλους;»
Δημήτρης Λιαντίνης - "Τα Ελληνικά"

 

ΘΑΝΑΤΟΣ: Ο αφιλοσόφητος άνθρωπος στην πραγματικότητα αγωνιά

 

ΤΑ «ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ» ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ!!!!!!!

Ο λεγόμενος «Μονοθεϊσμός» έχει επικρατήσει, εκεί που έχει επικρατήσει, με κύριο εργαλείο του την ομολογουμένως υπεραποδοτική διαχείριση του ανθρώπινου φόβου.

Εκείνο που κατεξοχήν φοβούνται οι αφιλοσόφητοι άνθρωποι είναι η «απώλεια», η «ανυπαρξία» και όλοι οι ανάλογοι όροι που ωστόσο σε συμπαντικό επίπεδο στερούνται νοήματος, αφού τίποτε μέσα στο Είναι δεν μπορεί να «απωλεσθεί».

Καμία απολύτως «απώλεια» δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε ένα δεδομένο και άφθαρτο σύνολο, το οποίο απλώς φιλοξενεί μέσα του μία ατελείωτη αλλαγή μορφών και καταστάσεων.

Ο αφιλοσόφητος άνθρωπος στην πραγματικότητα αγωνιά για το εάν ή όχι θα απωλέσει το πρόσκαιρο όσο και ασήμαντο «εγώ» του.

Ως συνέπεια αυτού, νοιώθει ανασφαλής και αναδιπλώνεται ακόμα περισσότερο προς την εξατομικευμένη προσωπικότητα, προσπαθώντας να «οχυρωθεί» πίσω από το αυθαίρετο σύμπλεγμα χαρακτηριστικών προσωπικότητας που εκλαμβάνει λανθασμένα ως εαυτό.

Ενισχυτικός σε αυτού του είδους τις «οχυρώσεις» είναι ο Χριστιανισμός, μία Θρησκεία που προσανατολίζει τον πιστό να «σώσει» αποκλειστικά την «δική του» ψυχή.

Όλη αυτή όμως η κολοσσιαία αγωνία για μια μεταθανάτια ζωή θα φάνταζε όχι μόνον παράλογη αλλά και αρρωστημένη στα μάτια ενός αρχαίου Έλληνα, όσο τουλάχιστον παράλογη αλλά και αρρωστημένη φαντάζει και στα μάτια ενός σύγχρονου εθνικού: το ερώτημα περί αθανασίας ή όχι της ψυχής, δηλαδή της αόρατης αρχικής αιτίας των βιοφυσιολογικών εκδηλώσεων, απαντάται δίχως δισταγμό καταφατικά, όπως ακριβώς απαντάται το ερώτημα περί αθανασίας κάθε υλικής υπόστασης (από το ρήμα «υφίστημι») ενός άναρχου και ατελεύτητου υλικού Όλου.

Η ψυχή είναι αθάνατη, αλλά και μη προσωπική και, κυρίως, δεν υπάρχει περί αυτής καμία απολύτως εκκρεμότητα για το εάν ή όχι θα... «σωθεί».

Σε όλες τις ελληνικές οντολογικές – φιλοσοφικές σχολές, εκείνο που έχει γίνει εμφανές στο επίπεδο της γήινης ζωής, δίνοντας την ζωή και την κίνηση στις θνητές υπάρξεις, μετά τον βιολογικό θάνατό τους περνάει στην αφάνεια, όπως το έχει όμορφα διατυπώσει ο Παρμενίδης , επιστρέφοντας στα Αθάνατα.

Σε αυτό εξαντλεί το ενδιαφέρον της για τα «μετά θάνατον» πράγματα η Ελληνική Εθνική Θρησκεία, η οποία, αντίθετα από τους διαχειριστές των φοβιών των ανθρώπων, ασχολείται πρωτίστως με, και φυσικά τιμά, την ζωή.

Η μη προσωπική ουσία του θνητού ανθρώπου, επιστρέφει μετά το βιολογικό τέλος του εκεί που ανήκει, δηλαδή στο Αιώνιο, το Τέλειο, το Μακάριο, το Φωτεινό.

Δίχως περιφράσεις, ο θείος Ηράκλειτος το έχει πει σε όλους όσους έχουν την δυνατότητα να κατανοούν έναν στοιχειωδώς πυκνό λόγο:

«ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΘΝΗΤΟΙ, ΘΝΗΤΟΙ ΑΘΑΝΑΤΟΙ, ΖΩΝΤΕΣ ΤΟΝ ΕΚΕΙΝΩΝ ΘΑΝΑΤΟΝ, ΤΟΝ ΔΕ ΕΚΕΙΝΩΝ ΒΙΟΝ ΤΕΘΕΝΩΤΕΣ».

Που πάει να πει ότι το Θείο περιοδικώς «ανασταίνεται» με τον θάνατο των θνητών όντων και «πεθαίνει» κάθε φορά που κατέρχεται σε αυτά για να εμψυχώσει την βιοφυσιολογική ύπαρξή τους!!!!!

Σε αρκετούς που δεν έχουν ασχοληθεί σε βάθος με την Ελληνική Κοσμοαντίληψη, υπάρχει η εσφαλμένη εντύπωση ότι οι διάφορες οντολογικές – φιλοσοφικές σχολές των εθνικών Ελλήνων (λ.χ. η κυρίαρχη των Υλοζωϊστών και οι διαφοροποιημένες πυθαγοροπλατωνική και ατομική) είχαν αλληλοσυγκρουόμενες θέσεις για την μετά τον βιολογικό θάνατο των θνητών πορεία της ψυχής.

Τουναντίον, καμία τους δεν υποβίβασε την ψυχή σε κεντρική φιγούρα μίας ηθικοθρησκευτικής εσχατολογίας και καμία τους δεν απαξίωσε την παρούσα, απτή και πραγματική ζωή των θνητών όντων προς χάριν ενός «μεταθανάτιου» ονειροπολήματος ή κανονικού εκφοβισμού!!!

Στους Έλληνες, όπως προείπαμε, η μη προσωπική ουσία του θνητού ανθρώπου, επιστρέφει μετά το βιολογικό τέλος του στους κόσμους των Θεών.

Σε αρκετά σημεία του υπέροχου εκείνου κειμένου του «Τα ες Εαυτόν», ο εστεμμένος φιλόσοφος Μάρκος Αυρήλιος τονίζει αυτή την στενότατη αλλά άγνωστη για τους αφιλοσόφητους συγγένεια:

«να έχεις ασφαλή τον εσωτερικό σου δαίμονα από προσβολή και βλάβη... o Θεός που είναι μέσα σου να κυβερνά αληθινόν άνδρα, ηλικιωμένο, με διάνοια πολίτου, άρχοντα που έχει τακτοποιημένα τα δικά του και θέση πολεμιστή, που περιμένει έτοιμος το σύνθημα της αποχωρήσεως και ούτε όρκους χρειάζεται ούτε μαρτυρίες άλλων.... αν εκτελείς εκείνα που απαιτεί η κάθε στιγμή, ακολουθώντας τον ορθό λόγο με επιμέλεια, με θάρρος και καλή θέληση και χωρίς πάρεργα, τότε κρατείς τον δαίμονα του εαυτού σου διαρκώς αγνό, ωσάν να επρόκειτο άμεσα να τον επιστρέψεις... την ύπαρξή σου έλαβες ως μέρος ενός συνόλου.

Θα εξαφανισθείς αργότερα μέσα σ’ εκείνο που σε γέννησε.

Ή μάλλον θα μεταβληθείς και θ’ αναληφθείς στον Λόγο που σε δημιούργησε...

Δεν είναι κακό ότι τα πράγματα μεταβάλλονται ούτε καλό ότι κάποια αποκτούν ύπαρξη από την μεταβολή...»

Πριν αναφερθούμε στην πλατωνική εικόνα για την αθανασία της ψυχής, θα ανοίξουμε εδώ μία σύντομη παρένθεση για ένα ακόμη λάθος που διαπράττουν όσοι δεν έχουν ασχοληθεί σε βάθος με την Ελληνική Κοσμοαντίληψη, και συγκεκριμένα για την αντίληψη της εικόνας του βασιλείου του Άδου όπως αυτό περιγράφεται στα ομηρικά έπη, αλλά και σε έργα της κλασικής εποχής, ως «παρόμοιου» με το ασαφές επέκεινα στο οποίο υποτίθεται, κατά τους χριστιανούς, ότι «ζουν» οι προσωπικές ψυχές των δικών τους νεκρών.

Η εικόνα όμως του βασιλείου του Άδου είναι χρονικά παράλληλη με τις οντολογικές – φιλοσοφικές αντιλήψεις που με σαφήνεια τηρούν απόσταση από την αυταπάτη περί προσωπικών ψυχών.

Αυτό που ζει στον Άδη δεν είναι η πραγματική ψυχή των τεθνεώτων, αλλά η «σκιά» της βιογραφίας τους, μία αποθήκευση τον «σκληρό δίσκο» του αιώνιου Όντως Όντος, που υπάρχει μόνον στο μέτρο που κάποιος θα έλθει να κάνει ένα «διπλό κλικ» επάνω της.

Με μνημόνευση, με απόδοση τιμών, με τελετή...

Όπως έχει επισημάνει ο Ζαν Πιέρ Βερνάν, η αθανασία της ψυχής που απασχολεί τον Πλάτωνα, και εν γένει την πυθαγοροπλατωνική γραμμή θα συμπληρώναμε εμείς, δεν είναι παρά η αθανασία του ανώτερου τόπου της ψυχής, ως ενός αποσπάσματος της θεότητας, απαράλλακτα, έστω κι αν ο ανυποψίαστος αναγνώστης εκπλήσσεται, με τον «δαίμονα εαυτού» των, υλοζωϊστών στην βάση τους, Στωϊκών.

Δεν πρόκειται για εξατομικευμένη αθανασία, για την αθανασία κάποιου περαστικού «εγώ», αλλά για την αθανασία του πραγματικού εαυτού ως αποσπάσματος της θεότητας.

Ο ίδιος ο Πλάτων δηλώνει ότι οι ψυχές που διατηρούν δεσμούς με το σωματικό «εγώ» καταντούν φαντάσματα, και ο Βερνάν το επεξηγεί αρκετά γλαφυρά με τα ακόλουθα λόγια:

«αυτές οι ψυχές... έμειναν υπερβολικά προσωπικές, υπερβολικά εξατομικευμένες και παράλληλα σωματοποιημένες.

Συνεπώς, δεν μπορούν να σμίξουν με τα άστρα με τα οποία συγγενεύουν.

Με άλλα λόγια, έργο της ψυχής δεν είναι να εκφράζει την ιδιαιτερότητα του καθενός από εμάς, αλλ’ αντίθετα να φροντίζει ώστε η ιδιαιτερότητα αυτή κάποια στιγμή να ξεπερνιέται, ώστε ο καθένας μας, στο τέρμα μιας καθαρής ζωής, να παραδίνεται σε ολόκληρο τον κόσμο και στο Θείον»!!!!

Οι διάφορες οντολογικές – φιλοσοφικές σχολές μας λοιπόν συγκλίνουν στο ότι αυτό που ακολουθεί τον βιολογικό θάνατο είναι η ένωση του προσκαιροποιημένου αιώνιου με την πηγή του, όπως και τα σωματικά συστατικά κάνουν την δική τους επιστροφή στην κοινή ουσία που τροφοδοτεί τις επόμενες σωματικές πυκνώσεις που θα αναδείξουν νέα θνητά όντα.

Καθίσταται σαφές λοιπόν ότι στην Ελληνική Εθνική Θρησκεία δεν υπάρχει χώρος για διαχειριστές του φόβου, αφού στο σχήμα που αυτή πρεσβεύει για τον κύκλο ζωή – θάνατος – ζωή δεν υπάρχει τίποτε απολύτως για να φοβηθεί κανείς.

Εκτός αν κάποιοι έχουν φθάσει σε τέτοιο βαθμό πνευματικής διάλυσης που να κυριεύονται από φόβο στην ιδέα ενός ανθρώπου που είναι συγγενής των Θεών και ενός Όλου που δεν χωράει κανέναν υπερκείμενο δικτάτορα, λογιστή ή δεσμοφύλακα!!!!!

Επιμέλεια παρουσίασης : Γιώργος Χαβαλές από παλαιότερη παρέμβαση (2011) του Β Ρασσιά

ΠΗΓΕΣ

(1) Αναλυτικά αυτή η διαδικασία περιγράφεται στο «Σημειώσεις επάνω στον Φόβο και την Αφοβία / Notizen über die Angst und die Angstlosigkeit» του γράφοντος, εκδόσεις «Ανοιχτή Πόλη», Αθήνα, 2006

(2) «ΚΑΙ ΤΑ ΨΥΧΑΣ ΠΕΜΠΕΙΝ (Η ΔΑΙΜΩΝ Η ΠΑΝΤΑ ΚΥΒΕΡΝΑ) ΠΟΤΕ ΜΕΝ ΕΚ ΤΟΥ ΕΜΦΑΝΟΥΣ ΕΙΣ ΤΟ ΑΕΙΔΕΣ, ΠΟΤΕ ΔΕ ΑΝΑΠΑΛΙΝ».

(3) Στο «Οι Έλληνες, οι Ρωμαίοι και εμείς. Η επικαιρότητα του Αρχαίου Κόσμου», εκδόσεις «Αλεξάνδρεια», Αθήνα, 1992, σελ. 133

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ - "Η Ιερή Γραφή των Αέναων Κύκλων"

Μέσα στις σκιές της Ιστορίας, όπου οι αρχαίες γνώσεις διατηρούνται ζωντανές, φωτίζεται η αναζήτηση για την απόλυτη αλήθεια. Η Ιερή Γραφή των Αέναων Κύκλων είναι ένας κρυφός κώδικας, γραμμένος με σύμβολα που αντικατοπτρίζουν την αιώνια πάλη του φωτός και του σκότους. Στο επίκεντρο αυτού του μεγάλου ταξιδιού βρίσκεται ο αναζητητής, ο οποίος διψά να αποκωδικοποιήσει τα κείμενα της ψυχής.

 

Κάθε κεφάλαιο αυτής της γραφής είναι ένα μονοπάτι μέσα στον λαβύρινθο της ανθρώπινης ύπαρξης. Η σπείρα, σαν πανάρχαιος χάρτης, καθοδηγεί τον οδοιπόρο στη συνειδητοποίηση ότι κάθε κύκλος είναι μια επιστροφή στο σημείο μηδέν, ένα σημείο εκκίνησης που παρέχει μια μοναδική ευκαιρία για νέα αρχή και αυτογνωσία. Τα μυστήρια προκαλούν τον εσωτερικό νου να διακρίνει το αφανές από το ορατό.

 

Οι κρυφοί συμβολισμοί είναι δικλείδες που ανοίγουν οι πύλες της κατανόησης. Στην ανατομία αυτών των λέξεων κρύβονται αλήθειες για την ανθρώπινη εμπειρία και το ατέρμονο ταξίδι προς την ολοκλήρωση. Η Σοφία ενδύεται τον μανδύα της σιωπής, διδάσκοντάς μας πως η αληθινή γνώση έρχεται από την εισχώρηση πέρα από την επιφάνεια των πραγμάτων – εκεί όπου η ψυχή συναντά το αόρατο.

 

Οι άνθρωποι αυτοί του φωτός μοιράζονται μια μυστική γλώσσα συμβόλων και αριθμών, μια αρμονία που αφυπνίζει το πνεύμα. Η πορεία του αναζητητή είναι σημαδεμένη με το Φως της Εσωτερικής Λάμψης, ένας άκαμπτος φάρος μέσα στο σκοτάδι της άγνοιας. Κάθε σύμβολο είναι ένας οδηγός στον δρόμο της αλήθειας, ένας απόκρυφος δάσκαλος στη Μεγάλη Ανοιχτή Βίβλο του Κόσμου, που περιμένει να διαβαστεί από εκείνους που είναι έτοιμοι να αντιληφθούν το Αιώνιο.

 

Μέσα από αυτές τις σελίδες, προσκαλούμαστε να γνωρίσουμε όχι μόνο την ομορφιά του κόσμου, αλλά και το βάθος της ψυχής μας. Η Γραφή προτρέπει την αναγνώριση ότι, στο τέλος, κάθε αναζήτηση για τη σοφία δεν είναι παρά μια επιστροφή στον ίδιο μας τον Εαυτό, έναν κύκλο ολοκλήρωσης που αναγεννάται όπως ο Φοίνικας από τις στάχτες του…

ΘΑΝΑΤΟΣ: «Ο θάνατος είναι το πιο φοβερό από όλα τα πράγματα, επειδή είναι το τέλος».​—Αριστοτέλης.

Γιατί Φοβόμαστε το Θάνατο;

«Ο θάνατος είναι το πιο φοβερό από όλα τα πράγματα, επειδή είναι το τέλος».​—Αριστοτέλης.

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ του περιβάλλοντός της τη θεωρούσαν θεοσεβή γυναίκα, άτομο που πίστευε πραγματικά. Μερικοί μάλιστα την αποκαλούσαν «στυλοβάτη της εκκλησίας της». Εκείνη είχε διδαχτεί ότι ο θάνατος στην πραγματικότητα δεν ήταν το τέλος αλλά, αντίθετα, μετάβαση στη μετά θάνατον ζωή. Ωστόσο, όταν φαινόταν να πλησιάζει ο δικός της θάνατος, κυριεύτηκε από φόβο. Καθώς το μυαλό της βασανιζόταν από αμφιβολίες, η γυναίκα ρώτησε την πνευματική της σύμβουλο: «Υπάρχουν τόσο πολλές [πεποιθήσεις για το τι συμβαίνει κατά το θάνατο]. Πώς μπορείς να ξέρεις ποια είναι η σωστή;»

Σχεδόν κάθε θρησκεία και κοινωνία έχει ενστερνιστεί την άποψη ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να υπάρχουν, ή ότι θα υπάρξουν ξανά, μετά το θάνατο. Ανάμεσα στις πολλές πεποιθήσεις, ποια είναι σωστή; Πολλοί άνθρωποι αμφισβητούν εντελώς την ύπαρξη μετά θάνατον ζωής. Τι θα λεχθεί για εσάς; Έχετε διδαχτεί ότι η ανθρώπινη ζωή συνεχίζεται μετά θάνατον; Το πιστεύετε αυτό; Μήπως φοβάστε το θάνατο;

Ο Φόβος της Ανυπαρξίας

Διάφοροι ερευνητές αναφέρονται στο φόβο του θανάτου ως άγχος απέναντι στο θάνατο. Τις πρόσφατες δεκαετίες πολλά βιβλία και επιστημονικές εκθέσεις έχουν γραφτεί γύρω από αυτό το θέμα. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν να μη σκέφτονται το θάνατο. Η πραγματικότητα του θανάτου, όμως, μας αναγκάζει να τον σκεφτούμε αργά ή γρήγορα. Η ανθρώπινη ζωή είναι πολύ εύθραυστη​—πάνω από 160.000 άνθρωποι πεθαίνουν κατά μέσο όρο καθημερινά! Κάθε άνθρωπος, χωρίς εξαίρεση, υπόκειται στο θάνατο, και αυτή η πραγματικότητα φοβίζει πολλούς.

Οι ειδικοί έχουν ταξινομήσει το άγχος απέναντι στο θάνατο σε διάφορες κατηγορίες. Αυτές περιλαμβάνουν το φόβο του πόνου, το φόβο για το άγνωστο, το φόβο της απώλειας αγαπημένων προσώπων και το φόβο των δυσμενών επιπτώσεων που μπορεί να έχει ο θάνατος κάποιου στους επιζώντες.

Κύρια θέση ανάμεσα σε τέτοιες μορφές άγχους κατέχει ο φόβος της μετάβασης από τη ζωή στην ανυπαρξία. Ασχέτως θρησκευτικών πεποιθήσεων, η ιδέα ότι ο θάνατος είναι το οριστικό τέλος της ζωής τρομάζει πολλούς ανθρώπους. Η δε επιστήμη τροφοδοτεί αυτόν το φόβο. Άλλωστε, οι περισσότερες λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος μπορούν τώρα να εξηγηθούν με επιστημονικούς όρους. Ασφαλώς κανένας βιολόγος, φυσικός ή χημικός δεν έχει βρει ποτέ μέσα μας αποδείξεις κάποιας αόρατης οντότητας που να μπορεί να επιζήσει μετά το θάνατο του σώματος. Ως αποτέλεσμα, πολλοί επιστήμονες εξηγούν τον ανθρώπινο θάνατο απλώς ως μια βιολογική διαδικασία.

 Επομένως, δεν προξενεί έκπληξη το ότι πολλοί άνθρωποι οι οποίοι φαινομενικά πιστεύουν ένθερμα στη μετά θάνατον ζωή μπορεί βαθιά μέσα τους να τρέμουν στην ιδέα πως όταν πεθάνουν θα καταλήξουν στην ανυπαρξία. Είναι ενδιαφέρον ότι, στα συγγράμματά του, ο αρχαίος Βασιλιάς Σολομών προσέδωσε στον ανθρώπινο θάνατο μια τελεσίδικη διάσταση την οποία μερικοί ίσως θεωρούν τρομακτική.

«Χώμα»​—Ο Τελικός Προορισμός;

Στο ηλικίας 3.000 ετών βιβλίο του Εκκλησιαστή, ο Σολομών έγραψε: «Οι ζωντανοί γνωρίζουν ότι θα πεθάνουν· αλλά οι νεκροί δεν γνωρίζουν τίποτα απολύτως ούτε έχουν πια απολαβή, επειδή η ενθύμηση για αυτούς έχει ξεχαστεί. . . . Η αγάπη τους και το μίσος τους και η ζήλια τους έχουν κιόλας αφανιστεί». Και πρόσθεσε: «Όλα όσα βρίσκει το χέρι σου να κάνει, κάνε τα με τη δύναμή σου, γιατί δεν υπάρχει ούτε εργασία ούτε επινόηση ούτε γνώση ούτε σοφία στον Σιεόλ, τον τόπο όπου πηγαίνεις».​—Εκκλησιαστής 9:5, 6, 10.

Υπό θεϊκή έμπνευση, ο Σολομών είπε ότι «υπάρχει κάποια κατάληξη για τους γιους των ανθρώπων και κάποια κατάληξη για το ζώο, και η κατάληξή τους είναι ίδια. Όπως πεθαίνει αυτό, έτσι πεθαίνει και εκείνος . . . δεν υπάρχει ανωτερότητα του ανθρώπου σε σχέση με το ζώο . . . Όλα πηγαίνουν στον ίδιο τόπο. Όλα έχουν γίνει από χώμα και όλα επιστρέφουν στο χώμα».​—Εκκλησιαστής 3:19, 20.

Αν και γράφτηκαν από τον Βασιλιά Σολομώντα, τα παραπάνω λόγια ήταν θεόπνευστα και αποτελούν μέρος του γραπτού Λόγου του Θεού, της Αγίας Γραφής. Αυτά τα εδάφια, καθώς και πολλά άλλα στη Γραφή, δεν υποστηρίζουν τη δημοφιλή άποψη ότι υπάρχει κάτι μέσα μας που επιζεί μετά το θάνατο και εξακολουθεί να υπάρχει με κάποια άλλη μορφή. (Γένεση 2:7· 3:19· Ιεζεκιήλ 18:4) Μήπως, λοιπόν, θέλει ο Θεός να μας πει ότι η τελική κατάληξη για όλους τους ανθρώπους είναι το «χώμα», δηλαδή η ανυπαρξία; Ασφαλώς όχι!

Η Γραφή δεν διδάσκει ότι κάποιο μέρος του ανθρώπου επιζεί μετά το θάνατο. Ωστόσο, προσφέρει πράγματι μια σαφέστατη ελπίδα για όσους πεθαίνουν. Το επόμενο άρθρο θα δείξει γιατί δεν πρέπει να φοβάστε ότι ο θάνατος είναι το οριστικό τέλος της ανθρώπινης ζωής.

[Πλαίσιο στη σελίδα 3]

ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ

Ο θάνατος έχει αποκληθεί εχθρός του ανθρώπου. Είναι πραγματικός εχθρός, και οι αποδείξεις για αυτό υπάρχουν ολόγυρά μας. Σύμφωνα με έναν υπολογισμό, περίπου 59 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο​—κατά μέσο όρο 2 κάθε δευτερόλεπτο. Πώς θερίζει ο θάνατος τα θύματά του;

◼ Ένα άτομο πεθαίνει ως θύμα πολέμου κάθε 102 δευτερόλεπτα.

◼ Ένα άτομο δολοφονείται κάθε 61 δευτερόλεπτα.

◼ Ένα άτομο αυτοκτονεί κάθε 39 δευτερόλεπτα.

◼ Ένα άτομο πεθαίνει σε τροχαίο δυστύχημα κάθε 26 δευτερόλεπτα.

◼ Ένα άτομο πεθαίνει από αιτίες που σχετίζονται με την πείνα κάθε τρία δευτερόλεπτα.

◼ Ένα παιδί κάτω των πέντε ετών πεθαίνει κάθε τρία δευτερόλεπτα.

[Πλαίσιο στη σελίδα 4]

ΜΑΤΑΙΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Στις 9 Νοεμβρίου 1949, ο Τζέιμς Κιντ, ένας 70χρονος χαλκωρύχος, χάθηκε στα βουνά της Αριζόνας των ΗΠΑ. Αρκετά χρόνια αργότερα, αφού θεωρήθηκε νομικά νεκρός, βρέθηκε η ιδιόχειρη διαθήκη του, μαζί με τις επενδύσεις του αξίας εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων. Στη διαθήκη του ο Κιντ όριζε ότι τα χρήματά του ήθελε να χρησιμοποιηθούν για έρευνα προκειμένου να βρεθεί «κάποια επιστημονική απόδειξη για την ύπαρξη ψυχής του ανθρώπινου σώματος η οποία το εγκαταλείπει κατά το θάνατο».

Προτού περάσει πολύς καιρός, πάνω από 100 αυτοαποκαλούμενοι ερευνητές και επιστήμονες διεκδίκησαν το ποσό. Ακολούθησαν μήνες δικαστικών ακροάσεων και χιλιάδες ισχυρισμοί περί ύπαρξης αόρατης ψυχής. Τελικά, ο δικαστής επιδίκασε τα χρήματα σε δύο ερευνητικούς οργανισμούς που είχαν καλή φήμη. Πάνω από μισό αιώνα αργότερα, εκείνοι οι ερευνητές δεν έχουν προσκομίσει ακόμα κάποια «επιστημονική απόδειξη για την ύπαρξη ψυχής του ανθρώπινου σώματος η οποία το εγκαταλείπει κατά το θάνατο».

 

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: Τι συνταρακτικό συνέβηκε στην Δύση όταν ανακάλυψαν τα βιβλία του Αριστοτέλη;

 

Ο Αριστοτέλης και η μεσαιωνική αστρική πύλη

Μια φορά κι έναν καιρό στη Δύση, στην Ισπανία για να ακριβολογούμε, ήρθε στο φως μια συλλογή εγγράφων που βρίσκονταν στο σκοτάδι για πάνω από χίλια χρόνια, και τα αποτελέσματα της ανακάλυψης ήταν στ’ αλήθεια επαναστατικά.

Τα βιβλία του Αριστοτέλη ήταν η μεσαιωνική αστρική πύλη των χριστιανών. Για τους Ευρωπαίους του Μέσου Μεσαίωνα, η εντυπωσιακή επανεμφάνιση των χαμένων έργων του Έλληνα φιλοσόφου υπήρξε ένα γεγονός τόσο μοναδικό και με τόσο τεράστιο αντίκτυπο, ώστε να είναι ή θαυμαστό ή διαβολικό, ανάλογα με τη σκοπιά του καθενός. Η γνώση που περιεχόταν σ’ αυτά τα χειρόγραφα ήταν ταυτόχρονα «σκληρή» και «μαλακή» και εκπληκτικά κατανοητή. Οι περίπου τρεις χιλιάδες σελίδες υλικού, που κάλυπταν ολόκληρο το φάσμα της μάθησης, από βιολογία και φυσική μέχρι λογική, ψυχολογία, ηθική και πολιτική επιστήμη, φάνταζαν πραγματικά σαν κληροδότημα ενός ανώτερου πολιτισμού.

Ή μήπως θα έπρεπε να πω δυο πολιτισμών; Γιατί τα βιβλία του Αριστοτέλη δεν ανακαλύφθηκαν γραμμένα στα ελληνικά, ούτε φυλαγμένα σε πήλινα αγγεία, αλλά γραμμένα στα αραβικά και στεγασμένα στις βιβλιοθήκες μεγάλων πανεπιστημίων στη Βαγδάτη, στο Κάιρο, στο Τολέδο και στην Κόρδοβα. Μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και την κατάρρευση της τάξης πραγμάτων στην Ευρώπη, τα έργα του Αριστοτέλη και άλλων Ελλήνων επιστημόνων έγιναν πνευματική ιδιοκτησία του πλούσιου και φωτισμένου αραβικού πολιτισμού, που κυριαρχούσε στη μεγάλη Νότια Ημισέληνο, εκτεινόμενη από την Περσία μέχρι την Ισπανία. Συνεπώς, όταν οι Δυτικοευρωπαίοι μετέφρασαν αυτά τα έργα στα λατινικά, με τη βοήθεια μουσουλμάνων και Εβραίων λογιών, μετέφρασαν επίσης τα έργα των κορυφαίων ισλαμιστών και εβραίων ερμηνευτών, φιλοσόφων παγκόσμιας εμβέλειας, όπως ο Αβικέννας, ο Αβερρόης και ο Μώυσής Μαϊμονίδης. Το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό. Σαν να έβρισκε κάποιος φυλαγμένα σε ένα αρχαίο αγγείο όχι μόνο τα έργα ενός αρχαίου Αϊνστάιν, αλλά και ερμηνείες, εφαρμογές και εκσυγχρονισμό του υλικού από τον ίδιο τον Αϊνστάιν και άλλους σύγχρονους φυσικούς. Λόγω αυτών των σχολιασμών, το έργο του Αριστοτέλη εμφανίστηκε με άμεσα χρησιμοποιήσιμη -και εξαιρετικά αμφιλεγόμενη- μορφή. Για τους μεσαιωνικούς χριστιανούς, η ανάγνωση αυτών των βιβλίων για πρώτη φορά ήταν σαν να έβρισκαν μια συνταγή για διαπλανητικά ταξίδια ή μια θεραπεία για το AIDS, γραμμένες σε κάποιον αρχαίο πάπυρο. Ήταν το είδος της γνώσης που μπορούσε να ανατρέψει την υπάρχουσα κοσμοθεωρία, να προκαλέσει επανάσταση στην επιστήμη και να παράσχει στους αναγνώστες νέα πρότυπα ανθρώπινης οργάνωσης.

Γι αυτό το λόγο, η επανεμφάνιση των αριστοτελικών ιδεών στην Ευρώπη είχε μια μεταμορφωτική επίδραση εντελώς διαφορετική από οποιαδήποτε μεταγενέστερη ανακάλυψη. Δεν προκάλεσε τις εκτεταμένες αλλαγές που έλαβαν χώρα στην ευρωπαϊκή κοινωνία του Ύστερου Μεσαίωνα: την αύξηση της παραγωγής τροφίμων και του εμπορίου, την εξέλιξη των πόλεων, την εξάπλωση της μάθησης και την ανάπτυξη των λαϊκών θρησκευτικών κινήσεων. Η χρησιμότητα των μεθόδων και των εννοιών του Αριστοτέλη εξαρτιόταν από την επίτευξη ενός ορισμένου επιπέδου τεχνικής και οικονομικής προόδου, από την ανάπτυξη μιας ορισμένης πολιτισμικής ορμής εκ μέρους της κοινωνίας-αποδέκτη. Δεδομένης αυτής της ορμής, ωστόσο, οι ανακαλύψεις ήταν καταιγιστικές, επιταχύνοντας το βήμα και βαθαίνοντας την ποιότητα της επιστημονικής και φιλοσοφικής έρευνας. Στη λατινική Δύση, το ανακτημένο έργο του Αριστοτέλη ήταν το κλειδί για τις περαιτέρω εξελίξεις, που θα μετέτρεπαν την Ευρώπη από μια απομακρυσμένη, επαρχιακή περιοχή σε επίκεντρο ενός επεκτατικού παγκόσμιου πολιτισμού.

Φανταστείτε! Πάνω από τέσσερις αιώνες πριν κηρύξουν την επιστημονική επανάσταση ο Φράνσις Μπέικον και ο Καρτέσιος, μια αναγνωρίσιμα σύγχρονη προοπτική -ορθολογιστική, προσγειωμένη, ανθρωπιστική και εμπειρική- πυροδότησε πολιτιστικό πόλεμο απ’ άκρη σ’ άκρη της Δυτικής Ευρώπης, αμφισβητώντας παραδοσιακές θρησκευτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις στον πυρήνα τους. Ο αγώνας ανάμεσα στην πίστη και τη λογική δεν άρχισε, όπως τόσο συχνά υποθέτουν, με την αμφισβήτηση της γεωκεντρικής κοσμολογίας από τον Κοπέρνικο ή με την καταδίκη του Γαλιλαίου από την Ιερά Εξέταση, αλλά με τη διαμάχη πάνω στις ιδέες του Αριστοτέλη κατά τη διάρκεια του 12ου και του 13ου αιώνα. Εδώ και δεκαετίες, οι ειδικοί της μεσαιωνικής ιστορίας έχουν κατανοήσει ότι η αφύπνιση της Δύσης άρχισε κατά τη διάρκεια της «μεσαιωνικής αναγέννησης». Πολλοί πιστεύουν ότι η σύγκρουση μεταξύ των χριστιανών για το αν θα έπρεπε να αποδεχτούν ή να απορρίψουν την αριστοτελική επιστήμη σημαδεύει μια κρίσιμη καμπή -ίσως ΤΗΝ Κρίσιμη καμπή-στην ιστορία της δυτικής διανόησης. Αλλά αυτή η κατανόηση δεν έχει αποτελέσει μέρος της γενικά παραδεκτής πολιτισμικής μας «ιστορίας». Αντίθετα, συνεχίζουμε να λέμε την ιστορία του νεωτερισμού σαν να ξεκίνησε με την Αναγέννηση του 16ου αιώνα και με επιστήμονες όπως ο Κοπέρνικος, ο Γαλιλαίος και ο Ισαάκ Νεύτων.

Γιατί; Ένας λόγος αφορά το μύθο της πολιτισμικής αυθεντικότητας, την ιδέα -κοινή σε πολλούς πολιτισμούς- ότι ένας συγκεκριμένος πολιτισμός αναπτύχθηκε αφ’ εαυτού του, από πρωτότυπες πηγές, αντί να είναι προϊόν δανεισμού ή επιβολής από ξένους. Ο πολιτισμός «μας» είναι αυθεντικά γηγενής, υποστηρίζουν οι φανατικοί κάθε έθνους, ενώ ο «δικός τους» είναι απλώς παραγωγό ή μίμηση. Για όσους αγωνιούν να εδραιώσουν την ανωτερότητα του δυτικού πολιτισμού έναντι όλων των άλλων παραδόσεων, η ιστορία της πρώτης πνευματικής επανάστασης της Ευρώπης είναι κάτι που τους φέρνει σε δύσκολη θέση. Ο πρώτος μεταδότης αυτών των προηγμένων ιδεών ήταν όχι μόνο ένας μη ευρωπαϊκός πολιτισμός, αλλά και ένας πολιτισμός που οι χριστιανοί, εδώ και πολύ καιρό, θεωρούσαν νέμεσή τους: η Μουσουλμανική Αυτοκρατορία, που κατείχε τους Αγίους Τόπους, κυριαρχούσε στις θαλάσσιες οδούς της Μεσογείου και προκαλούσε την Ευρώπη στρατιωτικά επί χίλια σχεδόν χρόνια. Και, ακόμα χειρότερο, όπως ανακάλυψαν οι Σταυροφόροι, αυτός ο «άπιστος» πολιτισμός ήταν σαφώς πιο προηγμένος σε σημαντικούς τομείς απ’ ότι ο πολιτισμός της λατινικής Δύσης. Οι Άραβες και οι Εβραίοι όχι μόνο είχαν αποκτήσει τη φιλοσοφία και τη φυσική επιστήμη του Αριστοτέλη, αλλά είχαν επίσης αφομοιώσει τα μαθηματικά του Ευκλείδη, την αστρονομία και την οπτική του Πτολεμαίου, τις αρχές της μηχανικής του Αρχιμήδη, την ιατρική επιστήμη του Ιπποκράτη και του Γαληνού και άλλους επιστημονικούς θησαυρούς. Πέρα από το ότι είχαν μεταφράσει αυτά τα έργα, τα είχαν ερμηνεύσει, εφαρμόσει και βελτιώσει και είχαν προσθέσει και νέες, δικές τους επιστήμες, όπως η χημεία, η άλγεβρα και η ιστορία. Δεν είναι να απορεί κανείς που οι Άραβες θεωρούσαν τους Σταυροφόρους βάρβαρους επιδρομείς ή που οι Ευρωπαίοι έβλεπαν τον ισλαμικό κόσμο με αυτό τον παράξενο συνδυασμό φόβου και θαυμασμού, μίσους και ζήλιας, που οι φτωχότεροι, λιγότερο «πολιτισμένοι» λαοί αισθάνονται συχνά για όσους είναι πιο πλούσιοι και εκλεπτυσμένοι απ’ ότι οι ίδιοι.

Για τους σοβινιστές μπορεί να είναι άβολο το να θυμηθούν ότι η Ευρώπη εξαρτιόταν από μουσουλμάνους και εβραίους λόγιους για την ανάκτηση της κλασικής της κληρονομιάς. Όμως, για πολλούς νεωτεριστές, μία ακόμα πηγή έντονης αμηχανίας είναι ο ηγετικός ρόλος που διαδραμάτισε σ’ αυτό το έργο της ανακάλυψης ο πιο μεσαιωνικός από τους θεσμούς, η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Σήμερα έχουμε την τάση να σκεφτόμαστε ότι η επιστήμη και η ορθόδοξη θρησκεία βρίσκονται εγγενώς και μονίμως σε σύγκρουση. Μία από τις αγαπημένες μας ιστορίες είναι «Ο Γαλιλαίος έναντι της Ιεράς Εξέτασης» – ένα ηθικοπλαστικό έργο στο οποίο ο θαρραλέος, δημιουργικός άνθρωπος της λογικής έρχεται αντιμέτωπος με τους δογματικούς, ρασοφόρους διώκτες του. Ωστόσο, τα πανεπιστήμια του Μεσαίωνα που βρίσκονταν υπό την αιγίδα της Εκκλησίας ήταν κατηγορηματικά αντίθετα σ’ αυτού του είδους τον αδαή σκοταδισμό. Όπως αναγνώριζε και ο ίδιος ο Γαλιλαίος, οι ανήσυχες «εξαριστοτελισμένες» σχολές των τεχνών και της θεολογίας ήταν τα φυτώρια της επιστημονικής σκέψης. Το εκπληκτικό είναι (τουλάχιστον για όσους έχουν εκπαιδευτεί να πιστεύουν ότι η εποχή της πίστης ήταν μια εποχή σκότους) ότι η αποφασιστική σύγκρουση μεταξύ ορθολογιστικού και παραδοσιοκρατικού στοχασμού δε διεξήχθη μεταξύ της μεσαιωνικής Εκκλησίας και των αντιπάλων της. Έλαβε χώρα στους κόλπους της Εκκλησίας, όπου οι δυνάμεις που υποστήριζαν τη νέα αριστοτελική παιδεία έδιναν μάχη μ’ εκείνους που ήταν αντίθετοι σ’ αυτή.

Αυτή η μάχη είναι το θέμα τούτου του βιβλίου. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η έκβασή της καθόρισε σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της δυτικής διανόησης. Στην εποχή του Μεσαίωνα, φυσικά, το βασικό θέμα της διαμάχης δεν ήταν «επιστήμη» έναντι «θρησκείας». Αυτό που τώρα αποκαλούμε επιστήμη αποτελούσε μέρος μιας ολοκληρωμένης κοσμοθεωρίας, η οποία περιλάμβανε τη λογική, την ηθική, τη μεταφυσική, την αισθητική, ακόμα και τη θεολογία – και όλοι οι εμπλεκόμενοι στη σύγκρουση ήταν πιστοί χριστιανοί. Η αντιδικία είχε, στην πραγματικότητα, να κάνει με το κατά πόσον οι Ευρωπαίοι διανοούμενοι θα αφοσιώνονταν στην αναζήτηση για λογική κατανόηση και στο πώς θα μπορούσαν να το κάνουν χωρίς να χάσουν τη θρησκευτική και πολιτισμική τους ταυτότητα. Μπορούσαν οι χριστιανοί στοχαστές, εμπνευσμένοι από τον Αριστοτέλη, να κατανοήσουν το φυσικό σύμπαν, συμπεριλαμβανομένης και της σφαίρας των ανθρώπινων κινήτρων και σχέσεων; Μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τις ίδιες τεχνικές σκέψης για να εξηγήσουν τη σχέση της κτίσης με το Θεό; Σε πολλούς παραδοσιοκράτες, αυτό το έργο φάνταζε αφενός επικίνδυνο και αφετέρου φιλόδοξο. Ο Αριστοτέλης ήταν ειδωλολάτρης και ορισμένες από τις ιδέες του βρίσκονταν σε δυσαρμονία με τα καθιερωμένα χριστιανικά δόγματα. Το πιο σημαντικό ήταν ότι η αριστοτελική στάση, με τον απτόητο θαυμασμό της για τον υλικό κόσμο, την αντιπάθειά της για τις υπερφυσικές εξηγήσεις και την αισιοδοξία της σχετικά με την ανθρώπινη φύση, ερχόταν σε αντίθεση με αιώνες μεταφυσικών, ασκητικών χριστιανικών αξιών και πρακτικών.

Μπορούσαν οι χριστιανοί στοχαστές να ακολουθούν τη διδασκαλία του Έλληνα σοφού, που αποκαλούσαν «Φιλόσοφο», και ταυτόχρονα να ακολουθούν και τον Ιησού Χριστό; Για έναν αιώνα σχεδόν, η απάντηση παρέμενε αμφίβολη. Λόγω της απειλής που συνιστούσαν για τους καθιερωμένους τρόπους σκέψης, τα βιβλία του Αριστοτέλη περί «φυσικής φιλοσοφίας» θεωρήθηκαν αρχικά πολύ επικίνδυνα για να διδαχτούν σε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Στις αρχές του 13ου αιώνα απαγορεύτηκαν και μερικοί από τους πιο παθιασμένους υποστηρικτές τους κάηκαν σαν αιρετικοί. Το 1277, η Εκκλησία καταδίκασε πολλές αριστοτελικές ιδέες που διδάσκονταν στα σχολεία, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων προτάσεων που είχαν υιοθετηθεί από τη μεγαλύτερη ιδιοφυία του αιώνα, τον Θωμά Ακινάτη. Τελικά, όμως, οι ηγέτες της Εκκλησίας επέτρεψαν στη χριστιανική σκέψη να μεταμορφωθεί από τη νέα κοσμοθεωρία. Με τις μη αναστρέψιμες κοινωνικές αλλαγές που αναδιαμόρφωναν την ευρωπαϊκή κοινωνία, συνειδητοποίησαν ότι η Εκκλησία θα έπρεπε να προσαρμοστεί στα νέα ρεύματα, αν ήθελε να διατηρήσει τη θέση της ως πνευματικής και ηθικής ηγεσίας. Έτσι, διορατικοί πάπες και επίσκοποι έκαναν το μοιραίο βήμα που οι ισλαμιστές ηγέτες είχαν απορρίψει. Παντρεύοντας τη χριστιανική θεολογία με την αριστοτελική επιστήμη, παρέδωσαν τη Δύση σε μια ηθική ορθολογιστικής έρευνας, η οποία θα προκαλούσε μια σειρά «επιστημονικών επαναστάσεων», καθώς και απρόβλεπτες αναταραχές στην κοινωνική και θρησκευτική σκέψη.

Συνεπώς, οι πρώτοι φυσικοί επιστήμονες της Ευρώπης ήταν σχολαστικοί θεολόγοι και οι πιο καινοτόμοι κοινωνικοί στοχαστές της ήταν καθηγητές των τεχνών στα καινούρια καθολικά πανεπιστήμια. Επί τέσσερις αιώνες, οι Ευρωπαίοι φοιτητές -μια ελίτ προορισμένη για ηγετικές θέσεις στην Εκκλησία, την κυβέρνηση, την ιατρική και τα νομικά- ήταν αφοσιωμένοι σε ένα πρόγραμμα σπουδών που συνδύαζε τη λογική του Αριστοτέλη και τη φυσική φιλοσοφία με τη χριστιανική παιδεία. Η επιστημονική δραστηριότητα (συμπεριλαμβανομένης και της αναλυτικής επεξεργασίας της ηθικής και της πολιτικής) είχε νομιμοποιηθεί μέσω της σύνδεσής της με τη θρησκεία, και η θεολογία -η χρήση της λογικής σε ερωτήματα πίστης- θεωρούνταν η «βασίλισσα των επιστημών». Η αριστοτελική κίνηση είχε ισχυροποιηθεί… όμως ο γάμος της πίστης με τη λογική δεν ήταν ποτέ εύκολος. Ακόμα και πριν ολοκληρώσει ο Θωμάς Ακινάτης το σπουδαίο συνθετικό έργο του Summa Theologica, οι συντηρητικοί το επέκριναν ο>ς υπερβολικά ελληνικό και οι ριζοσπαστικοί ως υπερβολικά χριστιανικό. Το 14ο αιώνα, ο λαμπρός φραγκισκανός σχολαστικός λόγιος Γουλιέλμος του Όκαμ επέμενε ότι ο Ακινάτης είχε σφάλει προσπαθώντας να διατυπώσει μια «φυσική θεολογία» και ότι θα ήταν καλύτερα τόσο για την επιστήμη όσο και για τη θρησκεία αν χώριζαν. Μέχρι να προκαλέσει κλυδωνισμούς στην Ευρώπη μια νέα επιστημονική επανάσταση την εποχή του Γαλιλαίου, οι διαδικασίες του διαζυγίου είχαν πάρει για τα καλά το δρόμο τους. Οι περισσότεροι από τους «νέους ανθρώπους» του Που αιώνα δεν αναγνώριζαν τον Αριστοτέλη ως έμπνευση, αλλά ως εχθρό.

Υπήρχαν αρκετοί λόγοι γι αυτό, κι ένας, σίγουρα, είναι ο ξεπεσμός του σχολαστικισμού. Τα πανεπιστήμια, που κάποτε ήταν η πηγή της δημιουργικής σκέψης, του πνευματικού οργασμού και των ελεύθερων συζητήσεων, τώρα συνδύαζαν τη στεγνή ορθοδοξία σε ζητήματα δόγματος με μια ανόητη θεολογική λεπτολογία. Όπως παρατήρησε ο μεγάλος καθολικός ανθρωπιστής Έρασμος, οι «επιστημονικοί» θεολόγοι των σχολών αφοσιώνονταν τώρα σε ερωτήματα του τύπου: «Θα επιτρέπεται να τρώμε και να πίνουμε μετά την ανάσταση των νεκρών;» («Παίρνουμε τις κατάλληλες προφυλάξεις κατά της πείνας και της δίψας, όσο υπάρχει ακόμα καιρός», σχολίαζε ψυχρά.) Με την Εκκλησία σε άμυνα έναντι της προτεσταντικής εξέγερσης και την αύξηση της κοσμικής εξουσίας, οι οπαδοί του Αριστοτέλη είχαν γίνει αντιδραστικοί συντηρητικοί, υπερασπιζόμενοι δουλικά κάθε συμπέρασμα του δασκάλου τους, ακόμα και μπροστά σε καινούριες αποδείξεις για το αντίθετο. Έτσι, όταν το τηλεσκόπιο του Γαλιλαίου αποκάλυψε ότι το φεγγάρι ήταν «βλογιοκομμένο» και ότι ο πλανήτης Αφροδίτη είχε χάση και φέξη όπως η Σελήνη, πολλοί λόγιοι διακήρυτταν ότι κάτι πρέπει να μην πήγαινε καλά με τους φακούς του, αφού ο Φιλόσοφος είχε υποστηρίξει ότι τα ουράνια σώματα ήταν τέλεια και αμετάβλητα και ότι η Γη, όχι ο Ήλιος, βρισκόταν στο κέντρο του Σύμπαντος. Όπως παρατηρούσε ο Γαλιλαίος, ο ίδιος ο Αριστοτέλης, με το μεγάλο σεβασμό του προς τις αποδείξεις, δε θα είχε καταλήξει ποτέ σε ένα τέτοιο συμπέρασμα.

Άλλοι στοχαστές της μεταμεσαιωνικής Αναγέννησης δεν ήταν τόσο ευγενικοί όσο ο Γαλιλαίος με το μεγάλο πνευματικό τους πρόγονο. Αφού ο Κοπέρνικος και οι διάδοχοί του έθεσαν τη Γη σε κίνηση και εξάλειψαν τις περισσότερες διακρίσεις μεταξύ των νόμων που διέπουν τη γήινη και την ουράνια συμπεριφορά, οι ιδέες του Αριστοτέλη απεικονίζονταν συχνά ως βλακώδεις προκαταλήψεις – ένα απομεινάρι του σκοτεινού, μεσαιωνικού παρελθόντος. Αλλά αυτό δεν ίσχυε σε καμιά περίπτωση. Η κοσμολογία του Αριστοτέλη ήταν λανθασμένη, όχι «αντιεπιστημονική». Όπως και το υπόλοιπο σύστημά του, ήταν βασισμένη σε αρχές, εξαιρετικά αμφιλεγόμενες στην αρχή, που αργότερα έγιναν οι αποδεκτές βάσεις της επιστημονικής μεθόδου: για παράδειγμα, οι ιδέες ότι ο κόσμος που μας δείχνουν οι αισθήσεις μας είναι αληθινός, κι όχι απλώς μια σκιά της πραγματικότητας· ότι οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν τη λογική τους είναι ικανοί να ανακαλύψουν μεγάλες αλήθειες σχετικά με αυτό τον κόσμο- ότι κατανόηση των φαινομένων σημαίνει κατανόηση των σχέσεων αιτίου και αιτιατού· και ότι οι φυσικές διαδικασίες είναι αναπτυξιακές και αποκαλύπτουν στους επιδέξιους ερευνητές τακτικά πρότυπα ανάπτυξης και αλλαγής. Φυσικά, η επιστήμη του Φιλοσόφου δεν ήταν όπως η δική μας. Η κοσμοθεωρία του περιέχει πολλά στοιχεία που η σύγχρονη επιστήμη απορρίπτει. Αλλά ο δογματισμός των μεταγενέστερων οπαδών του δεν ήταν δικός του. Ήταν η γεροντική εκδήλωση ενός συστήματος που, στην ακμή του, είχε φέρει επανάσταση στην ευρωπαϊκή σκέψη και της είχε δώσει πολλά από τα πιο τολμηρά και δυναμικά της χαρακτηριστικά.

Με την περαιτέρω πρόοδο της επιστήμης, την αύξηση της κοσμικής εξουσίας και τον κατακερματισμό της Εκκλησίας, το έργο του Αριστοτέλη απώλεσε τη θέση-κλειδί του για τη συμπαντική γνώση. Ταυτόχρονα, μεταξύ των Ευρωπαίων διανοούμενων, το διαζύγιο πίστης και λογικής έγινε οριστικό. Οδηγημένοι από την ανάγκη να απελευθερώσουν τη σκέψη τους από θρησκευτικούς περιορισμούς, οι απόστολοι του Διαφωτισμού σχεδίασαν το διαχωρισμό μεταξύ υποκειμένου και αντικειμένου, αξιών και πραγματικότητας, θρησκευτικών πεποιθήσεων και επιστημονικής γνώσης, ένα διαχωρισμό που χαίρει ακόμα ευρείας αποδοχής. Ή μήπως όχι; Κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων δεκαετιών, η σύγκρουση που συγκλόνισε την κοινωνία της Δύσης στο Μέσο Μεσαίωνα έχει επανεμφανιστεί σε παγκόσμια κλίμακα. Οι πιο βίαιες και δραματικές μάχες φέρνουν αντιμέτωπους τους ένθερμους υποστηρικτές των παραδοσιακών θρησκευτικών πεποιθήσεων και συμπεριφορών με τους νεωτεριστές και μετανεωτεριστές αντιπάλους τους. Αλλά δεν είναι μόνο οι «φονταμενταλιστές» που δηλώνουν δυσαρεστημένοι με το σχίσμα μεταξύ επιστημονικής και θρησκευτικής σκέψης. Θεολόγοι, επιστήμονες και ανθρωπιστές διαφορετικής προέλευσης και απόψεων παλεύουν και πάλι με τα ζητήματα που έκαναν τα πανεπιστήμια και τις εκκλησίες της Ευρώπης πνευματικό (μερικές φορές, και πραγματικό) πεδίο μάχης κατά το 12ο και 13ο αιώνα.

Άραγε μπορούν οι σκεπτόμενοι άντρες και γυναίκες να κατανοήσουν τα μυστήρια του Σύμπαντος και να κυριαρχήσουν στην ανυπότακτη φύση τους; Είναι η επιστημονική τόλμη συνεπής με τη θρησκευτική πίστη; Παρεμβαίνει ο Θεός στη φύση και στις ανθρώπινες υποθέσεις; Μπορούν οι άνθρωποι να ζήσουν μια ηθική ζωή χωρίς Αυτόν; Η ανακάλυψη εκ νέου των έργων του Αριστοτέλη έφερε στο επίκεντρο της δυτικής συνείδησης παλιά ερωτήματα, πυροδοτώντας τον αγώνα για την εναρμόνιση πίστης και λογικής, που δεν έχει τελειώσει ακόμα

Απο το βιβλίο «Τα τέκνα του Αριστοτέλη» – Πώς η αρχαία σοφία φώτισε τους σκοτεινούς χρόνους του Richard Rubenstein

http://antikleidi.com/

ΕΛΛΑΣ: Τα χαρακτηριστικά της αρχαίας ελληνικής σκέψης.

Στην αρχαία ελληνική σκέψη θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε κυρίαρχα τα πιο κάτω γνωρίσματα:

α. Δείχνει μια τάση προς το γενικό.

Όχι ότι αδιαφορεί για το ειδικό, αλλά εντάσσει το ειδικό και συγκεκριμένο μέσα σε μια ολότητα. To κάθε πράγμα είναι μέρος του όλου. Τα πράγματα πρέπει να τα βλέπουμε στη συνάφεια τους, για να συλλαμβάνουμε το αληθινό τους νόημα. O κόσμος είναι ταυτόχρονα πολλότητα και ενότητα. Είναι ανάγκη να βλέπουμε τα πολλά κάτω από το πρίσμα μιας κοσμικής ενότητας, μιας γενικής νομοτέλειας. Πραγματική γνώση είναι η γνώση του γενικού, όχι του επιμέρους.

H τάση προς το γενικό θεωρήθηκε σαν η αιτία, για την οποία δεν αναπτύχθηκαν στην αρχαία Ελλάδα οι ειδικές επιστήμες. Στις επιστήμες το ενδιαφέρον στρέφεται σε συγκεκριμένα πράγματα, όχι στα «καθ” όλου». H μη ανάπτυξη της επιστήμης στην αρχαία Ελλάδα ίσως οφείλεται σε άλλους λόγους, π.χ. στη μη ανακάλυψη του πειράματος, στην έλλειψη προχωρημένων ερευνητικών μέσων κ.λπ. Οι ειδικές επιστήμες (και ιδιαίτερα τα Μαθηματικά, η Αστρονομία και η Μηχανική) αναπτύχθηκαν κατά τους ελληνιστικούς χρόνους. Τότε η κυριαρχία της φιλοσοφίας πάνω στις επιστήμες χαλάρωσε και οι επιστήμονες δεν ήθελαν να υποτάσσονται σε γενικές αρχές και σε προκατασκευασμένα νοητικά σχήματα.

β. Η αρχαία ελληνική σκέψη είχε θεωρητικό χαρακτήρα, όχι πρακτικό ή ωφελιμιστικό.

O Αριστοτέλης κάνει λόγο για την ανιδιοτέλεια της φιλοσοφίας:

«Δεν καλλιεργούμε τη φιλοσοφία για καμιά άλλη ανάγκη, αλλά, όπως ακριβώς άνθρωπος ελεύθερος είναι αυτός που υπάρχει για τον εαυτό του και όχι για χάρη κάποιου άλλου, έτσι και τη φιλοσοφία θέλουμε γιατί είναι η μόνη ελεύθερη από τις επιστήμες, γιατί μόνο αυτή υπάρχει χάρη του εαυτού της» (Μεταφ. 982B).

greek-philosophers H ελευθερία και η αν ιδιοτέλεια υπάρχει στη φιλοσοφία, όχι στις ειδικές επιστήμες. Οι τελευταίες συνδέονται με την εξυπηρέτηση πρακτικών αναγκών, έχουν ωφελιμιστικό χαρακτήρα (παράδειγμα η Ιατρική).

Ωστόσο η παρατήρηση του Αριστοτέλη, που καταγράψαμε πιο πάνω, δεν έχει γενική ισχύ. O Σωκράτης συνέδεε τη φιλοσοφία με την πράξη, ισχυριζόταν ότι η ορθή σκέψη οδηγεί στη σωστή πράξη, στην ορθή ρύθμιση της συμπεριφοράς μας. To ίδιο ως ένα σημείο δεχόταν και ο Αριστοτέλης στον τομέα της ηθικής. Σύνδεση σκέψης και ζωής βλέπουμε αργότερα στους Στωικούς, στους Επικούρειους και σε άλλους φιλοσόφους. Δεν καλλιεργούσαν λοιπόν οι αρχαίοι Έλληνες πάντα τη γνώση για τη γνώση, δεν την έβλεπαν πέρα για πέρα σαν αυτοσκοπό, σαν κάτι εντελώς θεωρητικό.

γ. H αρχαία ελληνική σκέψη είναι ορθολογική ή νοησιαρχική.

Εμπιστεύεται τη νόηση και το λογικό, όχι τις αισθήσεις. Οι αισθήσεις μας δίνουν μια φευγαλέα και εξωτερική εικόνα για τα επιμέρους αντικείμενα. Δεν μας δείχνουν τις συναρτήσεις των πραγμάτων, τη γενική τους νομοτέλεια κ.λπ. H αρχαία ελληνική σκέψη είναι ορθολογική, όχι ανορθόλογη ή ενορατική, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις. O Πλάτωνας π.χ. συνδυάζει ορθολογισμό και ενορατισμό.

Όταν χαρακτηρίζουμε την αρχαία ελληνική σκέψη ορθολογική, δεν εννοούμε ότι είναι μια σκέψη που παραβλέπει την εμπειρία, ότι ερμηνεύει την πραγματικότητα ξεκινώντας από εντελώς θεωρητικά σχήματα. Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι δεν φτιάχνουν αυθαίρετα θεωρητικά σχήματα. Προσπαθούν να ερμηνεύσουν την ίδια την εμπειρική πραγματικότητα.

Υπήρξαν βέβαια φιλόσοφοι που, για να ερμηνεύσουν τον κόσμο, ένιωσαν την ανάγκη να επινοήσουν έναν άλλον, τέλειο ή άυλο, κόσμο. Αυτό συνέβη με τον Πλάτωνα, που η σκέψη του είναι μεταφυσική, αντι-εμπειρική. O ορθολογιστής Πλάτωνας έδωσε ιδιαίτερη υπόσταση στις έννοιες, στις συλλήψεις της νόησης, και έτσι έφτασε στη Μεταφυσική. Όλοι οι άλλοι φιλόσοφοι στηρίχτηκαν στην εμπειρία, στον ορατό κόσμο.

δ. H αρχαία ελληνική σκέψη είναι πλουραλιστική. Δεν είναι ενιαία. Διαμόρφωσε πολλές και διαφορετικές κοσμοθεωρίες, που η μια διαδεχόταν την άλλη ή υποστηρίζονταν ταυτόχρονα στον ίδιο χώρο και στην ίδια ιστορική περίοδο.

O πλουραλισμός έχει σχέση με την ελευθερία της σκέψης και τη δημιουργικότητα των επιμέρους στοχαστών. H φιλοσοφία είναι πάντα πλουραλιστική. Μονιστική είναι η θρησκεία ή η πολιτική ιδεολογία. H φιλοσοφία αλλάζει. Οι απόψεις των φιλοσόφων δεν συμπίπτουν πάντα ούτε είναι υποχρεωτικό να συμπίπτουν. Δεν επιβάλλεται καμιά ομοιομορφία στη φιλοσοφική σκέψη από κάποια αυθεντία. O κάθε φιλόσοφος προτείνει τη δική του κοσμοθεωρία, που μπορεί να είναι αντίθετη προς όλες τις προηγούμενες ή και μια απλή παραλλαγή τους.

Οι φιλόσοφοι μπορεί να είναι δογματικοί, να πιστεύει ο καθένας ότι ανακάλυψε τη μοναδική αλήθεια και να βλέπει λαθεμένες τις κοσμοθεωρίες όλων των άλλων, αυτό όμως δεν καταργεί την πολυμορφία των απόψεων που υπάρχει αντικειμενικά. O κάθε φιλόσοφος δημιουργεί τη σχολή του με τους μαθητές και τους οπαδούς του, που προσκολλούνται δογματικά σε μια κοσμοαντίληψη. Οι φιλοσοφικές σχολές όμως είναι πολλές και παρουσιάζουν εντυπωσιακές διαφορές ή και ομοιότητες.

Από το βιβλίο : Αρχαίοι Έλληνες Στοχαστές του Σωκράτη Γκίκα (εκδ. Σαββάλας)

sciencearchives.wordpress.com

enallaktikidrasi.com/

 

ΑΝΕΞΗΓΗΤΟ: Η χαμένη Ατλαντίδα

 

Η περίφημη αναφορά της αρχαίας Ατλαντίδας, η οποία καταβυθίστηκε πριν περίπου 9.500 χρόνια, στα έργα του Πλάτωνα «Τίμαιος» και «Κριτίας», έχει γίνει έναυσμα για την διεξαγωγή εκτεταμένης έρευνας σε όλο τον κόσμο, αλλά και τη διατύπωση πάμπολλων θεωριών για τον γεωγραφικό χώρο της μυθικής αυτοκρατορίας.

Εχουν προταθεί ως πιθανές τοποθεσίες η περιοχή της οροσειράς του Ατλαντα στην έρημο Σαχάρα, η περιοχή Σους-Μασά-Ντράα στο νότιο Μαρόκο, η περιοχή της Μερόης στο βόρειο Σουδάν, η περιοχή του κοιλάδας του Ινδού ποταμού, η Ανταρκτική, η Λέσβος (ανοιχτά από το Πλωμάρι), η νήσος Σέρμπρο στα ανοιχτά της Σιέρα Λεόνε, κ.ά.

Συνολικά πάνω από 200 τοποθεσίες σε όλη τη Γη διεκδικούν την «πατρότητα» της μυθικής πολιτείας. Η Σαντορίνη όμως, λόγω της έκρηξης του ηφαιστείου και τον καταποντισμό μεγάλου τμήματος του αρχικού νησιού, συγκεντρώνει πολλές προτιμήσεις ως πιθανή Ατλαντίδα.

Σύμφωνα με τον καθηγητή κ. Αντώνη Κονταράτο, το 1966 επιστημονική ομάδα υπό τον καθηγητή Α. Γαλανόπουλο και τον ωκεανογράφο-μηχανικό J. Mavor, επισκέφθηκε τη Σαντορίνη για να συγκεντρώσει στοιχεία που επιβεβαίωναν τη θεωρία του πρώτου ότι η Χαμένη Ατλαντίδα ήταν στη Σαντορίνη. Χρησιμοποιήθηκε ωκεανογραφικό πλοίο και καταγράφηκαν δυο μορφολογικές τομές του πυθμένα μέσα στην Καλντέρα, διαπιστώνοντας ότι στην ευθεία Θήρας-Νέας Καμένης–Θηρασιάς υπάρχει τεκτονική τάφρος. Τα πορίσματα δόθηκαν τότε στη δημοσιότητα και είχαν μεγάλη απήχηση. Συσχέτιζαν τη Σαντορίνη με τη μυθική Ατλαντίδα με βάση γεωλογικά και μυθολογικά στοιχεία, καθώς και βιβλιογραφικές αναφορές (αιγυπτιακά κείμενα, Παλαιά Διαθήκη).

Το 2003 το Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), με ιδιωτική χορηγία, πραγματοποίησε έρευνες στα δυτικά της Σαντορίνης, με στόχο να εντοπίσει πιθανά ίχνη της αρχαίας Ατλαντίδας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ακόμα και αν υπάρχει ιστορική αλήθεια στη συσχέτιση Σαντορίνης-Ατλαντίδας, είναι δύσκολο να βρεθούν στοιχεία στον βυθό λόγω του μεγάλου πάχους των ηφαιστειακών προσχώσεων. Η έρευνα κάλυψε περιοχή 25 τ. χλμ. Σε κάποια σημεία που ελέγχθηκαν ηχοβολιστικά, εμφανίστηκαν γεωμετρικά χαρακτηριστικά σε ευθεία διάταξη, σε μέσο βάθος 115 μέτρων και σε επίπεδη επιφάνεια 4,5 τ.χλμ.

Πάντως, ούτε ο Όμηρος, ούτε ο Ησίοδος, ούτε ο Ηρόδοτος, ούτε ο Θουκυδίδης, ούτε ο Αριστοτέλης κάνουν την παραμικρή αναφορά στην Ατλαντίδα. Μόνο ο Πλάτων την αναφέρει.

INFO

• Είναι γνωστό ότι ο μύθος της χαμένης ιδανικής πολιτείας επηρέασε καθοριστικά το έργο άλλων, κατοπινών στοχαστών. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της «Νέας Ατλαντίδας» του Φράνσις Μπέικον και της «Ουτοπίας» του Τόμας Μορ.
• Ο Ιταλός ερευνητής Λ. Μόντε ταυτίζει την Ατλαντίδα με τον Μινωικό πολιτισμό και υποστηρίζει ότι στην πραγματικότητα ο Πλάτων παραθέτει την ιστορία του πολέμου ανάμεσα σε Αθήνα και Κρήτη την εποχή του Χαλκού.

– See more at: http://www.santorini.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=176&Itemid=71#sthash.5myAeZvl.dpuf

ΕΛΛΑΣ: Ο Ορφέας και ο Όμηρος έζησαν 16.500 χρόνια πριν από σήμερα

 

Ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο ήλθε στα χέρια μου, με τίτλο «Περίπλους στο παρελθόν», του εκπαιδευτικού Θεόδωρου Ποσταντσίδη, Στο βιβλίο αυτό, ο μελετητής κάνει μια ανατροπή στα έως τώρα συμβατικά λεγόμενα και μετρημένα, φοβισμένα, μασημένα λόγια του επίσημου επιστημονικού κατεστημένου.

Από την εν λόγω εργασία του, λοιπόν, σας παρουσιάζω μια περίληψη: «Η χρονολόγηση ενός γεγονότος δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται ούτε από συμπτωματικά στοιχεία, ούτε βέβαια από κυκλικά επιχειρήματα, όπως γίνεται στην περίπτωση του Τρωικού Πολέμου, όπου οι επιστήμονες έδωσαν πρώτα μια ημερομηνία και κατόπιν έτρεξαν να προσαρμόσουν τα πάντα γύρω από αυτήν.

Έτσι οι όποιες αναφορές υπάρχουν σήμερα δεν έχουν καμία αξία μια και είναι απλά ένα ακόμα κυκλικό επιχείρημα. Ξεκινούν από το 1170 π.χ.χ. και φυσικά καταλήγουν υποχρεωτικά εκεί. Τα όποια αστρονομικά στοιχεία χρησιμοποίησαν αφορούσαν εκλείψεις, που συμβαίνουν πάντοτε, και φυσικά κοντά και σε αυτήν την ημερομηνία. Αλλά αυτό δεν είναι στοιχείο χρονολόγησης. Είναι σαν να πας στην ακροθαλασσιά και να αναρωτιέσαι αν θα βρεις κοχύλια για να δηλώσεις μετά ότι εκεί είναι η θάλασσα, χωρίς να σκέφτεσαι ότι από την αρχή πήγες εκεί.

Το θέμα μας όμως δεν είναι άλλο από την χρονολόγηση των ορφικών και ομηρικών κειμένων, με μερικά πραγματικά στοιχεία, που αφορούν αστρονομικά φαινόμενα μοναδικά, όπως η εαρινή ισημερία σε συγκεκριμένο ζώδιο και η ισομέρεια των εποχών.

 

Η Γη ισορροπεί μέσα σ’ ένα βαρυτικό πεδίο, που από την μια κάνει τον φυσικό άξονά της να έχει μια κλίση 23,4° ως προς το επίπεδο της ελλειπτικής, το επίπεδο δηλαδή περιστροφής γύρω από τον ήλιο, και από την άλλη να εκτελεί μια περιστροφή κάθε ημέρα γύρω από τον άξονα αυτό δεξιόστροφη. Γι’ αυτό και ο ήλιος «κινείται» ως προς εμάς αριστερόστροφα. Ταυτόχρονα η κλίση αυτή του άξονα συμβάλει στην δημιουργία των εποχών, ενώ παράλληλα αναγκάζει την Γη, όπως και κάθε «σβούρα» να κάνει ο άξονας της μία πλήρη στροφή κάθε περίπου 25.760 χρόνια. Αυτή η μεγάλη στροφή ονομάζεται μετάπτωση ισημεριών μια και εξ αιτίας της η εαρινή ισημερία αλλάζει, κατά μέσον όρο κάθε 2.500 χρόνια (ζώδιο). Στην εποχή μας γίνεται στους Ιχθείς. Όπως ξέρουμε η Γη περιφέρεται και γύρω από τον Ήλιο. Κάνει μια περιστροφή κάθε έναν χρόνο.

Αυτή όμως η περιστροφή δεν είναι απόλυτα ομαλή. Από την μια η τροχιά της προσομοιάζει προς μια έλλειψη και από την άλλη το νοητό κέντρο αυτής της ελλειπτικής δεν ταυτίζεται με την θέση του Ήλιου. Είναι σαν ο Ήλιος να πλησιάζει, μέσα σ’ ένα διάστημα 95.000 χρόνων, πότε προς την μια και πότε προς την άλλη πλευρά.

Έτσι δημιουργούνται δύο σημεία τροχιακά. Αυτό που είναι το πιο κοντινό στον Ήλιο (περιήλιο) και το συμμετρικό του, που είναι πιο μακρινό από τον Ήλιο (αφήλιο). Δημιουργείται δηλαδή ένας άξονας συμμετρίας. Τα δύο δε τμήματα της ελλειπτικής ονομάζονται αψίδες. Η ετήσια κίνηση της Γης έχει όμως άλλα 4 «σταθερά» σημεία αναφοράς αποτέλεσμα και αυτό της κλίσης του άξονα της Γης.

Τα δύο είναι τα σημεία που τέμνεται η ελλειπτική με την προέκταση του ισημερινού (ισημερίες) και ο κάθετος σε αυτά άξονας, που αντιπροσωπεύει τις τροπές του Ήλιου (μεγαλύτερη ημέρα και μεγαλύτερη νύχτα). Η αναπαράσταση αυτού του φαινομένου σε γράφημα είναι ένας κύκλος που τέμνεται από δύο άξονες (σχ. 1).

Η σύνθεση των αψίδων της ελλειπτικής με τον «τροχό» που είδαμε παραπάνω δίνει την διάρκεια των εποχών, γιατί ενώ οι άξονες τροπών και ισημεριών είναι σταθεροί ο άξονας περιηλίου-αφηλίου κινείται κάνοντας έναν κύκλο κάθε 20.936 χρόνια.

Όταν αυτός ο άξονας περιηλίου-αφηλίου ταυτίζεται με τον άξονα των τροπών τότε η Άνοιξη έχει ίδιες ημέρες με το Καλοκαίρι και το Φθινόπωρο με τον Χειμώνα. Όταν όμως ταυτίζεται με τον άξονα των ισημεριών τότε ή ο Χειμώνας ισούται με την Άνοιξη και το Καλοκαίρι με το Φθινόπωρο ή Άνοιξη με το Φθινόπωρο και το Καλοκαίρι με τον Χειμώνα. Το σημαντικό των παραπάνω πληροφοριών είναι ότι αυτές οι κινήσεις είναι μετρήσιμες μια και επαναλαμβάνονται με την ακρίβεια ενός ρολογιού. Έτσι ξέρουμε πότε συμβαίνουν».

Οι αστρονομικές πληροφορίες των κειμένων

Όταν ο συγγραφέας αναφέρεται σε αρχαία κείμενα εννοεί «μόνον του Ορφέως, του Ομήρου και του Ησιόδου, κείμενα απροσδιορίστου έως σήμερα ηλικίας, μια και ούτε ένας – επαναλαμβάνω ούτε ένας – δεν γνωρίζει το πότε γράφηκαν. Πολλοί υπέθεσαν, αλλά κανείς δεν γνώριζε πραγματικά.

Ο Ορφέας, ο χαρισματικός αυτός πανεπιστήμων, στους λεγόμενους «Ύμνους» του μας δίνει μια σειρά από πληροφορίες για τα αστρονομικά φαινόμενα της εποχής του. Για όσους θέλουν να τον αμφισβητήσουν θα πω εδώ ότι ο Ορφέας (το ίδιο ισχύει και για τους άλλους) όταν παρατηρούσε τον ουρανό και κατέγραφε τα διάφορα φαινόμενα προφανώς δεν σκεφτόταν πώς να ξεγελάσει τους επόμενους χιλιάδες χρόνια μετά, αλλά θέλησε να τα καταγράψει, ώστε να μπορέσουν και να τα χρονολογήσουν. Μάλιστα ο αείμνηστος Κ. Χασάπης έγραψε μια διατριβή πάνω σε αυτά και κατάφερε να ταυτίσει με ακρίβεια τα λεγόμενα στους Ύμνους με αντίστοιχα αστρονομικά φαινόμενα.

Οι λεγόμενοι Ύμνοι δεν ήταν δοξασίες τρελαμένων πρωτογόνων, αλλά η καταγραφή των αστρονομικών και άλλων χαρακτηριστικών των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος, αλλά και μια σειρά γήινων φαινομένων. Από το εξαίρετο αυτό βιβλίο, που αγνοήθηκε, αλλά ποτέ δεν διαψεύστηκε, αν και τελευταία κάποιοι προσπαθούν να οικειοποιηθούν τα συμπεράσματα του Κ. Χασάπη, μαθαίνουμε τα εξής:

α) Στον «Ύμνο» 27,3 (της Ρέας) λέει «ΤΑΥΡΟΦΟΝΩΝ ΖΕΥΞΑΣΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΝ ΑΡΜΑ ΛΕΟΝΤΩΝ».

β) Στον «Ύμνο» 14,2 (της Μητέρας των Θεών) αναφέρει: «Η ΛΙΣ ΤΑΥΡΟΦΟΝΟΣ ΙΕΡΟΤΡΟΧΟΝ ΑΡΜΑ ΤΙΤΑΙΝΕΙ».

γ) Στον «Ύμνο» 8,19 (του Ήλιου) συνεχίζει: «ΜΑΣΤΙΓΙ ΛΙΓΥΡΗ ΤΕΤΡΑΟΡΟΝ ΑΡΜΑ ΔΙΩΚΩΝ». Η κίνηση πέριξ του Ήλιου αναφέρεται ως κίνηση άρματος που την βλέπουμε και στην ιστορία του Φαέθωντος. Εδώ επίσης έχουμε αναφορά στους γνωστούς αστερισμούς του Λέοντα και του Ταύρου, που βρίσκονται, ως προς την ελλειπτική σε απόσταση τριών ζωδίων δηλαδή 90°. Όταν ο Λέων βρίσκεται στον άξονα των Τροπών, τότε ο Ταύρος βρίσκεται στην Εαρινή Ισημερία (σχ.2).

δ) Στον ύμνο 34,21-22 (στον Απόλλωνα) μας λέει: «ΜΙΞΑΣ ΧΕΙΜΩΝΟΣ ΘΕΡΕΟΣ Τ ΙΣΟΝ ΑΜΦΟΤΕΡΟΙΣΙΝ ΤΑΙΣ ΥΠΑΤΑΙΣ ΧΕΙΜΩΝΑ ΘΕΡΟΣ ΝΕΑΤΑΙΣ ΔΙΑΚΡΙΝΑΣ».

Εδώ έχουμε μια σαφή αναφορά στο γνωστό στην Αστρονομία περιοδικό φαινόμενο της ισομέρειας των εποχών. Ας δούμε το νόημα, ή την απόδοση εάν θέλετε, αυτών των στίχων, γιατί εδώ είχαμε μια τεράστια παρανόηση από τους προηγούμενους ερευνητές:

Ο Ορφέας ναι μεν αναφέρει ότι το Θέρος και ο Χειμώνας είναι ίσοι, αλλά δεν εννοεί το γνωστό μας καλοκαίρι στην πλευρά αυτή της Εύκρατης Ζώνης, αλλά για το σύνολο Θέρος+Άνοιξη που αφορά το υπόλοιπο κομμάτι της Γης, στις άλλες δύο ζώνες, που έχουν μόνον δύο εποχές.

Άλλωστε στον δεύτερο στίχο μας λέει επεξηγηματικά ότι οι τελευταίες (ΥΠΑΤΑΙΣ) ημέρες του Χειμώνα διακρίνονται (ΔΙΑΚΡΙΝΑΣ) από τις πρώτες (ΝΕΑΤΑΙΣ) ημέρες του Θέρους. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνον όταν ο χειμώνας και το θέρος γειτνιάζουν και αυτό συμβαίνει μόνον όταν θεωρούμε ότι υπάρχουν δύο εποχές.

Τώρα για το πώς μπορούν να ξεχωρίσουν μεταξύ τους (ΔΙΑΚΡΙΝΑΣ) αυτό μπορεί να γίνει μόνον με την Εαρινή Ισημερία. Άλλωστε ακόμη και σήμερα λέμε ότι είναι η πρώτη ημέρα της Άνοιξης. Άρα την εποχή του το σύνολο ΘΕΡΟΣ+ΕΑΡ ισούτο με το ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ+ΧΕΙΜΩΝΑΣ. Αυτό συνέβη το 3983 π.χ.χ. και την προηγούμενη φορά το 14451 π.χ.χ.

Με βάση αυτά τα δύο πρώτα στοιχεία θα λέγαμε ότι αναφέρεται πιθανόν στο 3983 π.χ.χ. Αλλά εδώ έρχεται ο Όμηρος να μας δώσει το επόμενο στοιχείο.

Στην Οδύσσεια (Ε,271-277) η Καλυψώ λέει στον Οδυσσέα ότι θα κινηθεί με βάση την θέση της Μ. Άρκτου, της οποίας καταγράφει την θέση με απόλυτη ακρίβεια, που είναι παμφαίνουσα (ΑΜΜΟΡΟΣ ΕΣΤΙ ΛΟΕΤΡΩΝ ΩΚΕΑΝΟΙΟ), δηλαδή βρίσκεται κοντά στον Β. Πόλο. Αυτή θα έπρεπε να βρίσκεται πάντοτε αριστερά του. Για να επιτευχθεί αυτό θα έπρεπε ο Οδυσσέας να έχει μια κίνηση από ΝΔ. προς ΒΑ.

«ΠΛΗΙΑΔΑΣ Τ ΕΣΟΡΩΝΤΙ ΚΑΙ ΟΨΕ ΔΥΟΝΤΑ ΒΟΩΤΗΝ ΑΡΚΤΟΝ Θ ΗΝ ΚΑΙ ΑΜΑΞΑΝ ΕΠΙΚΛΗΣΙΝ ΚΑΛΕΟΥΣΙΝ Η Τ ΑΥΤΟΥ ΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΚΑΙ Τ ΩΡΙΩΝΑ ΔΟΚΕΥΕΙ ΟΙΗ Δ ΑΜΜΟΡΟΣ ΕΣΤΙ ΛΟΕΤΡΩΝ ΩΚΕΑΝΟΙΟ ΤΗΝ ΓΑΡ ΔΗ ΜΙΝ ΑΝΩΓΕ ΚΑΛΥΨΩ ΔΙΑ ΘΕΑΩΝ ΠΟΝΤΟΠΟΡΕΥΕΜΕΝΑΙ ΕΠ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΧΕΙΡΟΣ ΕΧΟΝΤΑ».  

Η Μ. Άρκτος ήταν παμφαίνουσα το 2500-2000 π.χ.χ. περίπου έως το 1000-500 π.χ.χ. Σήμερα, για παράδειγμα, δεν είναι παμφαίνουσα. Αμέσως διαπιστώνουμε ότι ούτε το 3983 π.χ.χ. ούτε το 14451 π.χ.χ. ήταν παμφαίνουσα στο Βόρειο Ημισφαίριο. Αδιέξοδο; Όχι, γιατί δεν χρησιμοποιήσαμε ακόμη όλα τα στοιχεία.

Είδαμε ότι η Εαρινή Ισημερία συνέβαινε στο ζώδιο του Ταύρου. Αυτό συνέβη από το 4000 π.χ.χ. έως το 1440 π.χ.χ. εάν υπολογίσουμε και το μεσοαστρικό κενό ανάμεσα στον Ταύρο και τον Κριό. Απ’ αυτό βλέπουμε ότι το 3983 π.χ.χ. είχαμε ισομέρεια εποχών και ισημερία στον Ταύρο, αλλά όχι παμφαίνουσα την Μ. Άρκτο. Το δε 14451 π.χ.χ. ισομέρεια εποχών, φθινοπωρινή ισημερία στον Ταύρο (απέναντι δηλαδή), αλλά και κάτι αξιοπρόσεκτο ως προς την Μ. Άρκτο. 14451- 12880 (25760/2) = 1571, δηλαδή ακριβώς απέναντι από την εποχή που η Μ. Άρκτος ήταν παμφαίνουσα (σχ.3).

Ας υποθέσουμε ότι αντί για το Βόρειο Ημισφαίριο ο Ορφέας έμενε στο Νότιο Ημισφαίριο. Ξέρω ότι ακούγεται παράλογο, αλλά είναι απλά μια υπόθεση. Τότε το 14451 π.χ.χ. θα είχαν στον Νότο και ισομέρεια εποχών, αλλά και Εαρινή Ισημερία στον Ταύρο, μια και οι εποχές είναι αντίθετες. Παρ’ όλα αυτά, πάλι δεν ικανοποιείται η θέση της Μ. Άρκτου.

Ας δούμε τώρα και κάτι λίγο περίεργο πριν συνδυάσουμε όλα αυτά και βρούμε ημερομηνία που να ανταποκρίνεται σε όλα τα δεδομένα: Είδαμε την Καλυψώ να δίνει τις συγκεκριμένες οδηγίες στον Οδυσσέα για την νύχτα μόνο. Λέω για την νύχτα μόνο, γιατί κινούμενος στον άξονα Δύσης-Ανατολής θα έπρεπε να του πει ότι ο Ήλιος θα ξημερώνει κάπου μπροστά δεξιά και θα συνεχίσει να κινείται μέχρι να τον συναντήσει το μεσημέρι. Άρα έχοντας λοξά δεξιά τον Ήλιο μπορεί να προσανατολιστεί. Όμως η Καλυψώ δεν λέει κουβέντα.

Είναι δυνατόν να μη μιλά για το προφανές και να του αναφέρει μόνον την Μ. Άρκτο; Ο Ησίοδος στο «Έργα και Ημέρες» (στ. 414-418) αναφέρει:

«ΗΜΟΣ ΔΗ ΛΗΓΕΙ ΜΕΝΟΣ ΟΞΕΟΣ ΗΕΛΙΟΙΟ ΚΑΥΜΑΤΟΣ ΙΔΑΛΙΜΟΥ, ΜΕΤΟΠΩΡΙΝΟΝ ΟΜΒΡΗΣΑΝΤΟΣ ΖΗΝΟΣ ΕΡΙΣΘΕΝΕΟΣ ΜΕΤΑ ΔΕ ΤΡΕΠΕΤΑΙ ΒΡΟΤΕΩΣ ΧΡΩΣ ΠΟΛΛΟΝ ΕΛΑΦΡΟΤΕΡΟΣ ΔΗ ΓΑΡ ΤΟΤΕ ΣΕΙΡΙΟΣ ΑΣΤΗΡ ΒΑΙΟΝ ΥΠΕΡ ΚΕΦΑΛΗΣ ΚΗΡΙΤΡΕΦΕΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ».

Αρχίζει λοιπόν και περιγράφει μία-μία τις διάφορες εποχές για να προσδιορίσει την εποχή που γίνεται η επιτολή του άστρου του Σειρίου, δηλαδή το πότε ο Σείριος ανατέλλει πριν από τον Ήλιο. Στην αρχή καλοκαίρι («ΗΜΟΣ ΔΗ ΛΗΓΕΙ ΜΕΝΟΣ ΟΞΕΟΣ ΗΕΛΙΟΙΟ ΚΑΥΜΑΤΟΣ ΙΔΑΛΙΜΟΥ») που τελειώνει, μετά έρχεται το φθινόπωρο με τις βροχές του («ΜΕΤΟΠΩΡΙΝΟΝ ΟΜΒΡΗΣΑΝΤΟΣ ΖΗΝΟΣ ΕΡΙΣΘΕΝΕΟΣ») και μετά έρχεται ο χειμώνας, η εποχή που ο ήλιος είναι λιγότερο ισχυρός και γι’ αυτό το δέρμα των ανθρώπων γίνεται πιο ανοιχτό («ΜΕΤΑ ΔΕ ΤΡΕΠΕΤΑΙ ΒΡΟΤΕΩΣ ΧΡΩΣ ΠΟΛΛΟΝ ΕΛΑΦΡΟΤΕΡΟΣ»).

Τότε μας λέει ότι ο Σείριος ανατέλλει πριν από τον Ήλιο. Αυτό όμως στο Βόρειο Ημισφαίριο συμβαίνει Αύγουστο. Δηλαδή καλοκαίρι, την εποχή που είναι χειμώνας στο Νότιο. Εφέτος συγκεκριμένα συμβαίνει στην αρχή του χειμώνα του Νότου (13 Ιουνίου, Kstars software), όπως ακριβώς αφήνεται να εννοηθεί από τον Ησίοδο.

Ο Ησίοδος, λοιπόν, μας μιλά για αστρικά γεγονότα, που μπορεί να δει κάποιος μόνον από τον Νότο, την αντίστοιχη εποχή και όχι από τον Βορρά.

Γιατί δεν υπάρχουν τα τρία περιγραφόμενα φαινόμενα ταυτόχρονα; Γιατί ο Οδυσσέας πηγαίνοντας ανατολικά, ας πούμε σχηματικά από την Αμερική προς την Ευρώπη, δεν βλέπει τον Ήλιο μπροστά του; Γιατί ο Ησίοδος περιγράφει γεγονότα που συμβαίνουν μόνον στο Νότιο ημισφαίριο; Πριν μερικά χρόνια αναπτύχθηκε η θεωρία του Ωρίωνα.

Αυτή έλεγε ότι οι τρεις πυραμίδες αντιπροσωπεύουν τα τρία αστέρια της Ζώνης του Ωρίωνα και μάλιστα με καταπληκτική ακρίβεια μια και ανταποκρίνονταν στην αναλογία του φαινόμενου μεγέθους τους όσο και στην διάταξή τους και πολλές ακόμη λεπτομέρειες.

Εκεί που ατύχησε η θεωρία αυτή ήταν στο ότι στον ουρανό του Β. Ημισφαιρίου η θέση της Ζώνης του Ωρίωνα είναι ανάποδα σε σχέση με την διάταξη των πυραμίδων (εικ.4).

Εάν κάνουμε μια τολμηρή υπόθεση και εδώ και ας ανατρέψουμε την Γη. Τότε στις ίδιες μοίρες, αλλά στο Νότιο πια ημισφαίριο θα είχαμε (εικ.5) τον Ωρίωνα στην θέση που θα ταυτίζονταν με την ακριβή τοποθέτηση των πυραμίδων της Αιγύπτου».

Και ο συγγραφέας καταλήγει: «Αλλά δεν καλούμαστε να δημιουργήσουμε την δική μας εκδοχή της Ιστορίας, αλλά να αποτυπώσουμε την ίδια την Ιστορία. Έτσι όσο και εάν φανεί τολμηρό, απίθανο ή αδύνατο για κάποιους, όλα αυτά τα στοιχεία, μαζί με αυτό των πυραμίδων, ταιριάζουν μόνον σε μία περίπτωση: Φαίνεται ότι κάποια στιγμή, μετά από το 14451 π.χ.χ. είχαμε ανατροπή των φυσικών πόλων της Γης! Υπάρχουν επιστήμονες που έχουν στοιχεία γι’ αυτό. Όλοι αυτοί ήξεραν τι έβλεπαν στον ουρανό τους και προφανώς δεν τα έλεγαν για να μας κοροϊδέψουν.

Έτσι όπως λέει και ο Σ. Χόλμς, όταν αποκλείσεις το αδύνατο, αυτό που μένει, όσο περίεργο και να φαίνεται, είναι πάντα η αλήθεια. Εδώ αδύνατο είναι να μην ήταν έτσι διατεταγμένος ο Ουρανός! Άρα είχαμε ανατροπή πόλων, που βέβαια κατέστρεψε σχεδόν τα πάντα εδώ στην Γη (γι’ αυτό και οι Κέλτες φοβόντουσαν μην πέσει ο ουρανός στο κεφάλι τους), αλλά πριν από αυτήν, το 14451 είχαμε και ισομέρεια εποχών, αλλά και Εαρινή Ισημερία στον Ταύρο στο τότε Νότιο Ημισφαίριο, και σήμερα Βόρειο, μια και δεν επηρεάζονται από αυτό, αλλά και την Μ. Άρκτο παμφαίνουσα στο Β. Ημισφαίριο μια και ο άξονας πήρε την ακριβώς απέναντι θέση (σχ.6).

Ταυτόχρονα, λόγω της ανατροπής, η Γη σταμάτησε αναγκαστικά την περιστροφή της και περιστράφηκε αντίθετα από ό,τι πριν, έτσι ώστε να εναρμονιστεί με το βαρυτικό πεδίο [Βαρυτικό πεδίο ονομάζεται ο χώρος εκείνος στον οποίο κάθε μάζα δέχεται δύναμη.μέσα στο οποίο βρίσκεται]. Αυτό φαίνεται άλλωστε από τον μύθο του θρόνου του Άργους, που θα άλλαζε χέρια μόνον αν ο Ήλιος ανέτειλε από την Δύση, όπως και έγινε!

Μ’ αυτόν τον τρόπο και όλες οι αναφορές που βρίσκουμε στον Ορφέα, τον Όμηρο και τον Ησίοδο σχετικά με το πού δύει ή ανατέλλει ο Ήλιος αλλά και από πού φυσούν οι αντίστοιχοι άνεμοι, παίρνουν πραγματικό νόημα μια και ταυτίζονται απόλυτα με την πραγματική Γεωγραφία. (Στα γραφήματα 7-8 του βιβλίου όχι εδώ φαίνεται πως με την ανατροπή αλλάζει η κατεύθυνση περιστροφής και άρα πρέπει, λόγω βαρυτικού πεδίου, να σταματήσει και να περιστραφεί ανάποδα που αυτό σημαίνει ότι πλέον ανατέλλει από εκεί που έδυε).

Ένα ακόμη σχετικό στοιχείο είναι οι Αργοναύτες, που μόλις περνούν την Τροία σταματούν. Και τότε διαπιστώνουν ότι ο Ήλιος δύει μπροστά τους μέσα στην θάλασσα! Αυτό δεν είναι εφικτό ακόμη και χωρίς ανατροπή στην σημερινή υποτιθέμενη θέση πολύ δε μάλλον με την ανατροπή της.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Απ’ όλα τα παραπάνω προκύπτουν αβίαστα τα εξής συμπεράσματα:

α) Ο Ορφέας έζησε και έδρασε περί το 14500 π.χ.χ. ή 16.500 χρόνια από σήμερα. Τότε έγινε η Αργοναυτική Εκστρατεία και λίγο μετά, με μια γενεά διαφορά, ο Τρωικός Πόλεμος.

β) Ο Όμηρος, όπως και ο Ησίοδος (ή ο «Ησίοδος» των «Έργων» για να ακριβολογώ) αν και δεν προσδιορίζουν επακριβώς την εποχή που έζησαν, εν τούτοις από κάποιες άλλες αστρονομικές παρατηρήσεις, που δεν αφορούν το παρόν άρθρο, υπολογίζω ότι έζησαν γύρω στα 500-700 χρόνια μετά, δηλ. περίπου 16.000 χρόνια από σήμερα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έζησαν ταυτόχρονα. Ίσως μια καλή χρονική ένδειξη να είναι ότι τα γεγονότα στην εποχή τους είχαν μια απήχηση, αλλά οι λεπτομέρειες είχαν ξεχαστεί.

Γι’ αυτό και οι αστρονομικές παρατηρήσεις στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια είναι περιορισμένες και αφορούν εκλείψεις κλπ., σε σχέση με τα σημαντικά αστρικά γεγονότα που προσφέρει ο Ορφέας, αλλά αγνοεί, ίσως, ο Όμηρος.

γ) Η ελληνική Ιστορία, και όχι πια προϊστορία, μια και έχουμε γραπτά κείμενα ηλικίας 16.500 ετών αναγνωρισμένα απ’ όλους, πρέπει να ξαναγραφτεί. Ταυτόχρονα και η ομηρική γεωγραφία πρέπει να αλλάξει εκ βάθρων.

δ) Οι «Ινδοευρωπαίοι» κλπ. θα πρέπει να αναθεωρηθούν, μια και η παγκόσμια, μητέρα, γλώσσα είναι η λεγόμενη ορφική (αλλά και ομηρική) γλώσσα και το παγκόσμιο γλωσσικό φαινόμενο είναι αποτέλεσμα ενός κοινού παγκόσμιου πολιτισμού που σχεδόν έσβησε και όχι μια τυχαία διάσπαρτη λειτουργία».

Γιώργος Λεκάκης -www.xronos.gr/ Χρονοτοπία 29.04.2015

ΠΗΓΕΣ:
Τα στοιχεία είναι από το δίτομο βιβλίο του Θ. Ποσταντσίδη «Περίπλους στο παρελθόν». Και: Ορφικά (Αργοναυτικά και ύμνοι), Ομήρου («Οδύσσεια»), Ησιόδου («Έργα και Ημέρες»), Astronomical Software: Kstars, Γρ. Α. Αντωνακόπουλου «Γενική Αστρονομία», εκδ. ΟΑΕΔ Αθήναι, 1986, συλλογικό «Άτλας του Ουρανού», εκδ. Susaeta 2008, Wikipedia, http://www.eugenfound.edu.gr, http://spaceplace.nasa.gov. ellinondiktyo

 

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: Ο ΣΩΣΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΙΔΕΕΣ ΜΕ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΚΑΛΟ!!!!!

 

Άνθρωποι με αυτογνωσία, ταπεινοφροσύνη και αξιοπρέπεια συζητούν ιδέες, άνθρωποι με μέτριο επίπεδο αυτογνωσίας συζητούν γεγονότα , και άνθρωποι με μεγάλο έλλειμμα αυτο-γνωσίας συζητούν άλλους ανθρώπους (κουτσομπολιό κοινώς) γιατί το δικό τους έλλειμμα σε αυτογνωσία δημιουργεί κόμπλεξ και ένας τρόπος για να ξεχάσουν το κόμπλεξ τους είναι να υποβιβάζουν και να ασχολούνται με άλλους ανθρώπους.

 

Δεν είναι όλα αυτά όμως θέμα μυαλού!!

 

Φανατικοί κουτσομπόληδες και κουτσομπόλες είναι σπουδαγμένοι άνθρωποι και μπορεί να βρεις πολλούς ανθρώπους που έχουν τελειώσει ένα δημοτικό ή γυμνάσιο και να έχουν δια-κριτικότητα, ευγένεια, αξιοπρέπεια!!

 

Εάν όλα ήταν θέμα μυαλού τότε όπως για παράδειγμα είναι o Μαθηματικός - που για να γί-νεις μαθηματικός πρέπει να έχεις την ανάλογη ευφυία - θα ήταν σίγουρα και διακριτικός και άνθρωπος με ιδεώδη.

 

Δεν ισχύει όμως αυτό ως δεδομένο ως κοινωνικό θέσφατο!!

 

Συνεπώς η Μόρφωση μπορεί να είναι μια σημαντική παράμετρος και να ακούγεται ότι έχει βάση και θέση στον κοινωνικό περίγυρο ωστόσο η σωστή συμπεριφορά, η μπέσα , η αξιοπρέπεια είναι θέμα πολλών παραγόντων και όχι μόνο μυαλού αλλά κυρίως ψυχικών χαρισμάτων!!

 

Γενικά ένας πραγματικά καλός άνθρωπος ασχολείται με ιδέες , με το γενικό καλό.

 

Αυτό ισχύει ως αξία από αρχαιοτάτων χρόνων!!

 

Καλό και χρήσιμο είναι να μην μπερδεύουμε την παιδεία με την μόρφωση ......!!

 

Η παιδεία εξελίσσει ,γεννά αξίες ,σεβασμό, αυτοπεποίθηση ,ενσυναίσθηση ....!!!

 

Η μόρφωση - εκπαίδευση ,είναι ειδίκευση .......!!

 

Τα πτυχία δεν έχουν να κάνουν με την εσωτερική αναζήτηση ούτε οδηγούν στο δρόμο της αυτογνωσίας ,αντιθέτως θα έλεγα δημιουργούν συνήθως παρωπίδες εφόσον δίνεις όλη την ενέργεια σου να μάθεις τη συγκεκριμένη γνώση ......!!!!

 

Άλλο διάβασμα ,άλλο μελέτη ......άλλο πανεπιστήμιο άλλο φιλοσοφική αναζήτηση .......!!!!

 

Έχουμε όντως μπερδέψει εσκεμμένα λίγο τις έννοιες γιατί έτσι βολεύει πολλούς .......!!!

 

Έχω δει ανθρώπους ντυμένους με ακριβά ρούχα κι όμως ήταν γυμνοί ......αλλά έχω δει ανθρώπους γυμνούς κι όμως ήταν ντυμένοι με τα καλύτερα!!!

 

Επιμέλεια παρουσίασης : Γιώργος Χαβαλές από το σύνηθες κουβεντολόι με τον αγαπημένο μου φίλο ''Έλλην Αιθήρ'' που πάντα εκπλήσσει ευχάριστα με το αριστοφανικό του ύφος.

ΕΛΛΑΣ: Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΗΘΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ!!!

 

ΕΚ ΠΡΩΤΗΣ ΟΨΕΩΣ Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΔΕΝ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΕΙΧΕ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ!!

 

ΑΡΧΙΚΑ ΗΤΑΝ ΜΑΛΛΟΝ ΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ''ΜΑΓΕΙΑΣ'' ΠΑΡΑ ΗΘΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΕΙΝΕ ΕΤΣΙ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΒΑΘΜΟ ΜΕΧΡΙ ΤΕΛΟΥΣ!

 

ΑΠΕΔΙΔΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΟ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΑΡΑ ΣΤΗΝ ΚΑΛΗ ΔΙΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΟΙ ΘΕΟΙ ΕΠΙ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ ή ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΕΠΙ ΤΗΣ ΓΗΣ ΥΠΗΡΞΑΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΙΜΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΝΟΤΗΤΑΣ ή ΑΒΡΟΤΗΤΑΣ!

 

ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ, ΑΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΕΡΑΝ ΥΠΕΡΦΥΣΙΚΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ, ΕΞΑΡΤΟΥΣΑΝ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΑΛΛΟΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΟ ΕΞΑΓΝΙΣΜΟ ΠΑΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΨΟΓΗ ΔΙΑΓΩΓΗ!!

 

<<Ο ΠΑΤΑΙΚΙΩΝ Ο ΚΛΕΦΤΗΣ ΕΛΕΓΕ ΣΑΡΚΑΣΤΙΚΑ Ο ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΘΑ ΕΧΕΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΜΟΙΡΑ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΗΣΙΛΑΟ ή ΤΟΝ ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑ ΔΙΟΤΙ Ο ΠΑΤΑΙΚΙΩΝ ΜΥΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ>>!!

 

ΠΑΡΟΛΑ ΤΑΥΤΑ ΣΤΙΣ ΖΩΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΗΘΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΒΟΗΘΗΣΕ ΤΗΝ ΦΥΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ!!

 

Η ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΞΑΓΝΙΣΜΟΥ ΟΣΟ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΝΑ ΗΤΑΝ Η ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΕΥΣΕ ΩΣ ΠΑΡΟΡΜΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ!!

 

ΟΙ ΘΕΟΙ ΕΔΩΣΑΝ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΡΕΤΗ, ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΑΝ Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΥΤΗ ΗΤΑΝ ΣΥΓΚΕΧΥΜΕΝΗ ΚΑΙ ΑΣΤΑΘΗΣ.

 

ΑΠΟΔΟΚΙΜΑΖΑΝ ΤΗΝ ΚΑΚΙΑ, ΕΚΔΙΚΟΥΝΤΑΝ ΤΗΝ ΥΠΕΡΟΨΙΑ, ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΑΝ ΤΟΥ ΞΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΙΚΕΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑ ΤΟΥ ΦΟΒΟΥ,ΠΟΥ ΕΝΕΠΝΕΑΝ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΑΝ ΤΗΝ ΙΕΡΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΟΡΚΩΝ!!

 

Η ''ΔΙΚΗ'' ΤΙΜΩΡΟΥΣΕ ΚΑΘΕ ΑΔΙΚΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΟΜΕΡΕΣ ''ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ'' ΚΑΤΑΔΙΩΚΑΝ ΤΟΝ ΦΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΠΑΡΑΦΡΟΣΥΝΗΣ ή ΘΑΝΑΤΟΥ ΟΠΩΣ ΤΟΝ ''ΟΡΕΣΤΗ''!!!

 

ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΣΜΟΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ - Η ΓΕΝΝΗΣΗ, Ο ΓΑΜΟΣ, Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ, ΤΟ ΓΕΝΟΣ, ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ – ΕΛΑΜΑΒΑΝΑΝ ΜΙΑ ΜΥΣΤΑΓΩΓΙΚΗ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΘΡΗΣΚΕΙΑ!!

 

ΔΙΑ ΤΗΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ή ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ, ΟΙ ΓΕΝΕΕΣ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΜΕ ΜΙΑ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ, ΕΤΣΙ ΩΣΤΕ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΑΠΛΑ ΕΝΑ ΖΕΥΓΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΕΚΝΑ, ΑΛΛΑ ΜΙΑ ΙΕΡΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΥΡΟΣ ΕΚΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΜΑΚΡΙΑ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΥΣΕ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ , ΤΟΥΣ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΓΕΝΝΗΤΟΥΣ ΣΕ ΜΙΑ ΙΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΗ ΟΙΟΥΔΗΠΟΤΕ ΚΡΑΤΟΥΣ!!

 

Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΟΧΙ ΜΟΝΟΝ ΚΑΘΙΣΤΟΥΣΕ ΤΗΝ ΤΕΚΝΟΠΟΙΙΑ ΙΕΡΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ, ΑΛΛΑ ΤΗΝ ΕΝΘΑΡΡΥΝΕ ΑΦΟΥ ΕΝΕΠΝΕΕ ΣΤΟΝ ΑΤΕΚΝΟ ΤΟΝ ΦΟΒΟ ΟΤΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΧΕ ΑΠΟΓΟΝΟΥΣ, ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΝ ΕΝΤΑΦΙΑΣΟΥΝ ή ΝΑ ΦΡΟΝΤΙΣΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΑΦΟ ΤΟΥ.

 

ΕΦΟΣΟΝ ΔΙΑΤΗΡΗΘΗΚΕ Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ, ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΖΟΝΤΑΝ ΜΕ ΕΝΤΟΝΟ ΡΥΘΜΟ ΤΟΣΟΝ ΟΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΟΣΟΝ ΚΑΙ ΟΙ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟΙ.

 

ΚΑΙ ΚΑΤ' ΑΥΤΟ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ, ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΕΙΛΙΚΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΔΙΑΤΗΡΗΘΗΚΕ Η ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΥΛΗΣ!!

 

Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΣ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΝ ΜΕ ΧΙΛΙΟΥΣ ΔΕΣΜΟΥΣ.

 

Ο ΘΕΟΣ ή Η ΘΕΑ ΠΟΥ ΛΑΤΡΕΥΟΝΤΑΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΤΕΛΕΤΕΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕ ΤΗΝ ΑΠΟΘΕΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ.

 

ΚΑΘΕ ΝΟΜΟΣ, ΚΑΘΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ή ΤΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ, ΚΑΘΕ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΕΓΧΕΙΡΗΜΑ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ή ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ, ΚΑΘΕ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΚΑΘΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ή ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΕΡΙΕΒΑΛΛΟΝΤΑΝ ΜΕ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΛΗΣΕΙΣ!!

 

ΚΑΤ'ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΝΤΑΝ ΩΣ ΑΜΥΝΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΦΥΛΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΕΓΩΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ!!

 

Η ΤΕΧΝΗ Η ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΕΝΙΣΧΥΣΑΝ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΠΙΡΡΟΗ ΑΛΛΑ ΚΑΤΟΠΙΝ ΤΗΝ ΕΞΑΣΘΕΝΗΣΑΝ.

 

Ο ΠΙΝΔΑΡΟΣ, Ο ΑΙΣΧΥΛΟΣ ΚΑΙ Ο ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΠΡΟΣΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΗΘΙΚΗ ΘΕΡΜΗ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ Ο ΦΕΙΔΙΑΣ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΕ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ ΜΕ ΚΑΛΛΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΕΙΟ.

 

Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΛΑΤΩΝ ΣΥΝΔΕΣΑΝ ΤΗΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΑΝ ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ ΩΣ ΠΑΡΟΡΜΗΣΗ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ.

 

ΑΛΛΑ Ο ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΑΜΦΕΒΑΛΛΕ, Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΑΓΝΟΗΣΕ, Ο ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΚΑΙ Ο ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΓΕΛΟΙΟΠΟΙΗΣΕ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ!!!

 

ΚΑΙ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΣΧΕΔΟΝ ΔΙΧΩΣ ΝΑ ΤΟ ΘΕΛΕΙ, ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΕ ΤΗΝ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΕΙ ΤΗΝ ΗΘΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ!!!!

 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ/ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ : ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΒΑΛΕΣ